Doanh nghiệp vận tải kiến nghị sửa đổi quy định đăng kiểm sơ mi rơ moóc

Việc siết kiểm tra công năng sơ mi rơ moóc (SMRM) đang khiến nhiều doanh nghiệp vận tải đứng ngồi không yên, bởi giấy chứng nhận kiểm định không còn thể hiện đầy đủ khả năng sử dụng thực tế của phương tiện. Khi lực lượng chức năng căn cứ vào phân loại ghi trên giấy tờ để xử phạt, không ít tài xế đã từ chối điều khiển xe vì lo ngại mức phạt nặng. Hệ quả trực tiếp là hoạt động vận chuyển đình trệ, tình trạng thiếu tài xế kéo đầu kéo dùng SMRM càng trở nên căng thẳng. Theo Hiệp hội Vận tải TP.HCM, những sai lệch trên giấy kiểm định không xuất phát từ lỗi của doanh nghiệp, mà liên quan đến cách cơ quan đăng kiểm thay đổi thông tin phương tiện. Trước đây, nhiều SMRM sàn, có thể có thành thùng và được trang bị cơ cấu chốt khóa container, khi nhập khẩu hoặc sản xuất, lắp ráp đã được Cục Đăng kiểm VN kiểm tra, cấp giấy chứng nhận. Tại mục “Loại phương tiện”, giấy tờ khi đó ghi rõ “Sơ mi rơ moóc tải (chở hàng hoặc container)”, phản ánh đầy đủ công năng thiết kế. Tuy nhiên, hiện Cục Đăng kiểm VN đã thay đổi thông tin, cắt bỏ công năng chở hàng và chỉ giữ lại khả năng chở container đối với nhóm SMRM sàn có chốt khóa container. Nội dung này xuất hiện trên cả Giấy chứng nhận kiểm định an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường bản giấy lẫn bản điện tử khi phương tiện đi kiểm định. Sự thay đổi khiến doanh nghiệp dù đang sử dụng phương tiện đúng thiết kế vẫn có thể bị xem là chở sai công năng khi vận chuyển hàng hóa thông thường. Các doanh nghiệp cho biết rắc rối thường phát sinh trong quá trình phương tiện lưu thông, khi Cảnh sát giao thông kiểm tra Giấy CNKĐATKT&BVMT và đối chiếu mục “Loại phương tiện”. Nếu giấy không có thông tin chở hàng, hoặc chỉ ghi “Sơ mi rơ moóc tải (chở container)”, xe đang chở hàng có thể bị quy vào hành vi vi phạm theo Nghị định 238/2026/NĐ-CP. Mức xử phạt rất nặng, kèm việc trừ 4 điểm giấy phép lái xe, đang tạo tâm lý e ngại lớn đối với đội ngũ tài xế. Nhiều lái xe vì lo rủi ro đã xin nghỉ việc hoặc không nhận điều khiển loại phương tiện này, trong bối cảnh doanh nghiệp vốn đã thiếu người có giấy phép hạng FC cũ hoặc CE mới. Doanh nghiệp vận tải vì vậy phải đối mặt đồng thời với phương tiện nằm bãi, đơn hàng chậm trễ, chi phí phát sinh và nguy cơ mất thêm nhân sự. Hiệp hội Vận tải TP.HCM nhấn mạnh chủ xe cùng tài xế phải gánh chịu hậu quả dù nguyên nhân không bắt nguồn từ hành vi của họ. Qua tổng hợp ý kiến, hiệp hội cho biết phần lớn doanh nghiệp đã đầu tư SMRM sàn có cơ cấu chốt khóa container nhưng hiện chỉ được phép chở container. Chiều đi của phương tiện có thể chở container, song chiều về nếu không còn container mà có hàng hóa phù hợp thì vẫn không được vận chuyển, khiến xe dễ phải chạy rỗng. Những hạn chế này làm chi phí logistics tăng cao, đồng thời khiến hiệu quả khai thác tài sản giảm rõ rệt. Các doanh nghiệp cho rằng nếu SMRM sàn chỉ được phép chở container, họ đã lựa chọn SMRM xương với chi phí đầu tư thấp hơn đáng kể. Việc định danh cứng loại phương tiện trên giấy chứng nhận, rồi ấn định công năng sử dụng, theo họ không phù hợp tính chất kỹ thuật thực tế, không hiệu quả kinh tế và đi ngược mục đích thiết kế. Một phương tiện có sàn phẳng nhưng không được chở hàng rời sẽ bị hạn chế công năng, gây lãng phí nguồn lực đầu tư, phát sinh chuyến chạy không tải. Trong công văn, Hiệp hội Vận tải TP.HCM đề nghị Hiệp hội Vận tải Ô tô Việt Nam tổng hợp kiến nghị, báo cáo các cơ quan có thẩm quyền, trong đó có Bộ Xây dựng. Trọng tâm đề xuất là yêu cầu Cục Đăng kiểm VN xem xét lại việc thay đổi quy định, khôi phục công năng chở hàng đối với SMRM sàn có cơ cấu chốt khóa container. Hiệp hội cũng kiến nghị rà soát, chuẩn hóa dữ liệu đăng kiểm điện tử, cập nhật mục “Loại phương tiện” thành “Sơ mi rơ moóc tải chở hàng hoặc container”, qua đó giúp doanh nghiệp hoạt động thuận lợi, bảo đảm an toàn và hỗ trợ cơ quan chức năng kiểm soát rõ ràng hơn.