Cách phòng tránh cơn hen cấp lúc giao mùa

Giao mùa thường xuất hiện tình trạng sáng lạnh, trưa nóng, độ ẩm thay đổi hoặc mưa nắng thất thường. Thay đổi thời tiết có thể khiến đường thở nhạy cảm bị kích thích, co thắt, tăng tiết dịch, dẫn đến ho, khò khè, nặng ngực và khó thở.

ThS.BS Trần Duy Hưng, Khoa Hô hấp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, hướng dẫn cách phòng cơn hen khi thời tiết giao mùa.

Duy trì thuốc kiểm soát hen

Nhiều người bệnh chỉ dùng thuốc khi lên cơn hen hoặc tự ngừng thuốc khi thấy triệu chứng giảm. Bác sĩ Hưng chỉ ra đây là một trong những nguyên nhân khiến hen dễ mất kiểm soát, đặc biệt khi thời tiết thay đổi hoặc người bệnh mắc thêm nhiễm trùng đường hô hấp.

Người bệnh cần sử dụng thuốc đúng liều, đúng thời gian và đúng kỹ thuật theo hướng dẫn của bác sĩ, ngay cả khi không còn ho, khò khè hay khó thở. Thuốc kiểm soát có tác dụng giảm viêm đường thở, từ đó hạn chế nguy cơ xuất hiện cơn hen cấp.

Người bệnh không nên tự ý giảm liều, ngừng thuốc hoặc đổi thuốc khi chưa được thăm khám. Người bệnh cũng cần mang theo thuốc cắt cơn và sử dụng theo hướng dẫn của bác sĩ. Nếu phải dùng thuốc cắt cơn thường xuyên hơn, thuốc kém hiệu quả hoặc triệu chứng nhanh chóng tái phát, người bệnh cần đi khám.

Hạn chế yếu tố kích phát

Khói thuốc lá, khói bếp, bụi, hóa chất, nước hoa, nấm mốc, phấn hoa và lông thú cưng có thể kích thích đường thở ở một số người bệnh. Người bệnh nên lưu ý các yếu tố thường kích phát triệu chứng hen để chủ động tránh tiếp xúc.

Nhà ở cần thông thoáng, vệ sinh thường xuyên và xử lý sớm các khu vực ẩm mốc. Chăn, gối, rèm cửa, thảm và thú bông nên được làm sạch định kỳ để hạn chế bụi và các dị nguyên tích tụ.

Khi ra ngoài, người bệnh nên đeo khẩu trang phù hợp, nhất là khi không khí ô nhiễm hoặc nhiều bụi. Người hút thuốc cần bỏ thói quen này, đồng thời tránh ở gần người hút thuốc để hạn chế hít phải khói thuốc thụ động.

Giữ ấm, tránh thay đổi nhiệt độ đột ngột

Không khí lạnh có thể làm co thắt đường thở ở một số người bệnh hen. Khi ra ngoài vào sáng sớm hoặc ban đêm, người bệnh nên giữ ấm cơ thể, đặc biệt vùng mũi, miệng và ngực; có thể dùng khăn che mũi, miệng khi trời lạnh để làm ấm không khí trước khi hít vào.

Trong phòng điều hòa, không nên để luồng khí lạnh thổi trực tiếp vào mặt hoặc ngực. Người bệnh hạn chế chuyển đột ngột từ môi trường nóng sang lạnh.

Nếu từng xuất hiện ho, khò khè hoặc khó thở khi vận động, người bệnh cần khởi động kỹ, điều chỉnh cường độ tập luyện và trao đổi với bác sĩ về cách dự phòng phù hợp. Khi bệnh được kiểm soát tốt, người bệnh vẫn có thể duy trì hoạt động thể chất phù hợp.

Uống đủ nước, hạn chế rượu bia

Người bệnh nên uống đủ nước trong ngày nếu không được bác sĩ yêu cầu hạn chế dịch. Tuy nhiên, uống nhiều nước không thay thế thuốc kiểm soát hen và không có tác dụng cắt cơn.

Rượu bia có thể làm nặng triệu chứng ở một số người hoặc khiến họ dễ tiếp xúc với các yếu tố khởi phát khác. Người từng nhận thấy ho, khò khè, nặng ngực sau khi uống rượu bia nên hạn chế hoặc tránh sử dụng.

Người bệnh cần giữ thói quen sinh hoạt điều độ, ngủ đủ giấc, ăn uống phù hợp và điều trị sớm các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp. Hãy trao đổi với bác sĩ về các vaccine cần thiết, đặc biệt khi thường xuyên mắc bệnh hô hấp hoặc có bệnh nền.

Nhận biết sớm dấu hiệu trở nặng

Ho tăng về đêm hoặc gần sáng, khò khè, nặng ngực, khó thở khi gắng sức và phải dùng thuốc cắt cơn nhiều hơn thường ngày có thể là dấu hiệu bệnh hen chưa được kiểm soát tốt. Người bệnh nên đi khám khi triệu chứng kéo dài, tái diễn hoặc ảnh hưởng đến giấc ngủ, công việc và sinh hoạt.

Bác sĩ Hưng lưu ý bệnh nhân hen có dấu hiệu khó thở tăng nhanh, khò khè nhiều, tức ngực, thở gắng sức, nói từng câu ngắn do hụt hơi, tím môi, lơ mơ hoặc không cải thiện sau khi dùng thuốc cắt cơn theo hướng dẫn, cần đến cơ sở y tế khám ngay.

Vân Anh