PGS.TS.BS Hoàng Thị Lâm, Trưởng khoa Miễn dịch Lâm sàng, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7, cho biết xét nghiệm máu, nước tiểu, kháng thể kháng nhân ghi nhận bệnh nhân mắc lupus đợt cấp, tổn thương huyết học (hệ tạo máu) với giảm bạch cầu và thiếu máu tan máu tự miễn. Chỉ số hemoglobin của chị Thúy khoảng 6 g/dL (bình thường 12-16 g/dL), số lượng hồng cầu và hematocrit giảm rõ rệt, tiểu cầu trong giới hạn bình thường.
Lupus ban đỏ hệ thống là bệnh tự miễn mạn tính, trong đó hệ miễn dịch tấn công các mô, cơ quan của cơ thể, có thể gây tổn thương da, khớp, tim, phổi, thận, hệ thần kinh và hệ tạo máu. Người bệnh có thể bị thiếu máu, giảm bạch cầu hoặc tiểu cầu. Một số người bệnh có thể xuất hiện tan máu tự miễn, tức hệ miễn dịch tạo ra các kháng thể bất thường tấn công chính hồng cầu, khiến hồng cầu bị phá hủy sớm hơn bình thường
Trường hợp chị Thúy, lupus còn gây viêm cầu thận và viêm cơ tim khiến tình trạng thiếu máu thêm nguy hiểm. Khi hemoglobin giảm sâu, tim phải tăng nhịp và cung lượng để đáp ứng nhu cầu oxy của cơ thể. Tuy nhiên, cơ tim đã bị viêm nên khả năng bù trừ bị hạn chế.
Trong tuần đầu điều trị cho người bệnh, bác sĩ tập trung xử trí thiếu máu tan máu tự miễn, giảm bạch cầu và kiểm soát đợt lupus hoạt động mạnh nhằm ngăn tổn thương đa cơ quan. Công thức máu được theo dõi sát để đánh giá diễn tiến và đáp ứng điều trị.
Chị Thúy được truyền máu và chế phẩm máu để bù lượng máu thiếu hụt, cải thiện khả năng vận chuyển oxy, giảm gánh nặng cho tim và thận. Song song, bác sĩ tìm nguyên nhân gây thiếu máu kéo dài, thay vì chỉ nâng hemoglobin tạm thời.
Người bệnh được dùng thuốc kiểm soát viêm cấp và thuốc ức chế miễn dịch để hạn chế tổn thương cơ quan. Bác sĩ xem xét lượng đạm trong nước tiểu, chức năng lọc của thận và các chỉ số chức năng tim để đánh giá đáp ứng điều trị, đồng thời kiểm soát viêm cơ tim do lupus.
PGS Lâm phân tích các chỉ số máu của chị Thúy. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Sau một tuần điều trị tích cực, các chỉ số của chị Thúy ổn định, tình trạng thiếu máu tan máu và tổn thương đa cơ quan cải thiện, được xuất viện điều trị ngoại trú. Tuy nhiên, trong những tháng tiếp theo, thiếu máu vẫn khó kiểm soát, đặc biệt vào kỳ kinh nguyệt hoặc khi cơ thể căng thẳng, khiến các chỉ số huyết học dao động. Bác sĩ tiếp tục theo dõi công thức máu, hoạt tính lupus và điều chỉnh phác đồ theo đáp ứng điều trị.
Sau hơn một năm tuân thủ phác đồ, các chỉ số huyết học của Thúy mới trở về bình thường, ổn định, sức khỏe cải thiện rõ, không còn mệt và hồi hộp như trước. Hiện, chị tái khám mỗi 3 tháng để kiểm tra công thức máu, chức năng tim, thận và hoạt tính lupus.
Theo PGS Lâm, biểu hiện ban đầu của lupus thường không đặc hiệu, thường chỉ mệt mỏi kéo dài, sốt, đau khớp, đau cơ... nên dễ bị nhầm với những bệnh lý thông thường. Khi bệnh hoạt động mạnh, nhiều cơ quan có thể bị tổn thương cùng lúc. Vì vậy, người bệnh cần được đánh giá toàn diện thay vì chỉ điều trị từng triệu chứng riêng lẻ.
Người bị thiếu máu kéo dài hoặc tái diễn, kèm sốt, đau khớp, mệt mỏi, hồi hộp hoặc dấu hiệu tổn thương cơ quan, nên khám tại bệnh viện có chuyên khoa Miễn dịch Lâm sàng để tìm nguyên nhân, thay vì chỉ bổ sung sắt hay điều trị triệu chứng. Chẩn đoán sớm và duy trì điều trị giúp hạn chế tổn thương hệ tạo máu và các cơ quan quan trọng.
Minh Hương
*Tên nhân vật đã được thay đổi
Độc giả gửi câu hỏi da liễu - thẩm mỹ da tại đây để bác sĩ giải đáp