Lưu ý gì khi dùng xe máy điện mùa mưa ngập, triều cường

Mỗi mùa mưa bão, hình ảnh những con phố ngập sâu sau trận mưa lớn hay đợt triều cường không còn xa lạ với người dân đô thị. Khi xe máy điện ngày càng phổ biến, câu hỏi nhiều người đặt ra là phương tiện này có an toàn khi đi mưa, đi qua đường ngập hay không.

Theo các chuyên gia, câu trả lời cần bắt đầu từ chuẩn chống nước IP67.

IP (Ingress Protection) là hệ thống phân loại cấp bảo vệ của vỏ thiết bị điện theo tiêu chuẩn quốc tế IEC 60529. Tại Việt Nam, tiêu chuẩn tương đương là TCVN 4255:2025. Trong mã IP67, số 6 thể hiện khả năng ngăn bụi xâm nhập hoàn toàn. Số 7 cho biết thiết bị chịu được việc ngâm nước tạm thời, khi chìm ở độ sâu 1 mét trong 30 phút, nước không lọt vào với lượng gây hại.

Trên thị trường, nhiều mẫu xe máy điện được hãng công bố trang bị tiêu chuẩn này cho động cơ và hệ thống pin. Nhà sản xuất thường công bố xe vận hành ổn định ở mực nước khoảng 0,5 mét trong tối đa 30 phút. Đây là mức bảo vệ đủ để người dùng có thể di chuyển dưới những cơn mưa lớn thông thường, không lo ảnh hưởng hệ thống điện.

So với xe xăng truyền thống, xe máy điện còn có lợi thế vì không có ống xả hay cửa hút gió, nên không gặp tình trạng nước xâm nhập động cơ, buồng đốt, gây chết máy hoặc hiện tượng thủy kích.

Dù vậy, chuẩn IP67 vẫn có những giới hạn. Theo IEC 60529, phép thử được thực hiện bằng nước ngọt, sạch, trong trạng thái ngâm tĩnh và không có dòng chảy. Nhưng điều kiện trên đường ngập thực tế khác hẳn. Nước ngập đô thị thường lẫn bùn đất, rác, nhiều tạp chất. Khi xe di chuyển, dòng nước bị khuấy động tạo áp lực lớn hơn nhiều so với nước tĩnh. Sóng nước do các phương tiện khác tạo ra còn có thể đẩy nước vào những vị trí vốn không được thiết kế để chịu tác động trực tiếp.

Giới hạn này không chỉ có ở xe máy điện, mà còn áp dụng cho nhiều thiết bị điện tử như smartphone. Các hãng khuyến cáo người dùng tránh để thiết bị tiếp xúc với nước có áp lực hoặc chảy mạnh, không chủ động ngâm máy xuống nước, và khả năng chống nước này có thể suy giảm theo thời gian sử dụng.

Hãng xe khuyến nghị gì?

Đa số các hãng xe máy điện đều khuyến cáo người dùng hạn chế tối đa việc đưa xe vào vùng ngập. VinFast, hãng có số lượng xe máy điện lưu hành lớn tại Việt Nam cũng đưa ra hướng dẫn cụ thể cho mùa mưa bão.

Theo đó, hãng này khuyến nghị khách hàng không nên lái xe qua các khu vực, tuyến đường ngập nước. Khi thời tiết xấu, người dùng nên hạn chế di chuyển, chọn lộ trình an toàn, tránh vùng ngập và nơi có dòng chảy xiết, đồng thời nên đỗ xe ở nơi cao ráo.

Trường hợp bắt buộc phải đi qua vùng ngập, chủ xe cần kiểm tra độ sâu mực nước trước khi di chuyển và chỉ đi khi mực nước không vượt quá khoảng sáng gầm xe. Trong lúc đi qua, nên giữ tốc độ thấp, đều ga, không tăng tốc đột ngột hay tạo sóng nước lớn. Hãng khuyến cáo, người lái tuyệt đối không dừng xe, lùi xe hoặc đỗ xe trong khu vực ngập nước.

Nếu xe bị ngập nặng hoặc ngâm nước trong thời gian dài, chủ xe không nên khởi động, tiếp tục vận hành hay sạc pin. Thay vào đó, cần tắt hoàn toàn khóa điện và các công tắc trên xe, đồng thời không sạc khi cổng sạc còn ướt hoặc ngay sau khi xe vừa đi qua vùng ngập. Người dùng cần chủ động liên hệ nhà sản xuất để được hỗ trợ, đưa xe đến xưởng dịch vụ bằng phương tiện chuyên chở. Tại xưởng chính hãng, các kỹ thuật viên sẽ kiểm tra hệ thống điện, pin, động cơ cùng các bộ phận liên quan theo quy trình kỹ thuật trước khi xe được tiếp tục sử dụng.

Về lâu dài, việc bảo dưỡng định kỳ đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì khả năng chống nước. VinFast khuyến nghị thay phớt động cơ xe máy điện sau mỗi 30.000 km hoặc 3 năm, tùy điều kiện nào đến trước, để hạn chế nguy cơ nước xâm nhập.

Chuẩn IP67 giúp xe máy điện vận hành ổn định trong điều kiện khí hậu nóng ẩm, mưa nhiều tại Việt Nam, nhưng không thay thế được thói quen sử dụng đúng cách. Theo các chuyên gia, việc hiểu rõ giới hạn của công nghệ và tuân thủ khuyến nghị của nhà sản xuất sẽ giúp người dùng an tâm hơn khi di chuyển, đồng thời giữ cho chiếc xe luôn ở trạng thái vận hành tối ưu.

Quang Anh