Bỏ qua điều hướng

Đập trứng vào bát phở, nước dùng nóng có đủ diệt Salmonella?

Đập trứng vào bát phở, nước dùng nóng có đủ diệt Salmonella?
Nguồn ảnh: Dân Trí

(Dân trí) - Đập trứng sống vào bát phở, mì, ăn trứng lòng đào được nhiều người ưa chuộng vì cho rằng cách này giữ lại nhiều dưỡng chất. Theo chuyên gia, trứng chưa chín kỹ tiềm ẩn nguy cơ nhiễm khuẩn Salmonella.

Dưới góc độ an toàn thực phẩm, PGS.TS Nguyễn Trọng Hưng, Giám đốc Trung tâm tư vấn, phục hồi dinh dưỡng và kiểm soát béo phì, Viện Dinh dưỡng (Bộ Y tế), cho rằng thói quen ăn uống này tiềm ẩn một số nguy cơ sức khỏe, đặc biệt với những nhóm người có sức đề kháng yếu.

Theo chuyên gia, nguy cơ lớn nhất khi ăn trứng chưa chín kỹ là nhiễm khuẩn Salmonella. Đây là loại vi khuẩn có thể tồn tại trên vỏ hoặc bên trong trứng nếu trứng bị nhiễm trong quá trình hình thành.

Khi trứng không được nấu đủ nhiệt để tiêu diệt vi khuẩn, người ăn có thể bị ngộ độc thực phẩm với các triệu chứng như đau bụng, buồn nôn, nôn, tiêu chảy, sốt và mệt mỏi. Ở những người khỏe mạnh, bệnh có thể tự khỏi sau vài ngày, nhưng với nhóm nguy cơ cao, nhiễm khuẩn có thể diễn biến nặng hơn.

Đập trứng vào bát phở, nước dùng nóng có đủ diệt Salmonella? - 1

Trứng sống thêm vào tô mì có thể vẫn tiềm ẩn nguy cơ nhiễm Salmonella (Ảnh minh họa: Getty).

Một số người cho rằng chỉ cần đập trứng sống vào bát phở, mì, cháo nóng thì phần trứng sẽ được làm chín nhờ nhiệt của nước dùng.

Tuy nhiên, theo PGS Hưng, khi cho trứng lòng đào vào các món như phở, mì, cháo…, phần nước dùng nóng không phải lúc nào cũng đủ để làm chín hoàn toàn lòng đỏ và tiêu diệt toàn bộ vi khuẩn, đặc biệt khi trứng được cho vào sau cùng hoặc chỉ tiếp xúc với nhiệt trong thời gian ngắn.

Ngoài Salmonella, trứng chưa nấu chín còn có thể tiềm ẩn nguy cơ nhiễm các vi sinh vật gây bệnh khác nếu nguồn trứng, quá trình vận chuyển, bảo quản hoặc chế biến không đảm bảo vệ sinh.

Trứng lòng đào không “bổ” hơn trứng chín

Một vấn đề khác là khả năng hấp thu dinh dưỡng. Nhiều người cho rằng trứng sống hoặc lòng đào sẽ "bổ" hơn vì giữ được chất dinh dưỡng tự nhiên.

Tuy nhiên, theo PGS Hưng, thực tế protein trong trứng chín có khả năng được cơ thể tiêu hóa và hấp thu tốt hơn. Quá trình gia nhiệt vừa đủ giúp biến đổi cấu trúc protein, làm chúng dễ sử dụng hơn cho cơ thể. Vì vậy, ăn trứng chín không làm mất đi đáng kể giá trị dinh dưỡng mà còn tăng tính an toàn.

Đập trứng vào bát phở, nước dùng nóng có đủ diệt Salmonella? - 2

Trứng lòng đào không bổ hơn trứng chín (Ảnh: Tú Anh).

Đối với người trưởng thành khỏe mạnh, nếu sử dụng trứng có nguồn gốc rõ ràng, bảo quản đúng cách và ăn lòng đào ở mức độ thỉnh thoảng thì nguy cơ có thể thấp hơn. Tuy nhiên, không nên xem đây là lựa chọn bổ dưỡng hơn trứng chín.

“Lựa chọn an toàn nhất vẫn là ăn trứng được nấu chín hoàn toàn hoặc chín vừa đủ để lòng trắng và lòng đỏ đông lại. Điều này vừa đảm bảo cung cấp đầy đủ dinh dưỡng vừa giảm nguy cơ mắc bệnh do thực phẩm”, PGS Hưng phân tích.

Theo chuyên gia, có 4 nhóm nên tránh hoặc đặc biệt thận trọng với trứng chưa chín kỹ gồm:

- Trẻ nhỏ, nhất là trẻ dưới 5 tuổi, do hệ miễn dịch chưa hoàn thiện.

- Phụ nữ mang thai, vì nhiễm khuẩn thực phẩm có thể ảnh hưởng đến sức khỏe của cả mẹ và thai nhi.

- Người cao tuổi, do khả năng chống đỡ với nhiễm trùng giảm.

- Người suy giảm miễn dịch, người mắc bệnh mạn tính nặng hoặc đang điều trị ảnh hưởng đến miễn dịch.

Đâu là cách chế biến trứng tốt nhất?

Dưới góc nhìn dinh dưỡng lâm sàng, PGS Hưng cho biết với đa số người khỏe mạnh, trứng luộc chín vừa hoặc chín hoàn toàn là lựa chọn được ưu tiên.

Trứng luộc là phương pháp chế biến đơn giản, giúp giữ lại phần lớn các dưỡng chất quan trọng như protein, các vitamin A, D, B12, choline, sắt, kẽm và selen. Khi được làm chín, protein trong lòng trắng trứng bị biến tính, giúp cơ thể dễ tiêu hóa và hấp thu hơn.

