Drone giao hàng ở nông thôn Trung Quốc, chuyển từng củ lạc, trái chanh

Rút ngắn chặng cuối ở vùng đồi núi

Tại huyện Zizhong, tỉnh Tứ Xuyên, tây nam Trung Quốc, drone (máy bay không người lái) đang được dùng trên những tuyến mà đường sá quanh co khiến chặng giao hàng cuối cùng bị chậm. Huyện này hiện có 131 tuyến drone phục vụ 131 thôn và dự kiến mở rộng ra toàn bộ 301 thôn vào cuối năm nay.

Cách đó khoảng 300 km, tại huyện Quxian, drone cũng đang được thử nghiệm cho chiều ngược lại: chở nông sản từ các thôn về điểm chuyển phát ở thị trấn.

Trên tuyến từ thị trấn Guide tới thôn Tongjiazui ở Zizhong, xe giao hàng phải đi 9,9 km, mất khoảng 19 phút. Trong khi đó, drone bay quãng đường 5,7 km trong khoảng 6,5 phút.

Khoảng 85% diện tích Zizhong là đồi núi, nhiều thôn nằm trên sườn dốc hoặc trong thung lũng sông. Trước đây, một số thôn vùng sâu chỉ nhận được bưu kiện hai đến ba ngày một lần. Ở những nơi không có trạm dịch vụ cấp thôn, người dân đôi khi phải tự lên thị trấn để nhận hàng.

Bà Rao Yurong, người trồng cam ở thôn Yueliangxia, vừa nhận được chiếc bình phun thuốc chạy pin mua trên mạng. Drone chỉ mất khoảng bảy phút để bay từ trạm ở thị trấn tới thôn. Đáng chú ý, trước đây bà phải đi xe đạp điện gần một tiếng cả đi lẫn về để lên thị trấn lấy hàng.

Công ty JD Logistics mở 78 tuyến ở Zizhong vào tháng 6 và đến nay đã mở rộng mạng lưới lên 131 tuyến.

Drone chỉ là một mắt xích

Drone chỉ đảm nhận đoạn cuối của hành trình. Xe tải vẫn chở hàng trên các quãng đường dài và từ cơ sở cấp huyện xuống các trạm cấp thị trấn.

Dịch vụ này cũng phụ thuộc vào cơ sở vật chất và nhân lực tại chỗ. Các bãi đáp ở thị trấn và điểm nhận hàng ở thôn đã được xây dựng, với nhân công địa phương phụ trách việc nhận và phân loại bưu kiện. Tỉnh Tứ Xuyên cũng đã ban hành chính sách hỗ trợ tài chính cho các dự án logistics (dịch vụ hậu cần) tầm thấp đủ điều kiện.

Những dịch vụ tương tự cũng được áp dụng ở nơi việc giao hàng bị chậm do sông nước chứ không phải đồi núi. Tại tỉnh Giang Tô, miền đông Trung Quốc, có 32 tuyến drone nông thôn đang hoạt động thường xuyên. Một tuyến tới đảo Mudun trên hồ Hongze đã rút ngắn thời gian giao hàng khoảng 50 phút so với dịch vụ dùng phà trước đây.

Tận dụng chuyến bay chiều về

Phần lớn drone bay vào thôn vẫn quay về tay không. Theo JD Logistics, khoảng 99% chuyến bay chiều về trên các tuyến nông thôn không chở hàng.

Huyện Quxian đang tìm cách thay đổi điều này.

Vào tháng 8, bà Yu Fengying, một người dân địa phương, đã gửi vài kg lạc và miến khoai lang cho người thân, bạn bè ở nơi khác. Thay vì đi xe máy điện lên thị trấn, bà gửi hàng bằng chiếc drone vừa giao bưu kiện tới thôn.

Khoảng tám phút sau, gói hàng đã tới điểm đáp trung tâm ở thị trấn và đi vào mạng lưới chuyển phát thông thường.

JD Logistics dự định mở rộng dịch vụ này ra toàn huyện Quxian, tận dụng chuyến bay chiều về để chở các đặc sản địa phương như hoa kim châm, chanh và mận.

Nông sản cần vận chuyển nhanh có thể là một trong những loại hàng phù hợp hơn cả.

Trong vụ thu hoạch anh đào ngọt năm 2025 ở huyện Hanyuan, tỉnh Tứ Xuyên, drone chở trái cây từ vùng núi về trung tâm xử lý bưu phẩm trong khoảng 15 phút, trong khi xe thông thường cần một đến hai tiếng cho cùng chặng đường.

Trong vòng một tháng, hơn 550 chuyến bay đã vận chuyển 7.586 kiện anh đào với tổng khối lượng 22,76 tấn.

Với trái cây tươi có mùa thu hoạch ngắn, tiết kiệm được một tiếng hoặc hơn trong khâu vận chuyển có thể giúp rút ngắn thời gian từ lúc hái đến lúc chuyển hàng đi tiếp.

Nhanh hơn nhưng chưa rẻ hơn

Chuyến đi nhanh hơn chưa đồng nghĩa với chi phí thấp hơn.

Trên một tuyến ở Zizhong, JD Logistics ước tính chi phí tổng hợp khoảng 5,6 nhân dân tệ (khoảng 21.700 đồng) mỗi bưu kiện khi giao bằng drone, so với 4,4 nhân dân tệ khi giao bằng xe.

Trung bình, drone chỉ sử dụng khoảng 30% tải trọng cho phép, còn gần như tất cả các chuyến bay chiều về đều không có hàng.

Ông Zhang Jianping, Viện trưởng một viện nghiên cứu về quản lý không lưu tầm thấp thuộc Đại học Giao thông Tây Nam, cho rằng drone hữu ích nhất ở những nơi núi non hoặc sông nước khiến vận tải đường bộ gặp khó khăn. Ông lưu ý rằng mới chỉ có một số ít dịch vụ đạt quy mô đủ để vận hành thương mại, còn phần lớn vẫn được dùng song song với phương thức vận tải truyền thống.

Theo ông Zhang, các vùng núi phía tây có nhu cầu vận chuyển nông sản, nhu yếu phẩm hằng ngày và vật tư công trình, bởi địa hình hiểm trở, chênh lệch độ cao lớn và đường sá hạn chế khiến vận tải đường bộ chậm hơn hoặc khó khăn hơn.

Trong khi đó, huyện Fangxian ở tỉnh Hồ Bắc, miền trung Trung Quốc, đang sử dụng nhiều phương thức vận tải thay vì chỉ dựa vào một. Một dự án thí điểm quốc gia về chuyển phát nông thôn tại đây sử dụng xe thông thường, xe giao hàng tự hành, drone và dịch vụ kết hợp chở khách - hàng hóa - bưu phẩm, tùy theo điều kiện từng địa phương.

Theo Cục Bưu chính Quốc gia Trung Quốc, kể từ khi bắt đầu thí điểm, chi phí vận hành bình quân đã giảm 0,2 nhân dân tệ mỗi bưu kiện, trong khi lượng bưu phẩm gửi đến thôn mỗi ngày tăng 16,3% và lượng gửi đi tăng 48,9%.

Tại Tứ Xuyên, drone còn được dùng để chở nấm tùng nhung, anh đào, dâu tây vùng cao, cũng như tre, linh kiện lưới điện và vật liệu xây dựng.

JD Logistics dự định mở rộng dịch vụ drone nông thôn tới hơn 50 huyện, quận thuộc Tứ Xuyên, Trùng Khánh, Vân Nam và Quý Châu, tất cả đều nằm ở tây nam Trung Quốc.

(Nguồn: Xinhua)