Công viên tượng Phật 81 m ở Núi Sam được thiết kế ra sao?

Công viên Văn hóa Núi Sam rộng 12 ha, nằm tại phường Vĩnh Tế, được triển khai từ tháng 3/2015 để hình thành không gian cảnh quan, văn hóa và tâm linh quy mô lớn. Theo hồ sơ điều chỉnh quy hoạch chi tiết, nơi đây có 29 hạng mục, với tổng kinh phí khái toán hơn 1.000 tỷ đồng. Trong tổng thể ấy, tượng Phật Thích Ca cao 81 m là điểm nhấn nổi bật, được tạc vào núi Sam ở cuối trục trung đạo. Công trình tượng có kích thước tổng thể 70 x 81 x 34 m, gồm tượng Phật ngồi cao 68 m và bệ sen hai cấp cao tổng cộng 13 m. Bệ sen được chia thành cấp thứ nhất cao 9 m và cấp thứ hai cao 4 m, tạo phần đỡ lớn cho pho tượng hướng ra không gian công viên. Tổng mức đầu tư riêng cho công trình là 456 tỷ đồng, theo thông tin được VnExpress đăng tải về quy hoạch và thiết kế. Theo Tiến sĩ Ngô Quang Láng, nguyên Phó giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh An Giang, khu vực này từng được khai thác đá trước khi xây tượng. Hoạt động khai thác để lại những vách đá nham nhở và hố sâu, khiến việc xây dựng có tác động nhất định đến tự nhiên. Tuy vậy, ông cho rằng ảnh hưởng ấy không đáng kể so với những giá trị mới về cảnh quan, văn hóa và kinh tế mà công trình có thể tạo ra. Thiết kế đưa các không gian như cầu tĩnh niệm, quảng trường và sân hành lễ cùng hướng về tượng Phật, thay vì để pho tượng đứng tách biệt trong khuôn viên. Nhiều lớp cảnh quan được sắp đặt quanh công trình, kết hợp cây bồ đề, núi đá, cây thấp và cây cao để tạo nên một tổng thể hài hòa. Toàn khu được tổ chức theo hai trục chính Đông - Tây và Nam - Bắc, kết nối các tuyến hành hương, quảng trường cùng những điểm nhìn. Trên trục trung đạo, hành trình từ đầu tuyến dẫn dần đến tượng Phật cao 81 m, trở thành điểm hội tụ của không gian và hoạt động chiêm bái. Tại khu vực cổng tam quan, tượng Phật Đản cao khoảng 3,6 m mở đầu cho chuỗi công trình mang chủ đề Phật giáo. Bên trái là tượng Phật Tuyết Sơn cao khoảng 1,8 m, đặt trong hốc đá gợi hình ảnh tu khổ hạnh trên hành trình giác ngộ. Ở phía bên phải, tượng Phật Niết Bàn dài 32 m tạo nên một điểm nhấn khác, trong không gian được tổ chức theo hướng tĩnh và lấy cây xanh làm nền. Khu vực này hạn chế những hoạt động có cường độ cao, giúp giữ bầu không khí yên tĩnh giữa các điểm tham quan và hành hương. Song song với tượng Phật Đản Sinh là Bảo tháp 13 tầng, cao khoảng 49 m, kết hợp chức năng trưng bày và giới thiệu Phật giáo, lịch sử, văn hóa địa phương. Trong khuôn viên, 18 tượng A La Hán cao 2,7 m được bố trí giữa cây xanh, vừa làm điểm dừng trên tuyến hành hương vừa gắn với khu công viên thiền. Quy hoạch cũng giữ lại những lớp văn hóa bản địa thông qua Miếu Cô Hồn, Miếu Cô Năm và tượng Bà Châu Thị Tế, được bảo tồn, chỉnh trang hoặc làm mới. Các công trình này được định hướng theo kiến trúc nhà vườn Nam Bộ, góp phần nối không gian tâm linh với bản sắc địa phương. Nhà Văn hóa các dân tộc rộng hơn 800 m2 sẽ mở rộng không gian trưng bày, giao lưu và sinh hoạt cộng đồng, phản ánh sự đa dạng, giao thoa văn hóa của Châu Đốc - An Giang. Các công trình, tượng, cây xanh và mặt nước được sắp xếp theo quan hệ chính - phụ, cao - thấp, động - tĩnh và đặc - rỗng. Quy hoạch dự kiến trồng khoảng 610 cây đại mộc, 7.120 cây bụi, phủ 31.500 m2 thảm cỏ; mật độ xây dựng gộp không quá 5%. Công viên nằm trong khu vực gắn với nhiều giá trị lịch sử, văn hóa và đời sống tâm linh, gần lăng Thoại Ngọc Hầu, miếu Bà Chúa Xứ cùng chùa Hang. Ban Quản trị Lăng miếu Núi Sam, chủ đầu tư dự án, cho biết công trình dự kiến thi công trong 36 tháng và đưa vào khai thác khoảng năm 2029. Khi hoàn thành, công viên có khả năng phục vụ khoảng 100.000 người mỗi ngày, còn tượng Phật hiện đạt khoảng 70% khối lượng và dự kiến hoàn thành năm sau. Theo thông tin trong bài viết của VnExpress, khi hoàn thành, đây sẽ là tượng Phật tạc vào vách đá cao nhất thế giới, nếu đạt quy mô thiết kế. Công trình dự kiến vượt tượng Đại Phật Lạc Sơn ở Tứ Xuyên, Trung Quốc, hiện cao 71 m. Từ pho tượng lớn đến những điểm dừng nhỏ giữa cây xanh, quy hoạch Núi Sam kết nối hành trình hành hương với cảnh quan và các lớp văn hóa địa phương.