Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 3 vừa tổ chức hội nghị rút kinh nghiệm công tác phối hợp tuần tra, kiểm tra, kiểm soát chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU). Mục đích để khắc phục những khó khăn do khách quan để quyết tâm cùng các ngành, chính quyền gỡ “thẻ vàng” của Ủy ban châu Âu (EU).
Vùng Cảnh sát biển 3 cho biết, từ ngày 8/9 đến 13/10/2026, các lực lượng đã phối hợp nắm tình hình, duy trì tuần tra, kiểm tra, kiểm soát tại khu vực biển giáp ranh giữa Việt Nam và Indonesia, Malaysia, đồng thời mở rộng khu vực. Mục tiêu là quyết tâm không để tàu cá của ngư dân sang vùng biển nước ngoài đánh bắt thủy sản.
Theo ghi nhận, mỗi ngày ở các khu vực biển nói trên có từ gần 200 đến 340 lượt tàu cá Việt Nam hoạt động. Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, các lực lượng thường xuyên trao đổi thông tin, rà soát, đối chiếu danh sách tàu cá hoạt động trên biển; tiếp nhận thông tin về tàu cá mất kết nối thiết bị giám sát hành trình (VMS) để liên hệ, kiểm tra, xác minh.
Đồng thời, phối hợp liên hệ với chủ tàu trên bờ để vận động, nhắc nhở ngư dân chấp hành pháp luật, không vi phạm vùng biển nước ngoài. Công tác tuyên truyền được triển khai bằng nhiều hình thức, gắn với kiểm tra, xử lý các hành vi vi phạm. Các lực lượng đã thực hiện 3.935 lượt tuyên truyền qua máy liên lạc nghề cá cho 1.902 tàu với 14.378 thuyền viên; tuyên truyền trực tiếp cho 500 lượt tàu với 3.500 thuyền viên; tặng 469 lá cờ Tổ quốc và cấp phát 1.497 tờ rơi.
Theo đánh giá, bên cạnh những kết quả đạt được, công tác chống IUU cũng gặp các khó khăn, trong đó có thời tiết trên biển diễn biến phức tạp, thường xuyên có mưa dông, gió tây nam cấp 4-6, ảnh hưởng đến hoạt động tuần tra.
Đa số các tàu cá đã chấp hành khuyến cáo IUU nhưng vẫn còn một số tàu cá cố tình vượt ranh giới sang vùng biển nước ngoài để khai thác thủy sản; không hợp tác, có hành vi chống đối, bỏ chạy, không chấp hành hiệu lệnh dừng tàu khi lực lượng chức năng tiếp cận, kiểm tra.
Ngoài ra, tình trạng xuất hiện tín hiệu giám sát hành trình (VMS) giả, tàu cá lắp đặt đồng thời hai thiết bị VMS của hai nhà cung cấp khác nhau gây khó khăn cho công tác theo dõi, kiểm tra, kiểm soát. Một số tàu cá lợi dụng đêm tối, thời tiết xấu, tầm nhìn hạn chế để tìm cách vượt ranh giới. Việc ngư dân sử dụng nhiều kênh liên lạc nghề cá khác nhau cũng ảnh hưởng đến quá trình kết nối, trao đổi thông tin và tuyên truyền trên biển.
Đại tá Nguyễn Đức Hiếu, Phó Tư lệnh pháp luật Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 3 cho biết trong thời gian tới, các lực lượng của đơn vị tiếp tục phối hợp chặt chẽ, nắm chắc tình hình, duy trì tuần tra, kiểm tra, kiểm soát; đẩy mạnh tuyên truyền, vận động gắn với xử lý nghiêm các hành vi vi phạm; kiên quyết, kiên trì ngăn chặn tàu cá Việt Nam vi phạm vùng biển nước ngoài.
Tại xã Long Hải, Thành phố Hồ Chí Minh tính đến giữa tháng 10/2026, hiện có 1.192 tàu cá đang được quản lý, trong đó có 828 tàu cá khai thác vùng khơi (chiều dài từ 15 mét trở lên). Chính quyền xã cùng Đồn Biên phòng Phước Tỉnh đã phối hợp chặt chẽ trong công tác phòng, chống IUU. Sáng 15/10, hai cơ quan đã phối hợp lắp đặt thiết bị giám sát hành trình cho 57 tàu cá có chiều dài từ 15 mét trở lên trên địa bàn. Việc lắp đặt này phải hoàn thành trước ngày 20/10.
Ông Nguyễn Minh Tâm, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Long Hải cho biết, việc khẩn trương triển khai lắp đặt thiết bị VMS cho 57 tàu cá còn lại thể hiện quyết tâm của xã Long Hải trong tăng cường quản lý hoạt động khai thác thủy sản, thực hiện nghiêm các quy định về chống khai thác IUU, góp phần cùng thành phố và cả nước gỡ cảnh báo “thẻ vàng” của EU với ngành thủy sản Việt Nam.
Các chủ tàu tại xã Long Hải đã được chính quyền, ngành chức năng phổ biến chính sách hỗ trợ theo Nghị quyết số 30 và Nghị quyết số 31 của Hội đồng nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh. Trong đó, Nghị quyết số 30 hướng đến hỗ trợ các chủ tàu có nhu cầu chuyển đổi nghề, ngừng khai thác hoặc giải bản tàu cá theo quy định.
Đối với các tàu tiếp tục hoạt động khai thác hợp pháp, chính sách theo Nghị quyết số 31 định hướng hỗ trợ kinh phí lắp đặt thiết bị VMS, tạo điều kiện để ngư dân đáp ứng các yêu cầu quản lý và duy trì hoạt động sản xuất.
Những thắc mắc, kiến nghị của ngư dân về triển khai hai nghị quyết nói trên cũng được lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố, chính quyền xã Long Hải cùng cán bộ, công chức, viên chức các cơ quan, đơn vị liên quan trực tiếp giải đáp.
Vì tính cấp bách và quan trọng, các sở, ngành liên quan và chính quyền yêu cầu các chủ tàu nếu có nhu cầu tiếp tục khai thác thủy sản cần khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, thực hiện các thủ tục để được hỗ trợ lắp đặt thiết bị theo quy định. Đối với những chủ tàu không còn nhu cầu khai thác, địa phương hướng dẫn thực hiện thủ tục giải bản tàu cá hoặc chuyển đổi nghề theo chính sách hiện hành.
Lê Đình Thìn