Thông tin trên được ông Bùi Quốc Hùng, Phó cục trưởng Cục Điện lực (Bộ Công Thương) chia sẻ tại họp báo thường kỳ của Bộ Công Thương chiều 7/10.
Ông Bùi Quốc Hùng cho biết, mới đây Chính phủ giao Bộ Công Thương xây dựng hai đề án liên quan đến quá trình sắp xếp ngành điện, bao gồm: Đề án tái cơ cấu ngành điện phục vụ phát triển thị trường điện cạnh tranh và Đề án tái cơ cấu Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN). Trong đó, Đề án tái cơ cấu EVN được Chính phủ giao Bộ Tài chính phối hợp với Bộ Công Thương trình Chính phủ ngày 15/9.
Theo ông, ngành điện hiện nay không phải chỉ có EVN, mà còn có sự tham gia của các doanh nghiệp tư nhân, doanh nghiệp nước ngoài. Các doanh nghiệp này đang sở hữu nhiều dự án và công trình phát điện. EVN chỉ chiếm gần 40% công suất phát điện.
Theo đó, Đề án tái cơ cấu ngành điện phục vụ phát triển thị trường điện cạnh tranh được xây dựng theo hướng tách bạch các khâu phát điện, truyền tải, phân phối và bán lẻ. Trong đó, Bộ Công Thương định hướng sớm tách Tổng công ty Truyền tải điện Quốc gia (EVNNPT) khỏi EVN, chuyển về bộ, ngành quản lý.
Lãnh đạo Cục Điện lực nhấn mạnh truyền tải điện mang tính độc quyền tự nhiên, bởi không thể xây dựng nhiều đường dây song song chỉ để tạo cạnh tranh, trong khi đất đai có hạn và việc đầu tư trùng lặp sẽ làm giảm hiệu quả.
Khâu phân phối cũng có đặc điểm tương tự. Trong khi khâu phát điện và bán lẻ điện có thể từng bước mở rộng cạnh tranh.
Trước đó, Công ty TNHH MTV Vận hành hệ thống điện và thị trường điện Quốc gia (NSMO), đơn vị thực hiện chức năng điều độ hệ thống điện, đã được tách khỏi EVN và chuyển về Bộ Công Thương.
Đối với khâu phát điện, cơ quan quản lý định hướng tiếp tục cổ phần hóa, thoái vốn Nhà nước tại các tổng công ty phát điện thuộc EVN. Đồng thời, Bộ Công Thương đang nghiên cứu thành lập tổng công ty phát điện chiến lược quốc gia để quản lý các nguồn điện, dự án mang tính chiến lược đa mục tiêu, như thuỷ điện Sơn La, Hoà Bình hay dự án điện hạt nhân trong tương lai.
Đơn vị này trước mắt có thể thuộc EVN trong giai đoạn đầu, song về lâu dài sẽ được xem xét tách ra.
Ở khâu phân phối và bán lẻ, Bộ Công Thương định hướng từng bước tách bạch hai hoạt động hiện đang nằm trong 5 tổng công ty điện lực thuộc EVN. Trước mắt, chi phí phân phối và bán lẻ sẽ được tách riêng, sau đó hướng tới tách bạch về tổ chức và sở hữu để phù hợp lộ trình phát triển thị trường bán lẻ điện cạnh tranh.
Cũng theo ông Hùng, quá trình tái cơ cấu cần thực hiện theo lộ trình nhằm bảo đảm năng lực tài chính, quản trị rủi ro của các đơn vị trong ngành, đồng thời tạo nền tảng phát triển thị trường bán buôn và bán lẻ điện cạnh tranh.