Bỏ qua điều hướng
•

Đau khớp gối nên chụp X-quang, MRI hay siêu âm?

Đau khớp gối nên chụp X-quang, MRI hay siêu âm?
Nguồn ảnh: VnExpress

Tôi đau khớp gối, đi khám phải chụp X-quang, MRI, CT hay siêu âm. Chụp phim nào cho kết quả chính xác hơn với tình trạng của tôi? (Ngọc Nguyễn, Nha Trang)

Trả lời:

Đau khớp gối là triệu chứng rất phổ biến, có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau như thoái hóa khớp, tràn dịch khớp, gout, viêm khớp dạng thấp, các bệnh lý tự miễn, hoặc do chấn thương thể thao, tai nạn sinh hoạt...

Các tình trạng này có thể gây tổn thương ở những cấu trúc khác nhau, từ xương cứng đến các mô mềm quanh khớp (dây chằng, sụn chêm, gân cơ, bao khớp). Do đó, không có một phương pháp chẩn đoán hình ảnh duy nhất nào cho tất cả trường hợp. Bác sĩ sẽ khám lâm sàng trước để xác định vị trí tổn thương, từ đó chỉ định phương pháp chụp phim hoặc khảo sát phù hợp nhất.

Chụp X-quang áp dụng đối với các trường hợp nghi ngờ gãy xương, rạn xương, trật khớp sau chấn thương, hay đánh giá các bệnh lý mạn tính như thoái hóa khớp, gai xương, hẹp khe khớp... Đây là phương pháp chẩn đoán hình ảnh nhanh chóng, phù hợp với các tổn thương xương phần cứng. Tuy nhiên, chụp X-quang không thể hiển thị chi tiết tổn thương ở các mô mềm như dây chằng, sụn chêm hay gân cơ.

Chụp cộng hưởng từ (MRI) sử dụng từ trường và sóng radio để tạo ra hình ảnh 3D chi tiết toàn bộ mô mềm và xương. Đây là "tiêu chuẩn vàng" nếu bác sĩ nghi ngờ người bệnh đứt, giãn dây chằng, rách sụn chêm, tổn thương sụn khớp, hoại tử xương, u xương hoặc u phần mềm... Chụp MRI cũng được chỉ định khi tình trạng sưng đau khớp kéo dài dai dẳng mà chụp X-quang không tìm ra nguyên nhân.

Máy chụp MRI 3 Tesla ứng dụng trí tuệ nhân tạo, giúp phát hiện những tổn thương rất nhỏ. Ảnh minh họa: Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7

Máy chụp MRI 3 Tesla ứng dụng trí tuệ nhân tạo, giúp phát hiện những tổn thương rất nhỏ. Ảnh minh họa: Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7

Chụp cắt lớp vi tính (CT) được chỉ định để đánh giá các ca gãy xương phức tạp, gãy quanh khớp, khó quan sát trên X-quang như gãy xương chậu, gãy xương vùng cột sống... Đây là bước chuẩn bị quan trọng giúp bác sĩ lập kế hoạch phẫu thuật chỉnh hình hoặc điều trị u xương.

Siêu âm là kỹ thuật dùng sóng âm tần số cao để khảo sát các cấu trúc nông và cử động động học của người bệnh. Khi người bệnh có các vấn đề như đau, sưng nóng ở các khớp nông (vai, gối, cổ tay, cổ chân, khuỷu), nghi ngờ nang dịch, u phần mềm nông hoặc viêm gân, rách gân cơ, tràn dịch khớp... bác sĩ chỉ định siêu âm.

Trường hợp của bạn chưa mô tả rõ tính chất đau (đau sau chấn thương hay đau âm ỉ kéo dài, có sưng nóng đỏ hay không...). Bạn nên đến cơ sở y tế có chuyên khoa Chấn thương Chỉnh hình để bác sĩ khám trực tiếp. Sau khi xác định chính xác nguyên nhân qua khám lâm sàng và chỉ định làm cận lâm sàng phù hợp, bác sĩ đưa ra phác đồ điều trị tối ưu cho bạn.

ThS.BS Hồ Đức Lộc
Chuyên khoa Chấn thương Chỉnh hình
Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7

Độc giả gửi câu hỏi về bệnh cơ xương khớp tại đây để bác sĩ giải đáp
Đau khớp gối xuất phát từ nhiều nguyên nhân như thoái hóa, chấn thương thể thao hoặc bệnh lý tự miễn, gây ảnh hưởng đến cả xương lẫn hệ thống mô mềm. Do mỗi kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh sở hữu thế mạnh riêng, không tồn tại phương pháp đơn lẻ nào tối ưu cho mọi bệnh cảnh lâm sàng. Việc lựa chọn chỉ định khảo sát phụ thuộc hoàn toàn vào vị trí tổn thương cùng đánh giá ban đầu của bác sĩ chuyên khoa. Chụp X-quang là lựa chọn đầu tay nhằm phát hiện nhanh các tổn thương xương cứng như gãy xương, trật khớp hoặc hẹp khe khớp do thoái hóa mạn tính. Đối với các ca gãy xương phức tạp quanh khớp cần phẫu thuật chỉnh hình, chụp cắt lớp vi tính (CT) sẽ cung cấp hình ảnh chi tiết hơn. Trong khi đó, siêu âm khớp gối phát huy hiệu quả cao trong việc đánh giá động học, phát hiện tràn dịch và các tình trạng viêm rách gân cơ nông. Chụp cộng hưởng từ (MRI) được coi là tiêu chuẩn vàng để khảo sát toàn diện các tổn thương sâu như đứt dây chằng, rách sụn chêm hay hoại tử xương. Kỹ thuật này đặc biệt cần thiết khi triệu chứng sưng đau kéo dài dai dẳng nhưng phim X-quang thông thường không ghi nhận bất thường. Các hệ thống máy chụp MRI 3 Tesla tích hợp trí tuệ nhân tạo hiện nay còn hỗ trợ nhận diện chuẩn xác những tổn thương kích thước rất nhỏ. Thạc sĩ, bác sĩ Hồ Đức Lộc từ Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7 khuyến cáo bệnh nhân cần thăm khám trực tiếp tại chuyên khoa Chấn thương Chỉnh hình. Dựa trên tính chất đau và tiền sử chấn thương cụ thể, bác sĩ sẽ chỉ định cận lâm sàng thích hợp trước khi đưa ra phác đồ can thiệp tối ưu. Việc tự ý lựa chọn phương pháp chụp chiếu khi chưa có định hướng y khoa có thể gây lãng phí chi phí mà không mang lại hiệu quả chẩn đoán.
amung