Chuyên gia: Điều trị ung thư đại tràng, không phải cứ cắt bỏ nhiều là tốt - Thanh Niên

Nhờ những tiến bộ trong công nghệ nội soi và chẩn đoán hình ảnh, nhiều tổn thương ung thư đường tiêu hóa có thể được phát hiện ngay từ giai đoạn rất sớm, mở ra cơ hội điều trị ít xâm lấn.

Phát hiện ung thư đại tràng từ những triệu chứng tiêu hóa thông thường

Tại Hội thảo Thành tựu Y học Việt "Ứng dụng khoa học công nghệ vào điều trị các ca bệnh khó" do Báo Thanh Niên tổ chức ngày 9.10, tiến sĩ - bác sĩ Nguyễn Quốc Vinh, Trưởng khoa Ngoại tổng hợp, Bệnh viện đa khoa quốc tế Nam Sài Gòn, chia sẻ những tiến bộ trong ứng dụng công nghệ hình ảnh và can thiệp ít xâm lấn để điều trị ung thư đường tiêu hóa.

Dẫn chứng một trường hợp vừa được điều trị tại bệnh viện, bác sĩ Vinh cho biết bệnh nhân nữ 79 tuổi đến khám vì nóng rát vùng thượng vị, khó tiêu, đầy hơi, đau bụng lâm râm quanh rốn và đi tiêu phân lỏng.

Qua nội soi, bác sĩ không phát hiện bất thường đáng kể ở dạ dày nhưng ghi nhận một polyp kích thước khoảng 3 cm tại góc gan đại tràng. Bằng công nghệ nội soi phóng đại kết hợp ánh sáng dải tần hẹp (NBI), tổn thương được phân loại JNET 2B, nhóm có nguy cơ ung thư khoảng 20 - 30% theo thông tin bác sĩ trình bày.

Kết quả chụp CT chưa ghi nhận dấu hiệu xâm lấn hoặc di căn đến hạch, gan. Trên cơ sở đó, ê kíp quyết định thực hiện kỹ thuật bóc tách dưới niêm mạc qua nội soi (ESD) để loại bỏ tổn thương, thay vì tiến hành ngay một cuộc phẫu thuật lớn. Tuy nhiên, kết quả giải phẫu bệnh sau can thiệp xác định đây là ung thư biểu mô tuyến biệt hóa vừa, đã xâm nhập lớp dưới niêm mạc.

Dù diện cắt không còn tế bào ung thư, tổn thương có độ xâm nhập dưới niêm mạc 1.100 micromet và độ nảy chồi tế bào ung thư (tumor budding) mức 2. Hai yếu tố này không đáp ứng tiêu chí điều trị triệt để bằng nội soi theo hướng dẫn chuyên môn được bác sĩ viện dẫn.

Do đó, bệnh nhân tiếp tục được phẫu thuật nội soi cắt đoạn đại tràng dài khoảng 15 cm, đồng thời lấy các hạch quanh đại tràng để kiểm tra. Kết quả sau phẫu thuật cho thấy mẫu bệnh phẩm không còn tế bào ung thư và cả 11 hạch được khảo sát đều âm tính.

Theo bác sĩ Vinh, trường hợp này cho thấy việc phát hiện ung thư sớm giúp bác sĩ có thêm lựa chọn điều trị, nhưng không đồng nghĩa mọi tổn thương đều có thể xử trí triệt để chỉ bằng nội soi.

Điều trị ung thư: Không phải cứ cắt bỏ nhiều là tốt

Một trong những tiến bộ đáng chú ý hiện nay là khả năng nhận diện tổn thương rất nhỏ trên bề mặt niêm mạc đường tiêu hóa nhờ công nghệ hình ảnh hiện đại.

Theo bác sĩ Vinh, hệ thống nội soi thế hệ mới tích hợp nhiều công nghệ hỗ trợ chẩn đoán. Trong đó, TXI giúp làm nổi bật những thay đổi tinh vi trên bề mặt niêm mạc; NBI kết hợp phóng đại cho phép quan sát cấu trúc vi mạch máu để đánh giá nguy cơ lành tính hoặc ác tính của tổn thương.

Công nghệ RDI hỗ trợ nhận diện vị trí chảy máu, trong khi trí tuệ nhân tạo (AI) đóng vai trò như một "con mắt thứ hai", giúp bác sĩ hạn chế bỏ sót những tổn thương nhỏ, đặc biệt tại các nếp gấp hoặc góc khuất của đại tràng.

Thông qua hình ảnh nội soi, bác sĩ còn có thể phân tầng nguy cơ tổn thương theo hệ thống JNET, từ đó lựa chọn phương pháp can thiệp phù hợp với từng người bệnh.

Đáng chú ý, với những tổn thương ung thư ở giai đoạn rất sớm, chưa xâm lấn sâu và đáp ứng các tiêu chí chuyên môn, bác sĩ có thể cân nhắc loại bỏ qua nội soi, giúp người bệnh tránh được những cuộc phẫu thuật lớn không cần thiết.

Tuy nhiên, bác sĩ Vinh nhấn mạnh, điều trị ít xâm lấn không có nghĩa là can thiệp càng ít càng tốt. Sau khi loại bỏ tổn thương, kết quả giải phẫu bệnh vẫn đóng vai trò quyết định trong việc đánh giá khả năng điều trị triệt để.

Nếu xuất hiện các yếu tố nguy cơ như ung thư xâm lấn sâu hoặc đặc điểm mô bệnh học bất lợi, người bệnh có thể cần phẫu thuật bổ sung dù diện cắt ban đầu đã sạch tế bào ung thư.

Theo chuyên gia, mục tiêu của điều trị ung thư giai đoạn sớm là "điều trị vừa đủ", tức tránh phẫu thuật quá rộng, quá xâm lấn khi không cần thiết, nhưng đồng thời phải bảo đảm loại bỏ đầy đủ tổn thương và kiểm soát nguy cơ ung thư còn sót.

Từ trường hợp lâm sàng trên, bác sĩ Vinh cho rằng việc kết hợp công nghệ nội soi hiện đại, đánh giá chính xác mức độ tổn thương và cá thể hóa phương pháp can thiệp sẽ giúp nâng cao hiệu quả điều trị ung thư tiêu hóa, đồng thời hạn chế những can thiệp không cần thiết cho người bệnh.

Đánh giá cao bài báo cáo của các đơn vị, tiến sĩ - bác sĩ Hà Anh Đức, Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh (Bộ Y tế) khẳng định đây chính là mô hình tiêu biểu cho định hướng chiến lược của ngành y tế trong thời gian tới.

Theo tiến sĩ - bác sĩ Hà Anh Đức, muốn thực hiện được phẫu thuật nội soi ít xâm lấn hay đạt hiệu quả cao trong điều trị ung thư như Bệnh viện Nam Sài Gòn đã làm, yếu tố quyết định là phải phát hiện bệnh từ rất sớm . Đồng nghĩa với đó, toàn hệ thống y tế phải chuyển dịch mạnh mẽ từ "khám chữa bệnh" sang "phòng bệnh và tầm soát chủ động".

Ông đánh giá Nhật Bản là một trong những quốc gia trên thế giới làm tốt về điều này và việc các bệnh viện tại Việt Nam nhanh chóng tiếp thu công nghệ, tiêu chuẩn tầm soát của Nhật Bản là bước đi rất đúng đắn.