Tôi hay mất ngủ và được mách xoa bàn chân và day ấn huyệt dễ vào giấc hơn. Xin chuyên gia tư vấn nên xoa như thế nào và làm sao tìm đúng huyệt đạo là phù hợp? (Lê Hà - 34 tuổi, Quảng Ninh).
Lương y Đỗ Minh Tuấn - Hội Đông y Hà Nội tư vấn:
Mất ngủ, khó vào giấc hoặc thường xuyên tỉnh giấc giữa đêm khiến nhiều người tìm đến các phương pháp thư giãn tại nhà, trong đó có xoa bóp, ngâm chân và day huyệt. Theo y học cổ truyền, Dũng tuyền là một huyệt nằm ở lòng bàn chân thường được sử dụng trong các phương pháp dưỡng sinh nhằm giúp cơ thể thư giãn trước khi ngủ.
Dũng tuyền là huyệt đầu tiên của kinh Thận, nằm ở vùng lõm phía trước lòng bàn chân. Theo y học cổ truyền, huyệt này thường được ứng dụng với mục đích điều hòa khí cơ, hỗ trợ an thần và giúp cơ thể chuyển từ trạng thái hoạt động sang thư giãn.
Người khó ngủ có thể thực hiện day huyệt như một biện pháp hỗ trợ tại nhà. Trước khi ngủ, họ nên ngồi hoặc nằm ở tư thế thoải mái, xoa hai lòng bàn chân cho ấm; dùng ngón tay cái day nhẹ vùng huyệt này khoảng 1-2 phút mỗi bên.
Lực day nên vừa phải, tạo cảm giác ấm hoặc hơi căng tức là được, không cần cố ấn thật mạnh. Việc tác động quá mạnh không làm tăng hiệu quả mà có thể gây đau, khó chịu, thậm chí khiến người thực hiện khó thư giãn.
Bạn có thể kết hợp ngâm chân bằng nước ấm trước khi day huyệt. Sau khi ngâm, cần lau khô chân rồi thực hiện động tác chậm rãi, nhẹ nhàng. Điều quan trọng là duy trì tâm lý thoải mái, tránh biến việc day huyệt thành một thao tác phải thực hiện thật mạnh hoặc thật lâu.
Tuy nhiên, việc day huyệt Dũng tuyền chủ yếu mang tính hỗ trợ thư giãn, không thay thế việc tìm nguyên nhân và điều trị mất ngủ.
Theo y học cổ truyền, mất ngủ có thể liên quan đến nhiều thể bệnh khác nhau như tâm huyết hư, tâm tỳ lưỡng hư, can uất, tâm thận bất giao hoặc âm hư sinh nội nhiệt. Vì vậy, cùng một biểu hiện khó ngủ nhưng nguyên nhân và cách xử trí có thể khác nhau.
Đặc biệt, nếu tình trạng mất ngủ kéo dài, thường xuyên khó đi vào giấc, tỉnh giấc lúc nửa đêm hoặc quá sớm, ngủ đủ thời gian nhưng sáng dậy vẫn mệt mỏi, người bệnh không nên chỉ dựa vào ngâm chân hay day huyệt.
Các biện pháp thư giãn trước khi ngủ có thể hỗ trợ cải thiện cảm giác dễ chịu và chuẩn bị cho giấc ngủ. Tuy nhiên, nếu mất ngủ kéo dài hoặc ảnh hưởng rõ đến sinh hoạt, công việc, sức khỏe, bệnh nhân cần được thăm khám để xác định nguyên nhân và có hướng điều trị phù hợp.
Day huyệt, ngâm chân nước ấm hay các kỹ thuật thư giãn tại nhà chỉ nên được xem là biện pháp hỗ trợ, không thay thế chẩn đoán và điều trị chuyên môn.