Men gan tăng có phải dấu hiệu gan nhiễm mỡ?

Nguồn ảnh: VnExpress

Kết quả xét nghiệm của tôi phát hiện men gan ALT, AST tăng. Đây có phải là dấu hiệu gan của tôi bị nhiễm mỡ hay không? (Thanh Bình, TP HCM)

Trả lời

Gan nhiễm mỡ và men gan cao là hai vấn đề khác nhau nhưng có thể xuất hiện cùng lúc. Men gan cao là kết quả xét nghiệm cho thấy một số enzyme của gan gia tăng trong máu.

ALT và AST là những enzyme thường được sử dụng để đánh giá tổn thương tế bào gan. Khi tế bào gan bị tổn thương, các enzyme này giải phóng vào máu nhiều hơn và khiến chỉ số tăng. Tuy nhiên, men gan tăng không chỉ xảy ra ở người gan nhiễm mỡ mà còn có thể gặp trong nhiều bệnh lý gan mật khác như viêm gan do virus, uống nhiều rượu, tổn thương gan do thuốc, bệnh gan tự miễn, viêm hoặc tắc đường mật. AST có thể hiện diện ở cơ và một số mô ngoài gan nên không phải lúc nào AST tăng cũng bắt nguồn từ gan.

Gan nhiễm mỡ là tình trạng chất béo tích tụ trong tế bào gan, có thể liên quan đến thừa cân, béo phì, kháng insulin, đái tháo đường type 2, rối loạn mỡ máu, chế độ ăn nhiều năng lượng, ít vận động... Phần lớn người bị gan nhiễm mỡ không có triệu chứng rõ ràng và thường chỉ tình cờ phát hiện qua siêu âm.

Mô phỏng gan bình thường và gan bị nhiễm mỡ. Ảnh: Dược phẩm Eco — Mô phỏng gan bình thường và gan nhiễm mỡ. Ảnh: *Dược phẩm Eco*

Để xác định có gan nhiễm mỡ hay không, bác sĩ thường kết hợp bệnh sử, các yếu tố nguy cơ, xét nghiệm máu và chẩn đoán hình ảnh như siêu âm bụng. Siêu âm có thể cho thấy hình ảnh nghi ngờ mỡ tích tụ trong gan. Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định FibroScan hoặc các phương pháp đàn hồi mô khác để đánh giá thêm tình trạng xơ hóa. Nếu phát hiện men gan tăng, bác sĩ có thể chỉ định thêm các xét nghiệm, siêu âm và các chẩn đoán hình ảnh khác để tìm nguyên nhân.

Bạn được xác định men gan cao, nếu có các yếu tố nguy cơ như thừa cân, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, uống rượu thường xuyên, nên đi khám và thực hiện các xét nghiệm chuyên sâu để theo dõi tình trạng gan cụ thể.

Khi phát hiện men gan tăng, bạn không nên tự mua thuốc hoặc thực phẩm bổ sung với mục đích "hạ men gan" trước khi xác định nguyên nhân. Thay vào đó, bạn nên ăn uống, sinh hoạt khoa học để hạn chế tối đa những yếu tố có thể làm gan tổn thương thêm. Bạn có thể cân nhắc bổ sung đều đặn các tinh chất thiên nhiên wasabia japonica và s. marianum theo tư vấn của bác sĩ để hỗ trợ kiểm soát hoạt động quá mức của tế bào kupffer, giảm các chất gây viêm, tăng khả năng thải độc.

Thạc sĩ, bác sĩ Đoàn Vĩnh Bình
Trung tâm Thông tin Y khoa
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM

Độc giả đặt câu hỏi về bệnh tiêu hóa tại đây để bác sĩ giải đáp

Chỉ số men gan ALT và AST gia tăng phản ánh tình trạng tế bào gan đang bị tổn thương, song đây không phải dấu hiệu mang tính khẳng định của bệnh lý gan nhiễm mỡ. Hai hiện tượng y khoa này có thể xuất hiện đồng thời nhưng bản chất hoàn toàn khác nhau. Hiện tượng tăng men gan còn có thể bắt nguồn từ viêm gan virus, lạm dụng rượu bia, tác dụng phụ của thuốc, bệnh tự miễn hoặc các tổn thương ở đường mật. Bản chất của gan nhiễm mỡ là sự tích tụ chất béo bất thường trong mô gan, thường gắn liền với tình trạng thừa cân, đái tháo đường type 2 và rối loạn mỡ máu. Đa số người mắc không xuất hiện triệu chứng rõ rệt, do đó xét nghiệm máu đơn thuần không thể đưa ra chẩn đoán xác định. Bác sĩ chuyên khoa bắt buộc phải kết hợp bệnh sử, đánh giá yếu tố nguy cơ cùng các phương pháp chẩn đoán hình ảnh như siêu âm bụng hoặc kỹ thuật FibroScan để định lượng mức độ xơ hóa. Theo Thạc sĩ, bác sĩ Đoàn Vĩnh Bình thuộc Trung tâm Thông tin Y khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, người bệnh tuyệt đối không tự ý dùng các loại thuốc hạ men gan khi chưa xác định rõ căn nguyên. Việc điều chỉnh chế độ sinh hoạt, hạn chế các yếu tố gây hại cho gan đóng vai trò then chốt trong việc kiểm soát tiến triển bệnh. Bệnh nhân có thể tham khảo ý kiến bác sĩ về việc bổ sung các hoạt chất tự nhiên như Wasabia japonica và S. marianum nhằm hỗ trợ kiểm soát tế bào Kupffer và giảm phản ứng viêm.