Nữ sinh nhập viện Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TP HCM với chẩn đoán ban đầu là sốt xuất huyết Dengue. Chỉ trong vòng vài ngày, bệnh diễn tiến nhanh và nặng nề với một loạt dấu hiệu: sốc; viêm phổi, suy hô hấp cấp tiến triển nặng; tràn khí màng phổi, tràn khí dưới da lan rộng; rối loạn đông máu, xuất huyết (chảy máu mũi, miệng, tiêu hóa, sinh dục); suy đa cơ quan, suy tim ứ huyết, rối loạn điện giải.
Bệnh nhân phải đặt nội khí quản, thở máy, và áp dụng VV-ECMO (kỹ thuật oxy hóa máu ngoài cơ thể - biện pháp hồi sức cao nhất cho hô hấp). Hành trình điều trị kéo dài hơn một tháng, với nhiều lần thay màng ECMO, truyền máu và chế phẩm máu, phối hợp nhiều loại kháng sinh mạnh chống nhiễm trùng bệnh viện do vi khuẩn đa kháng thuốc. Ca điều trị tốn gần 1 tỷ đồng dù bệnh nhân có bảo hiểm y tế.
Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TP HCM cũng vừa điều trị thành công cho một nữ bệnh nhân 21 tuổi, nhập viện trong tình trạng sốc sốt xuất huyết, suy gan, tổn thương thận, rối loạn đông máu và suy đa tạng. Bệnh nhân phải thở máy, lọc máu liên tục. Sau 45 ngày điều trị, người bệnh được xuất viện. Bệnh nhân không có bảo hiểm y tế và hoàn cảnh khó khăn, bệnh viện đã kêu gọi cộng đồng hỗ trợ.
Theo các bác sĩ điều trị, cả hai trường hợp đều khởi đầu bằng những triệu chứng tưởng chừng thông thường nhưng nhanh chóng diễn tiến nguy kịch trong giai đoạn từ ngày thứ 3-7 của bệnh.
Người bệnh mắc sốt xuất huyết trong giai đoạn thở máy và ECMO. Ảnh: Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TP HCM
Thời gian qua, Bệnh viện Nhi đồng Thành phố, TP HCM cũng tiếp nhận những bệnh nhi trong tình trạng sốc sốt xuất huyết nặng. Trong đó, một bệnh nhi 10 tuổi (An Giang) rối loạn đông máu, xuất huyết tiêu hóa, suy hô hấp, tổn thương gan và thận. Bệnh nhi được đặt nội khí quản thở máy và tiến hành lọc máu liên tục 4 đợt, thay huyết tương 3 đợt. Ca điều trị kéo dài hơn 3 tuần.
Bệnh nhi 7 tuổi (TP HCM) nhập viện trong tình trạng sốc sốt xuất huyết nặng ngày thứ 5, rối loạn đông máu, xuất huyết tiêu hóa, tổn thương gan nặng. Bác sĩ điều trị cũng phải đặt máy thở, truyền máu và các chế phẩm máu, tích cực hỗ trợ hô hấp cho bệnh nhi. Ca điều trị kéo dài hơn 2 tuần.
ThS.BS Lê Thanh Khôi - Phó giám đốc Y khoa, trực thuộc Hội đồng Y khoa Hệ thống Nhà thuốc và Tiêm chủng Long Châu cho biết sốt xuất huyết hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, có thể diễn tiến nặng ở mọi lứa tuổi. Theo ông, bệnh không chỉ đáng lo với trẻ em, mà thực tế, người lớn cũng chiếm tỷ lệ mắc sốt xuất huyết ngày càng cao. Đặc biệt, trẻ em thừa cân béo phì, phụ nữ mang thai, người cao tuổi, người có bệnh lý nền... là các nhóm nguy cơ cao dễ trở nặng, đe dọa đến tính mạng. Nếu không được phát hiện sớm, bệnh có thể diễn tiến đến giai đoạn nguy cấp với thoát huyết tương, cô đặc máu, sốc Dengue và trong một số trường hợp gây suy đa cơ quan (gan, thận, tim, phổi, não)... thậm chí tử vong. Việc điều trị phức tạp, kéo dài, gây tốn kém chi phí.
Trong khi đó, virus Dengue gây sốt xuất huyết có 4 type huyết thanh khác nhau: DENV-1, DENV-2, DENV-3 và DENV-4. Sau khi mắc một type, cơ thể có thể tạo miễn dịch lâu dài với type đó, nhưng không đồng nghĩa được bảo vệ lâu dài trước 3 type còn lại.
Vì vậy, một người hoàn toàn có thể mắc sốt xuất huyết nhiều lần trong đời. Bác sĩ Khôi lưu ý, khi nhiễm lại với một type Dengue khác, nguy cơ diễn tiến nặng có thể cao hơn, đặc biệt ở lần nhiễm thứ hai.
Hiện khu vực phía Nam đang là "điểm nóng" của sốt xuất huyết. Trong đó TP HCM dẫn đầu với 31.032 ca mắc tính từ đầu năm đến ngày 6/9. Các địa phương Đồng Nai, Tây Ninh, Đăk Lăk, Gia Lai cũng ghi nhận số người mắc sốt xuất huyết tăng, có các ca tử vong. Bộ Y tế cảnh báo, miền Nam đang bước vào cao điểm mùa mưa, thời tiết nóng ẩm tạo điều kiện thuận lợi cho muỗi truyền bệnh phát triển, nguy cơ bệnh tiếp tục gia tăng.
Trong bối cảnh sốt xuất huyết diễn biến phức tạp và chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, chủ động phòng bệnh vẫn là điều quan trọng hàng đầu. Các chuyên gia dịch tễ khẳng định, cần "lá chắn kép" để phòng chống sốt xuất huyết cho cộng đồng. Trong đó, tầng bảo vệ thứ nhất là các biện pháp truyền thống kiểm soát môi trường như: diệt muỗi, diệt lăng quăng (bọ gậy) và sử dụng các biện pháp tránh muỗi đốt.
Tầng bảo vệ thứ hai là sử dụng vaccine phòng bệnh sốt xuất huyết giúp tạo miễn dịch chủ động, bền vững cho cơ thể. Tiêm ngừa vaccine giúp giảm tỷ lệ mắc bệnh, đồng thời giảm tối đa nguy cơ chuyển nặng, biến chứng tử vong hoặc các di chứng sau điều trị nếu không may nhiễm bệnh.
Tiêm vaccine là một biện pháp quan trọng bảo vệ cơ thể trước nguy cơ sốt xuất huyết. Ảnh: H.Khánh
BS. Lê Thanh Khôi cho biết, hiện Việt Nam đã lưu hành vaccine phòng sốt xuất huyết dành cho trẻ từ 4 tuổi trở lên và người lớn, bao gồm cả người đã từng mắc bệnh. Phác đồ gồm hai mũi tiêm cách nhau ba tháng, giúp phòng ngừa cả 4 type virus Dengue. Khi hoàn thành đầy đủ lịch tiêm, hiệu quả bảo vệ đạt trên 80%, đồng thời giảm hơn 90% nguy cơ nhập viện do sốt xuất huyết.
Bác sĩ khuyến cáo các gia đình nên chủ động đến cơ sở y tế uy tín để được tư vấn và tiêm phòng bệnh, hoàn thành đúng phác đồ. Việc tiêm đủ 2 mũi đúng lịch rất quan trọng để cơ thể tạo được miễn dịch chống lại cả 4 type virus Dengue.
Kim Anh