Diễn tiến bệnh rất nhanh
Bệnh viện (BV) Nhi T.Ư (Hà Nội) vừa qua tiếp nhận bé gái 4 tuổi nhập viện trong tình trạng co giật liên tục, hôn mê sau 2 ngày sốt cao kèm các triệu chứng viêm đường hô hấp trên. Trước nhập viện, trẻ sốt, được gia đình chăm sóc tại nhà và đưa đến BV địa phương khi xuất hiện co giật liên tục. Tại đây, test nhanh cúm A từ dịch họng cho kết quả dương tính, trẻ được điều trị bằng thuốc ức chế miễn dịch.
Trẻ được chuyển đến BV Nhi T.Ư sau khoảng 30 giờ xuất hiện triệu chứng thần kinh. Tại BV, trẻ được chẩn đoán bệnh não hoại tử cấp tính liên quan đến cúm A (ANE), được điều trị tích cực bằng thuốc ức chế miễn dịch liều cao, lọc máu liên tục, kiểm soát thân nhiệt và hồi sức thần kinh. Tuy nhiên, tổn thương não tiếp tục tiến triển nhanh, trẻ không đáp ứng điều trị, hôn mê sâu, tử vong sau 2 ngày nhập viện.
Vừa qua Bệnh viện Nhi T.Ư tiếp nhận một số ca bệnh trong tình trạng nặng do biến chứng của cúm A
Ảnh: BVCC
Bác sĩ Lê Nhật Cường, Khoa Điều trị tích cực nội khoa, BV Nhi T.Ư, cho biết: Bệnh não hoại tử cấp tính là một bệnh não hiếm gặp, nguyên nhân chưa được hiểu đầy đủ và thường xuất hiện sau nhiễm vi rút, trong đó cúm A là một trong những tác nhân được ghi nhận thường gặp, đặc biệt tại các nước châu Á. Cơ chế gây bệnh được cho là liên quan nhiều đến tình trạng đáp ứng miễn dịch quá mức của cơ thể sau nhiễm vi rút. Khi phản ứng viêm không được kiểm soát, nhiều chất gây viêm cytokine được giải phóng với nồng độ cao, gây tổn thương nội mô mạch máu, phá vỡ hàng rào máu - não, từ đó dẫn đến phù não, hoại tử, rối loạn đông máu và xuất huyết. Phản ứng viêm toàn thân cũng có thể ảnh hưởng đến nhiều cơ quan khác như gan, thận, hệ tuần hoàn, hô hấp…
"ANE diễn tiến bệnh rất nhanh. Bệnh thường xuất hiện sau vài ngày trẻ có biểu hiện nhiễm vi rút kèm triệu chứng sốt cao, ho hoặc các triệu chứng đường hô hấp. Sau đó, trẻ có thể đột ngột xuất hiện rối loạn ý thức, lơ mơ, co giật, hôn mê hoặc tăng trương lực cơ", bác sĩ Cường lưu ý và nhấn mạnh bệnh thường xuất hiện ở trẻ từ 2 - 5 tuổi. Do vậy, trẻ bị co giật khi sốt cao và viêm long đường hô hấp cần được bác sĩ thăm khám thần kinh cẩn trọng.
Chưa có phác đồ điều trị thống nhất
Theo BV Nhi T.Ư, hiện chưa có phác đồ điều trị thống nhất bệnh não hoại tử cấp tính, tuy nhiên các biện pháp ức chế miễn dịch sớm được xem là quan trọng, đặc biệt trong 24 giờ đầu kể từ khi xuất hiện triệu chứng thần kinh, có thể góp phần cải thiện tiên lượng ở một số trường hợp.
Bên cạnh điều trị miễn dịch, hồi sức thần kinh chuyên sâu đóng vai trò quan trọng hạn chế tổn thương não. Trẻ cần được kiểm soát co giật, theo dõi áp lực nội sọ, bảo đảm hô hấp, tuần hoàn, theo dõi sát tưới máu và chuyển hóa não.
Cúm ở trẻ em phần lớn diễn tiến nhẹ và hồi phục, một số trường hợp có thể gây biến chứng nặng như viêm phổi, viêm cơ tim, viêm não, suy hô hấp hoặc tổn thương đa cơ quan. Bệnh não hoại tử cấp tính là một biến chứng hiếm gặp, nhưng có thể để lại hậu quả nghiêm trọng.
Cha mẹ cần đưa trẻ đến ngay cơ sở y tế chuyên khoa để được khám và xử trí kịp thời khi trẻ mắc cúm hoặc có biểu hiện nhiễm vi rút kèm theo sốt cao liên tục, không đáp ứng thuốc hạ sốt hoặc co giật, khó thở, thở nhanh.
Chủ động phòng cúm bằng cách: duy trì vệ sinh tay, vệ sinh đường hô hấp, bảo đảm dinh dưỡng, hạn chế tiếp xúc nguồn lây, đeo khẩu trang cho trẻ khi đến nơi đông người, tiêm vắc xin cúm hằng năm.