Chị Quỳnh cho biết bé thường xuyên tiếp xúc với người lớn và anh trai 8 tuổi đang đi học nên chị lo nguy cơ lây bệnh. Nỗi lo của chị xuất phát từ những lần chăm con lớn mắc bệnh hô hấp. Bé từng ho, sốt, sổ mũi, có đợt bội nhiễm phải dùng kháng sinh; một lần sốt cao kèm co giật. Vì vậy, với con nhỏ, chị chủ động tìm hiểu biện pháp dự phòng phù hợp theo độ tuổi.
"Chi phí tiêm phòng có lúc khiến tôi đắn đo, nhưng nếu con mắc bệnh, tiền điều trị và những rủi ro sức khỏe có thể còn lớn hơn", chị nói.
Chị Quỳnh đưa con gái đến VNVC Thanh Lễ, Bình Dương tiêm kháng thể đơn dòng RSV phòng bệnh. Ảnh: Bình An
Còn tại VNVC Hoàng Văn Thụ, TP HCM, chị Thu Thủy, 32 tuổi, đưa con gái 3 tuổi đi tiêm vaccine phòng bệnh tay chân miệng do EV71. Bé từng mắc tay chân miệng hai lần, phải nghỉ học và cách ly tại nhà. Những ngày con sốt, loét miệng, nổi ban, chị vừa chăm sóc vừa theo dõi dấu hiệu chuyển nặng.
Bé vẫn học mẫu giáo, thường xuyên tiếp xúc gần và dùng chung đồ chơi với các bạn. Khi có vaccine, chị Thủy cho con tiêm với mong muốn giảm nguy cơ mắc bệnh do EV71 và hạn chế khả năng diễn tiến nặng.
BS.CKI Nguyễn Tiến Đạo, Quản lý Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC, cho biết lượng gia đình đưa trẻ đến tiêm phòng có xu hướng tăng trong thời điểm giao mùa, mưa ẩm.
Theo bác sĩ Đạo, điều kiện mưa nhiều, độ ẩm cao cùng việc trẻ trở lại trường tạo thuận lợi cho cúm, RSV, phế cầu, sởi, ho gà, tay chân miệng và sốt xuất huyết lưu hành. Trẻ nhỏ có hệ miễn dịch chưa hoàn thiện; tại trường, các em thường tiếp xúc gần, dùng chung đồ chơi, đưa tay hoặc đồ vật lên miệng nhưng chưa thực hiện tốt việc che miệng khi ho và rửa tay.
Bé My tiêm vaccine tay chân miệng tại VNVC Hoàng Văn Thụ, TP HCM. Ảnh: Bình An
Nguồn lây cũng có thể đến từ anh chị đi học hoặc người lớn trong gia đình. Khi mắc bệnh hô hấp, đường thở nhỏ và hẹp của trẻ dễ bị cản trở do viêm, phù nề, tăng tiết đờm. Trẻ sơ sinh, sinh non hoặc có bệnh nền có nguy cơ diễn tiến nặng, suy hô hấp và phải nhập viện cao hơn.
Gần đây, nhiều bệnh viện tại TP HCM ghi nhận bệnh nhi hô hấp tăng. Khoa Hô hấp, Bệnh viện Nhi đồng 1, điều trị khoảng 300 trẻ, trong đó khoảng 10% là ca nặng; số nhập viện có thời điểm hơn 80 ca mỗi ngày, gần gấp đôi thông thường. Khoa Khám bệnh, Bệnh viện Nhi đồng 2, tiếp nhận khoảng 5.000 lượt trẻ mỗi ngày, tăng 20-30%, trong đó viêm hô hấp cấp chiếm 60-70%. Các tác nhân phổ biến gồm cúm A, cúm B, RSV, adenovirus và Covid-19.
Các bệnh ban đầu có thể biểu hiện giống cảm lạnh nhưng vẫn tiềm ẩn nguy cơ biến chứng. Cúm có thể gây viêm phổi, suy hô hấp; tay chân miệng khiến trẻ đau do loét miệng, bỏ ăn, mất nước, một số trường hợp xuất hiện biến chứng thần kinh, tim mạch hoặc hô hấp. Phụ huynh cần đưa trẻ đi khám khi sốt cao kéo dài, khó thở, li bì, co giật, ăn uống kém hoặc có biểu hiện bất thường.
Một bệnh nhi 6 tuổi mắc cúm, điều trị tại Khoa Điều trị tích cực Nội khoa, Bệnh viện Nhi Trung ương. Ảnh: Bệnh viện Nhi Trung ương
Mỗi đợt trẻ mắc bệnh còn khiến sinh hoạt gia đình đảo lộn do con phải nghỉ học, cha mẹ nghỉ làm, theo dõi ban đêm và đưa đi tái khám. Nếu trẻ nhập viện, áp lực chăm sóc và chi phí tiếp tục tăng.
Bác sĩ Đạo khuyến cáo phụ huynh rà soát sổ tiêm chủng, bổ sung các mũi còn thiếu và tiêm nhắc đúng lịch. Vaccine cúm được chỉ định cho trẻ từ 6 tháng tuổi và cần tiêm hằng năm. Trẻ từ 6 tháng đến dưới 9 tuổi chưa từng tiêm hoặc chưa tiêm đủ liều cơ bản cần tiêm hai mũi cách nhau ít nhất bốn tuần, tùy lịch sử tiêm chủng và hướng dẫn của nhân viên y tế.
Với RSV, kháng thể đơn dòng giúp tạo miễn dịch thụ động, bảo vệ trẻ sớm sau tiêm mà không cần thời gian kích thích cơ thể tạo kháng thể như vaccine. Sinh phẩm này được sử dụng cho trẻ từ 1 ngày tuổi 24 tháng tuổi. Bên cạnh đó, mẹ bầu từ tuần 26 có thể tiêm vaccine RSV để truyền kháng thể thụ động cho con từ những tháng đầu đời. Vaccine tay chân miệng hiện có tại Việt Nam phòng bệnh do EV71, dành cho trẻ từ 2 tháng đến dưới 6 tuổi. Bệnh có thể tái nhiễm, trẻ từng mắc tay chân miệng được tư vấn tiêm sau khi khỏi bệnh và hết thời gian cách ly. Bên cạnh tiêm phòng, gia đình cần rửa tay thường xuyên, vệ sinh đồ chơi và bề mặt, hạn chế cho trẻ tiếp xúc với người đang mắc bệnh, đồng thời bảo đảm dinh dưỡng và giấc ngủ
Bình An