Gan nhiễm mỡ có thể trở lại bình thường không?

Khả năng hồi phục phụ thuộc vào lượng mỡ tích tụ, mức độ viêm, xơ hóa gan và hiệu quả thay đổi lối sống, đặc biệt là giảm cân ở người thừa cân, béo phì.

Bệnh gan nhiễm mỡ liên quan rối loạn chuyển hóa là gì?

BSCKII Dương Quốc Bảo, Phó Trưởng khoa Bệnh nhiệt đới, Bệnh viện Đa khoa Đống Đa (Hà Nội), cho biết gan nhiễm mỡ liên quan rối loạn chuyển hóa ngày càng phổ biến. Đây là tình trạng mỡ tích tụ quá mức trong gan ở người có một hoặc nhiều yếu tố nguy cơ chuyển hóa.

Các yếu tố nguy cơ chuyển hóa gồm thừa cân, béo phì hoặc béo bụng; đái tháo đường, tiền đái tháo đường; tăng triglycerid hoặc rối loạn cholesterol; tăng huyết áp; hội chứng chuyển hóa; ít vận động, chế độ ăn nhiều đường và chất béo không lành mạnh.

Theo BS Bảo, khi cơ thể giảm nhạy cảm với insulin, glucose không được sử dụng hiệu quả, đồng thời lượng axít béo đưa về gan tăng lên. Gan phải tăng tổng hợp và tích trữ triglycerid, từ đó hình thành gan nhiễm mỡ.

Ở giai đoạn đầu, bệnh gan nhiễm mỡ liên quan rối loạn chuyển hóa thường không gây triệu chứng rõ ràng. Nhiều người chỉ tình cờ phát hiện gan nhiễm mỡ khi siêu âm hoặc thấy men gan tăng trong quá trình khám sức khỏe.

Tuy nhiên, nếu không được kiểm soát, tình trạng tích tụ mỡ kéo dài có thể gây viêm và tổn thương tế bào gan, tiến triển thành viêm gan do rối loạn chuyển hóa, xơ hóa gan, xơ gan, ung thư biểu mô tế bào gan.

Rối loạn đường huyết và lipid máu làm tăng nguy cơ tích tụ mỡ, viêm và xơ hóa gan. Ngược lại, khi gan bị tổn thương, khả năng điều hòa glucose và lipid của cơ thể cũng suy giảm.

“Do đó, người mắc bệnh gan nhiễm mỡ liên quan rối loạn chuyển hóa thường đồng thời có nguy cơ cao mắc đái tháo đường type 2, tăng huyết áp và các bệnh lý tim mạch. Vì thế, đây không chỉ là bệnh của riêng lá gan mà còn là biểu hiện của rối loạn chuyển hóa toàn thân”, BS Bảo nhấn mạnh.

Gan nhiễm mỡ có thể hồi phục đến đâu?

Chẩn đoán gan nhiễm mỡ khiến nhiều người tự hỏi tình trạng này có thể hồi phục đến mức nào. Nếu ăn uống tốt hơn, tập thể dục và giảm cân, gan có thể trở lại kích thước bình thường không?

Chia sẻ với Indian Express, Tiến sĩ - Bác sĩ Ameet Mandot, Giám đốc chuyên khoa Gan mật, Bệnh viện Gleneagles Parel (Ấn Độ), cho biết gan nhiễm mỡ thường có thể cải thiện, đặc biệt khi được chẩn đoán sớm và các nguyên nhân cơ bản được giải quyết.

Giảm mỡ gan dư thừa có thể cho phép gan trở lại gần hơn với kích thước và chức năng bình thường. Ở nhiều người, thay đổi lối sống như quản lý cân nặng, ăn uống lành mạnh và hoạt động thể chất thường xuyên có thể tạo ra sự khác biệt có ý nghĩa.

Tuy nhiên, khả năng đảo ngược ở mỗi người là khác nhau.

“Mức độ hồi phục phụ thuộc vào mức độ tiến triển của bệnh gan và liệu các biến chứng có xuất hiện hay không”, TS Mandot nói.

Theo TS Mandot, lượng chất béo trong gan, sự hiện diện của tình trạng viêm hoặc xơ hóa, trọng lượng cơ thể và sức khỏe trao đổi chất đều ảnh hưởng đến quá trình phục hồi.

Các tình trạng như đái tháo đường, cholesterol cao và kháng insulin cũng có thể góp phần làm tích tụ mỡ gan liên tục. Tương tự, uống rượu, dùng thuốc và các bệnh gan tiềm ẩn khác cũng có thể ảnh hưởng đến diễn biến của bệnh.

“Can thiệp sớm hơn thường mang lại cơ hội tốt hơn để giảm mỡ gan và ngăn ngừa tổn thương thêm”, TS Mandot lưu ý.

Theo chuyên gia, ngay cả việc giảm cân khiêm tốn cũng có thể giúp giảm mỡ gan và cải thiện sức khỏe trao đổi chất ở những người thừa cân hoặc béo phì. Giảm khoảng 5% trọng lượng cơ thể có thể làm giảm mỡ gan, trong khi giảm cân nhiều hơn có thể mang lại nhiều lợi ích hơn. Tuy nhiên, cần tập trung vào những thay đổi bền vững.

Những thay đổi về lối sống nào có thể làm giảm mỡ gan?

Chế độ ăn uống và hoạt động thể chất là những việc quan trọng trong việc kiểm soát gan nhiễm mỡ. Một chế độ ăn uống cân bằng với ít đồ uống có đường, carbohydrate tinh chế và thực phẩm chế biến sẵn có thể giúp giảm mỡ gan.

“Hoạt động thể chất thường xuyên, bao gồm tập thể dục aerobic và rèn luyện sức mạnh, có thể cải thiện sức khỏe gan và trao đổi chất ngay cả khi không giảm cân nhiều”, TS Mandot nhấn mạnh.

Duy trì cân nặng khỏe mạnh và kiểm soát các tình trạng như đái tháo đường, cholesterol và huyết áp cao cũng rất quan trọng. Việc uống rượu nên được thảo luận với bác sĩ, đặc biệt khi đang có bệnh gan.

Theo TS Mandot, sự cải thiện có thể bắt đầu trong vòng vài tuần đến vài tháng sau khi thay đổi lối sống, mặc dù thời gian thay đổi tùy theo từng người.

Mỡ gan có thể giảm trước khi xảy ra những thay đổi đáng chú ý về kích thước gan hoặc các chỉ số khác về sức khỏe gan. Mức độ cải thiện phụ thuộc vào việc giảm cân, chế độ ăn uống, hoạt động thể chất và kiểm soát các tình trạng trao đổi chất cơ bản.

Theo dõi y tế thường xuyên có thể giúp đánh giá xem gan có đáp ứng với điều trị và thay đổi lối sống hay không.