Ngày 9.10, tại Hội thảo Thành tựu y học Việt: Ứng dụng khoa học công nghệ vào điều trị các ca bệnh khó do Báo Thanh Niên tổ chức, thầy thuốc ưu tú, bác sĩ Đinh Quang Thanh (nguyên Phó giám đốc Bệnh viện Phục hồi chức năng - Điều trị bệnh nghề nghiệp TP.HCM, thành viên ban cố vấn chuyên môn Trung tâm Chăm sóc sức khỏe tích hợp Recover) chia sẻ về ứng dụng công nghệ trong phục hồi chức năng.
Theo bác sĩ Thanh, sau điều trị đột quỵ, chấn thương sọ não hoặc tổn thương tủy sống, người bệnh vẫn có thể khó đi lại, cầm nắm do yếu liệt, co cứng cơ. Hạn chế vận động khiến họ phụ thuộc người chăm sóc và ảnh hưởng tâm lý. Do đó, điều trị bệnh và phục hồi chức năng cần song hành.
Tập luyện để tự chủ trong sinh hoạt
"Một chút trợ giúp để người bệnh có thể tự đi lại hay vận động tuy nhỏ bé nhưng mang lại ý nghĩa hết sức to lớn đối với tâm lý và cuộc sống của họ”, bác sĩ Thanh cho hay.
Bác sĩ Đinh Quang Thanh chia sẻ về ứng dụng công nghệ trong phục hồi chức năng
ẢNH: ĐỘC LẬP
Với trường hợp có chỉ định, bác sĩ tiêm botulinum toxin vào cơ bị co cứng, kết hợp tập luyện, kéo giãn và dụng cụ hỗ trợ. Mục tiêu là giảm đau, giúp việc vệ sinh, đặt tư thế và mang nẹp thuận tiện hơn, đồng thời hỗ trợ vận động khi phù hợp.
Để tập vận động bàn tay, robot hỗ trợ người bệnh lặp lại các động tác có kiểm soát với mức độ phù hợp. Kích thích điện chức năng sử dụng dòng điện kích thích cơ, hỗ trợ mở bàn tay, tập cầm ly nước hoặc đồ vật.
Theo bác sĩ Thanh, người bệnh cần chủ động tham gia tập luyện, kết hợp thực hành với đồ vật thật để sử dụng bàn tay trong sinh hoạt. "Động tác trên máy phải chuyển thành chức năng trong đời sống", ông nhấn mạnh.
Với người khó nâng bàn chân, khiến bàn chân rũ và dễ vấp khi bước, bác sĩ cần đánh giá dáng đi trước khi lựa chọn phương pháp hỗ trợ. Kích thích điện chức năng có thể được sử dụng để hỗ trợ nâng bàn chân, kết hợp tập bước, giữ thăng bằng và cân nhắc dùng nẹp.
Robot và bộ khung hỗ trợ bên ngoài cơ thể cũng giúp người bệnh tập đứng, đi dưới sự giám sát. Kết quả được đánh giá qua tốc độ, độ an toàn, mức hỗ trợ cần thiết và khả năng đi lại trong sinh hoạt.
Ứng dụng công nghệ in 3D trong phục hồi chức năng
Bác sĩ Thanh cho biết, công nghệ in 3D giúp tạo dụng cụ chỉnh hình theo hình thể và nhu cầu của từng người bệnh.
Với trẻ vẹo cột sống vô căn đang tăng trưởng và có chỉ định mang nẹp, áo nẹp cần vừa vặn, tác động vào các vùng cần nắn chỉnh. Việc mang nẹp kết hợp với bài tập phù hợp nhằm kiểm soát tiến triển của vẹo cột sống, duy trì hoạt động.
Toàn cảnh Hội thảo Thành tựu y học Việt: Ứng dụng khoa học công nghệ vào điều trị các ca bệnh khó do Báo Thanh Niên tổ chức
ẢNH: ĐỘC LẬP
Sau khi trẻ được khám và quét hình thể 3D, áo nẹp được thiết kế trên máy tính, lựa chọn vật liệu và độ cứng trước khi in. Sản phẩm cần được kiểm tra chất lượng, cho trẻ thử để đánh giá độ vừa và tình trạng da. Trong quá trình sử dụng, trẻ tiếp tục được theo dõi để điều chỉnh nẹp.
Đề cập việc chăm sóc bàn chân đái tháo đường, bác sĩ Thanh dẫn trường hợp một bệnh nhân đến khám khi bàn chân chỉ còn một ngón. Theo ông, giảm cảm giác bảo vệ ở bàn chân, biến dạng bàn chân và sức ép lặp lại tại các điểm tỳ là những nguy cơ cần chú ý. Lót giày thiết kế riêng giúp phân bố lại áp lực, giảm sức ép tại những vùng cần bảo vệ, đồng thời phải phối hợp với giày phù hợp.
Nếu bàn chân đang loét, người bệnh cần được đánh giá nhiễm trùng, tình trạng thiếu máu nuôi bàn chân, chăm sóc vết thương và lựa chọn dụng cụ giảm áp lực phù hợp. Để phòng ngừa loét hoặc sau khi vết loét đã lành, cần dùng giày, lót phù hợp và kiểm tra chân hằng ngày.
Bác sĩ Thanh nhấn mạnh, công nghệ cần được sử dụng đúng chỉ định, phối hợp nhiều chuyên ngành và theo dõi an toàn. Việc triển khai cũng cần bảo đảm chi phí phù hợp và hướng dẫn người bệnh sử dụng.
“Thành tựu có ý nghĩa khi người bệnh sống độc lập hơn”, bác sĩ Thanh đúc kết.