Lãi gần 1 tỷ USD, nắm hơn 58.700 tỷ đồng tiền và đầu tư tài chính
Tổng công ty Lọc hóa dầu Việt Nam (BSR), đơn vị vận hành Nhà máy lọc dầu Dung Quất, vừa công bố kết quả kinh doanh 9 tháng đầu năm 2026 với lợi nhuận sau thuế đạt khoảng 24.900 tỷ đồng, tương đương gần 960 triệu USD, gấp hơn 11 lần cùng kỳ năm trước.
Cùng với lợi nhuận tăng mạnh, lượng tiền mặt và tiền gửi ngân hàng của BSR cũng tăng vọt. Cuối tháng 9, doanh nghiệp sở hữu khoảng 58.741 tỷ đồng tiền và các khoản đầu tư tài chính thanh khoản cao, tương đương 2,26 tỷ USD, chiếm gần 49% tổng tài sản. Con số này tăng mạnh so với mức 44.000 tỷ đồng hồi đầu năm.
Theo báo cáo tài chính, BSR gửi hơn 12.400 tỷ đồng tại BIDV, hơn 10.500 tỷ đồng tại VietinBank, gần 6.400 tỷ đồng tại SHB và hơn 27.500 tỷ đồng tại các ngân hàng khác.
Đáng chú ý, trong số này có hơn 2.735 tỷ đồng gửi tại Ngân hàng Việt Nam Hiện Đại, tiền thân là Ngân hàng Đại Dương, hiện đang tạm dừng giao dịch. Ban Tổng Giám đốc BSR đánh giá khoản tiền này có thể được giao dịch trở lại trong tương lai khi có quy định cụ thể của Ngân hàng Nhà nước.
Với lượng tiền gửi khổng lồ, BSR thuộc nhóm doanh nghiệp sở hữu tiền mặt lớn nhất sàn chứng khoán, đồng thời vượt Tổng công ty Khí Việt Nam (GAS) về quy mô tiền và đầu tư tài chính. Cuối quý III, GAS có hơn 15.500 tỷ đồng tiền mặt và gần 35.300 tỷ đồng tiền đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn.
Trong bối cảnh lãi suất huy động tại nhiều ngân hàng đã vượt 8%/năm, thậm chí có thể lên 9-10%/năm sau ưu đãi, lượng tiền nhàn rỗi của BSR trở thành nguồn thu nhập tài chính đáng kể.
Thực tế, 9 tháng đầu năm, doanh thu hoạt động tài chính của doanh nghiệp đạt gần 2.138 tỷ đồng, trong đó lãi tiền gửi ngân hàng vượt 1.800 tỷ đồng, gần gấp đôi cùng kỳ. Trong khi đó, chi phí vay chỉ hơn 267 tỷ đồng.
Đáng chú ý, dư nợ vay và thuê tài chính ngắn hạn của BSR cuối quý III ở mức hơn 13.500 tỷ đồng, trên tổng nợ phải trả hơn 36.600 tỷ đồng. Doanh nghiệp không có áp lực đáng kể từ các khoản vay dài hạn, tạo lợi thế trong môi trường lãi suất cao.
Lợi nhuận tăng đột biến
Động lực chính tạo nên cú bứt phá của BSR không chỉ đến từ tiền gửi ngân hàng mà còn nằm ở sự cải thiện mạnh của hoạt động lọc hóa dầu.
Trong quý III/2026, doanh thu BSR đạt hơn 59.580 tỷ đồng, tăng gần 69% so với cùng kỳ. Lợi nhuận gộp đạt hơn 9.650 tỷ đồng, trong khi cùng kỳ năm trước chỉ hơn 1.008 tỷ đồng. Biên lợi nhuận gộp tăng lên gần 16,2%, so với 2,9% cùng kỳ.
Theo giải trình gửi HoSE, BSR cho biết kết quả kinh doanh tăng trưởng chủ yếu do giá dầu Brent bình quân quý III tăng từ khoảng 69 USD/thùng cùng kỳ năm trước lên 97 USD/thùng, dưới tác động của xung đột Trung Đông.
Bên cạnh giá dầu, yếu tố quan trọng đối với doanh nghiệp lọc dầu là crack spread, tức chênh lệch giữa giá bán sản phẩm lọc dầu và giá dầu thô đầu vào. Crack spread phục hồi mạnh, kết hợp với hoạt động nhà máy ổn định ở công suất cao, đã giúp BSR cải thiện đáng kể biên lợi nhuận.
Tổng tài sản của doanh nghiệp cuối tháng 9 đạt hơn 120.100 tỷ đồng, tăng trên 41% so với đầu năm. Đặc biệt, dòng tiền thuần từ hoạt động kinh doanh 9 tháng đạt dương 14.483 tỷ đồng, so với chỉ khoảng 267 tỷ đồng cùng kỳ năm trước. Điều này cho thấy lợi nhuận tăng trưởng được chuyển hóa thành dòng tiền thực tế.
Dòng tiền đầu tư âm gần 21.845 tỷ đồng, chủ yếu do doanh nghiệp gia tăng tiền gửi và đầu tư tài chính ngắn hạn nhằm tối ưu hóa lợi suất.
Về triển vọng, BSR dự báo crack spread bình quân năm 2026 đạt khoảng 32 USD/thùng, cao hơn đáng kể mức 21,1 USD/thùng năm 2022. Sang năm 2027, doanh nghiệp dự báo mức bình quân khoảng 23 USD/thùng, giảm 28% so với năm 2026 do kỳ vọng giao thương qua eo biển Hormuz dần ổn định.
Tuy nhiên, nguồn cung dầu thô được dự báo tiếp tục tương đối thắt chặt, trong khi công suất lọc dầu tại Trung Đông và Nga bị thu hẹp, có thể hỗ trợ biên lợi nhuận ngành.
Một yếu tố cần lưu ý là kế hoạch bảo dưỡng tổng thể Nhà máy lọc dầu Dung Quất năm 2027, dự kiến kéo dài khoảng 32 ngày, có thể ảnh hưởng đến sản lượng trong ngắn hạn.
Về dài hạn, BSR còn có kế hoạch thay đổi cơ cấu sở hữu. PetroVietnam đang triển khai phương án thoái tối thiểu 2,13% vốn thông qua đấu giá công khai, dự kiến hoàn tất trước ngày 11/3/2027. Công tác định giá doanh nghiệp được đặt mục tiêu hoàn thành trước ngày 31/12/2026.
PetroVietnam cũng định hướng tìm kiếm đối tác chiến lược gắn với hoạt động cung ứng dầu thô. Theo ban lãnh đạo BSR, một số nhà đầu tư, trong đó có nhà đầu tư nước ngoài, đã bày tỏ sự quan tâm. Vietcap đánh giá tiến độ thoái vốn hiện phù hợp với kỳ vọng hoàn tất trong nửa đầu năm 2027.
Nhìn tổng thể, BSR đang sở hữu nền tảng tài chính vững chắc với lượng tiền mặt lớn, nợ vay dài hạn thấp và dòng tiền kinh doanh dồi dào. Tuy nhiên, lợi nhuận đột biến hiện nay phụ thuộc đáng kể vào giá dầu và crack spread, những yếu tố có tính chu kỳ cao. Khả năng duy trì hiệu quả lọc dầu, nâng cấp công nghệ và tận dụng nguồn lực tài chính sẽ quyết định triển vọng tăng trưởng bền vững của doanh nghiệp.