Đề xuất bảo hiểm y tế chi trả phẫu thuật robot
Báo cáo tại một hội thảo về ứng dụng khoa học công nghệ vào điều trị các ca bệnh khó mới đây, TS.BS Nguyễn Phú Hữu, Trưởng khoa Phẫu thuật đại trực tràng, Bệnh viện Bình Dân (TPHCM), cho biết, từ năm 2016, đơn vị đã triển khai phẫu thuật robot cho người lớn.
Các chuyên gia chia sẻ tại hội thảo (Ảnh: Hoàng Lê).
Phẫu thuật robot chủ yếu được áp dụng cho các ca bệnh khó, phức tạp và bệnh ung thư (ung thư dạ dày, đại trực tràng, tuyến tiền liệt, bàng quang, thận...). Đến nay, hơn 4.300 trường hợp được mổ, giúp Bệnh viện Bình Dân trở thành đơn vị thực hiện phẫu thuật robot nhiều nhất Việt Nam.
Năm 2025, Sở Y tế TPHCM đã cho phép Bệnh viện Bình Dân đào tạo phẫu thuật robot cho các bác sĩ Việt Nam. Hiện tại, Bệnh viện Bình Dân có 26 ê-kíp phẫu thuật robot và đã đào tạo được 45 bác sĩ mổ robot, đảm bảo chất lượng tay nghề độc lập sau khi tốt nghiệp.
Đặc biệt, Bệnh viện Bình Dân đã được hãng robot của Hoa Kỳ lựa chọn để đón tiếp và chuyển giao công nghệ phẫu thuật robot về tiêu hóa cho các đồng nghiệp quốc tế đến từ Philippines vào năm 2019 và 2023.
Bên cạnh nhiều thành tựu đạt được, bác sĩ Hữu chia sẻ, tần suất ứng dụng robot tại Bệnh viện Bình Dân còn thấp (chiếm khoảng 1,62%) do nơi này chỉ có 1 hệ thống robot. Dự kiến trong năm nay, đơn vị sẽ bổ sung thêm 2 hệ thống nữa để giảm thời gian chờ mổ cho bệnh nhân.
Bác sĩ Bệnh viện Bình Dân chuyển giao công nghệ phẫu thuật robot về tiêu hóa cho các đồng nghiệp Philippines (Ảnh: Bệnh viện cung cấp).
Ngoài ra, chi phí phẫu thuật robot còn khá cao, gấp 3 lần so với phẫu thuật nội soi thông thường. Do đó, chuyên gia tại Bệnh viện Bình Dân đề xuất các nhà quản lý y tế xem xét cơ chế hỗ trợ chi trả một phần từ bảo hiểm y tế cho phẫu thuật robot (như 20%, 30% hoặc 50%) để người bệnh dễ dàng tiếp cận công nghệ này hơn.
Làm chủ công nghệ, lấy người bệnh làm trung tâm
TS.BS Võ Tiến Huy, Giám đốc bệnh viện thẩm mỹ ở TPHCM chia sẻ, công nghệ 3D và vật liệu y sinh hiện nay đã được ứng dụng để điều trị những ca khó trong lĩnh vực tạo hình thẩm mỹ và hàm mặt.
Với sự hỗ trợ của công nghệ thiết kế, lập trình 3D, bác sĩ có thể cá thể hóa điều trị cho từng bệnh nhân, nâng cao kết quả phẫu thuật, kiểm soát chất lượng và đảm bảo an toàn.
Bác sĩ Huy dẫn chứng một bệnh nhân bị dị tật phức tạp từ tai đến khuyết hổng xương hàm, khuôn mặt bị cong vẹo, cấu trúc xương hàm bị nghiêng và xoắn vặn. Hơn 10 năm trước khi chưa có công nghệ 3D, những ca tương tự là một thách thức lớn, vì chỉ căn chỉnh dựa trên đôi mắt và đôi bàn tay bác sĩ.
Hiện tại, lập trình 3D tính toán đến từng milimet để đưa trục khuôn mặt về vị trí trung tâm, tạo sự cân đối tối đa. Từ đó, ê-kíp điều trị đã thiết kế hệ thống khung gắn vào xương sọ, kéo giãn toàn bộ xương mặt để xương hàm đạt tỷ lệ phù hợp. 6 tháng sau mổ, khuôn mặt người bệnh thay đổi ngoạn mục, cân đối và hài hòa hơn.
"Thách thức đặt ra là làm sao giữa lập trình 3D và kế hoạch thực tế đi song hành với nhau. Muốn ứng dụng 3D và cá thể hóa trong lĩnh vực phẫu thuật, cần có những dữ liệu đầu vào chính xác, bao gồm hình ảnh bệnh nhân và các phim chụp CT, làm nền tảng thiết kế và lập trình", TS.BS Huy nói.
TS.BS Võ Tiến Huy cùng ê-kíp phẫu thuật tạo hình hàm mặt cho bệnh nhân (Ảnh: Bệnh viện cung cấp).
TS.BS Hà Anh Đức, Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh (Bộ Y tế), nhận định, hiện nay khoa học công nghệ đã có rất nhiều bước tiến. Đây là cơ hội cho đội ngũ bác sĩ và ngành y tế nâng cao năng lực chăm sóc sức khỏe nhân dân.
Điều quan trọng là làm thế nào để ứng dụng thành tựu khoa học công nghệ vào thực tế. Nếu con người không làm chủ và ứng dụng được công nghệ vào hoạt động chăm sóc sức khỏe thì máy móc có hiện đại đến đâu cũng không có giá trị.
Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh đề nghị, sau khi đã có những căn cứ pháp lý, các chuyên gia y tế cần lựa chọn, xác định công nghệ nào phù hợp, mang lại lợi ích để đưa vào áp dụng. Và điều cốt lõi là phải lấy người bệnh làm trung tâm.
Bên cạnh đó, cần chú trọng phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và đẩy mạnh chia sẻ, hỗ trợ chuyên môn giữa các đơn vị, trên tinh thần không có rào cản về địa lý, giữa khu vực công hay tư.