Đồng thời, nhiệt độ đủ cao giúp giảm nguy cơ nhiễm các vi khuẩn gây bệnh, đặc biệt là Salmonella, một trong những tác nhân thường gặp liên quan đến trứng chưa nấu chín.

Xét về mức độ tối ưu, luộc trứng đến khi lòng trắng đông hoàn toàn và lòng đỏ chín tới (không còn phần lòng đỏ sống lỏng) là lựa chọn cân bằng giữa dinh dưỡng, khẩu vị và an toàn.

Ngoài luộc, một số phương pháp chế biến khác cũng tốt nếu thực hiện đúng cách như trứng hấp, chưng, kho, nấu canh, chiên…

Nhiều người có thói quen đập trứng sống vào bát phở, mì hoặc cháo nóng, tin rằng nhiệt độ của nước dùng sẽ nhanh chóng làm trứng chín và diệt khuẩn. Tuy nhiên, theo PGS.TS Nguyễn Trọng Hưng, Giám đốc Trung tâm tư vấn, phục hồi dinh dưỡng và kiểm soát béo phì thuộc Viện Dinh dưỡng, cách ăn này vẫn tiềm ẩn nguy cơ sức khỏe. Mối lo đáng chú ý nhất là Salmonella, loại vi khuẩn có thể xuất hiện trên vỏ hoặc bên trong trứng nếu trứng bị nhiễm trong quá trình hình thành. Khi trứng không được gia nhiệt đủ lâu, Salmonella có thể còn tồn tại và xâm nhập cơ thể qua món ăn tưởng như nóng hổi, quen thuộc hằng ngày. Người nhiễm khuẩn có thể xuất hiện đau bụng, buồn nôn, nôn, tiêu chảy, sốt cùng cảm giác mệt mỏi kéo dài vài ngày. Với người khỏe mạnh, bệnh đôi khi tự thuyên giảm, nhưng người sức đề kháng yếu có thể diễn biến nặng và cần được theo dõi y tế. Không ít thực khách cho rằng bát phở hoặc tô mì đang bốc khói chắc chắn đủ nóng để làm chín phần trứng vừa được đập vào. PGS Hưng lưu ý nước dùng nóng không phải lúc nào cũng đạt điều kiện cần thiết để làm chín hoàn toàn lòng đỏ, nhất là khi trứng được thêm vào sau cùng. Thời gian tiếp xúc ngắn khiến nhiệt không truyền đều vào trứng, vì vậy không thể mặc nhiên xem món ăn này đã an toàn. Nguy cơ cũng tăng lên nếu trứng có nguồn gốc không rõ ràng, từng vận chuyển hoặc bảo quản trong điều kiện không phù hợp, hay được chế biến thiếu vệ sinh. Ngoài Salmonella, trứng chưa nấu chín còn có thể chứa những vi sinh vật gây bệnh khác, tùy chất lượng nguyên liệu và quá trình xử lý trước đó. Vì vậy, độ nóng của nước dùng chỉ là một yếu tố, không thể thay thế quy trình nấu chín và bảo đảm vệ sinh thực phẩm. Quan niệm trứng sống hoặc lòng đào bổ hơn trứng chín cũng chưa được chuyên gia dinh dưỡng ủng hộ, bởi cơ thể thường tiêu hóa protein trong trứng chín hiệu quả hơn. Gia nhiệt vừa đủ làm thay đổi cấu trúc protein, giúp các chất dinh dưỡng trở nên dễ được cơ thể sử dụng hơn. Ăn trứng chín vì thế không đồng nghĩa với đánh mất đáng kể giá trị dinh dưỡng, ngược lại còn góp phần giảm nguy cơ mắc bệnh do thực phẩm. Với người trưởng thành khỏe mạnh, trứng có nguồn gốc rõ ràng, được bảo quản đúng cách và ăn lòng đào không thường xuyên có thể có nguy cơ thấp hơn. Dù vậy, lòng đào không nên được quảng bá như lựa chọn bổ dưỡng vượt trội so với trứng chín, bởi lợi ích dinh dưỡng không bù đắp chắc chắn cho rủi ro nhiễm khuẩn. PGS Hưng cho rằng lựa chọn an toàn nhất là nấu trứng hoàn toàn hoặc vừa đủ để cả lòng trắng và lòng đỏ đông lại. Bốn nhóm cần tránh hoặc đặc biệt thận trọng với trứng chưa chín kỹ gồm trẻ nhỏ, nhất là trẻ dưới 5 tuổi, phụ nữ mang thai, người cao tuổi và người suy giảm miễn dịch. Những người mắc bệnh mạn tính nặng hoặc đang điều trị có thể ảnh hưởng đến hệ miễn dịch cũng thuộc nhóm cần được bảo vệ chặt chẽ hơn. Ở các nhóm này, một nhiễm khuẩn thực phẩm tưởng nhẹ vẫn có thể gây hậu quả nghiêm trọng hơn so với người trưởng thành khỏe mạnh. Dưới góc nhìn dinh dưỡng lâm sàng, PGS Hưng ưu tiên trứng luộc chín vừa hoặc chín hoàn toàn, với lòng trắng đông và lòng đỏ không còn sống lỏng. Trứng luộc vẫn cung cấp protein cùng nhiều dưỡng chất quan trọng như vitamin A, D, B12, choline, sắt, kẽm và selen, đồng thời giúp cơ thể hấp thu protein thuận lợi hơn. Ngoài luộc, trứng hấp, chưng, kho, nấu canh hoặc chiên cũng có thể là lựa chọn tốt nếu nguyên liệu được bảo quản đúng, chế biến đủ chín và thực hiện trong điều kiện vệ sinh, theo thông tin Dân Trí dẫn lời chuyên gia.