Trước diễn biến thời tiết ngày càng phức tạp, tỉnh Gia Lai đang triển khai đồng bộ các phương án phòng, chống thiên tai năm 2026, tập trung vào những khu vực có nguy cơ ngập sâu, lũ quét, sạt lở đất, chia cắt giao thông và các công trình xung yếu. Tinh thần được tỉnh đặt ra là chủ động phòng ngừa từ sớm, chuẩn bị lực lượng, phương tiện, vật tư theo phương châm “4 tại chỗ”, không để bất ngờ khi thiên tai xảy ra.
Rà soát từng điểm xung yếu
Những ngày đầu tháng 9, khi nhiều khu vực xuất hiện mưa lớn, công tác phòng, chống thiên tai tại Gia Lai được chuyển sang trạng thái chủ động cao hơn. Theo cảnh báo của Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh, khu vực phía tây tỉnh có khả năng xuất hiện mưa vừa đến mưa to, có nơi mưa rất to và dông, lượng mưa phổ biến 70-150 mm, có nơi trên 200 mm. Khu vực phía đông bắc có mưa, mưa vừa, có nơi mưa to, lượng mưa phổ biến 40-80 mm, có nơi trên 100 mm; mưa lớn còn có khả năng kéo dài và diễn biến phức tạp.
Tại hội nghị phổ biến, quán triệt và triển khai phương án ứng phó thiên tai, Chủ tịch UBND tỉnh Phạm Anh Tuấn yêu cầu các cấp, ngành chuyển mạnh từ tư duy ứng phó sang chủ động phòng ngừa, quản trị rủi ro, trong đó bảo đảm an toàn tính mạng, sức khỏe của nhân dân là mục tiêu cao nhất. Theo đó, UBND các xã, phường chịu trách nhiệm chỉ huy trực tiếp trên địa bàn, chủ động huy động lực lượng, phương tiện, vật tư và hậu cần tại chỗ, đồng thời rà soát các khu vực có nguy cơ ngập sâu, lũ quét, sạt lở đất, những tuyến giao thông có khả năng bị chia cắt và nhà ở không bảo đảm an toàn. Các địa phương phải lập danh sách hộ dân, đối tượng dễ bị tổn thương cần sơ tán, xác định trước địa điểm, tuyến đường, phương tiện, lực lượng hỗ trợ và điều kiện bảo đảm tại nơi sơ tán. Với những địa bàn có nguy cơ bị cô lập, yêu cầu đặt ra là phải chuẩn bị phương án cứu hộ ngay từ trước khi thiên tai xảy ra.
Cùng với khu dân cư, hạ tầng giao thông, điện, hồ chứa và trường học cũng được đưa vào phương án ứng phó. Tại những khu vực thường xuyên ngập sâu, các tổ kiểm tra việc bố trí lực lượng chốt trực, phương tiện cứu hộ, áo phao, phao tròn, dây cứu sinh và các thiết bị cần thiết để có thể tiếp cận, sơ tán người dân ngay trong những giờ đầu. Nếu phát hiện địa phương, đơn vị chủ quan, lơ là, triển khai không nghiêm hoặc chậm khắc phục nguy cơ mất an toàn, tổ kiểm tra được giao báo cáo, đề xuất UBND tỉnh chấn chỉnh, trường hợp cần thiết xem xét trách nhiệm người đứng đầu.
Để kiểm tra khả năng ứng phó thực tế, UBND tỉnh lập 4 tổ kiểm tra công tác phòng, chống thiên tai năm 2026. Các tổ do lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh, Công an tỉnh và Sở Y tế làm tổ trưởng, trực tiếp kiểm tra tại các địa bàn, công trình, vị trí xung yếu. Nội dung kiểm tra tập trung vào các phương án ứng phó với bão mạnh, mưa lớn sau bão, bão chồng lũ, lũ chồng lũ, ngập sâu, lũ quét, sạt lở đất, sự cố hồ đập, mất điện, mất thông tin liên lạc và giao thông chia cắt.
Siết trách nhiệm từ cơ sở
Tại phường Ayun Pa và các xã Ia Rbol, Ia Sao, Tổ công tác liên ngành số 3 của tỉnh đã kiểm tra thực tế các vị trí có nguy cơ ngập lụt, chia cắt như đập tràn, cầu Quý Đức, khu Lò gạch và khu vực cầu sông Bờ. Thượng tá Ksor H'Bơ Khắp, Phó Giám đốc Công an tỉnh Gia Lai, Ủy viên Thường trực Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự tỉnh yêu cầu các địa phương tiếp tục đánh giá cụ thể khả năng ứng phó, nhất là tại những khu vực có nguy cơ ngập lụt, chia cắt, chủ động lực lượng, phương tiện, thường xuyên cập nhật diễn biến thời tiết và tổ chức sơ tán sớm khi cần thiết.
Tại cuộc họp với các sở, ngành và 135 xã, phường, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Gia Lai Nguyễn Tuấn Thanh cho biết, các địa phương không được chủ quan trước diễn biến thời tiết. Các địa phương phải xác định số hộ cần di dời, địa điểm sơ tán, lực lượng, phương tiện và hậu cần theo từng tình huống, đồng thời phải bố trí sẵn lực lượng, phương tiện và nhu yếu phẩm tại chỗ, tránh tình trạng khi thiên tai xảy ra mới tổ chức cứu hộ. Ông Thanh cũng yêu cầu các sở, ngành, địa phương thực hiện phương án theo nguyên tắc “rõ người, rõ việc, rõ địa bàn, rõ trách nhiệm, rõ thời gian hoàn thành”, không triển khai chung chung, hình thức. Khi tình huống vượt quá khả năng ứng phó, chính quyền cơ sở phải kịp thời báo cáo tỉnh để được hỗ trợ.
Bài và ảnh: LƯƠNG TÙNG