Mr Pips từng khoe tiền bạc và có những phát ngôn về làm giàu như thế nào?

Sáng 26/10, Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội mở phiên tòa xét xử các bị cáo trong vụ án Phó Đức Nam (tức Mr Pips) và đồng phạm về các tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản; Rửa tiền; Chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có; Trốn thuế”.

Phiên tòa được xét xử trực tuyến tại 3 điểm cầu, dự kiến diễn ra trong 15 ngày. Gần 1.500 người được triệu tập, trong đó khoảng 920 bị hại.

Cáo trạng nêu, từ năm 2019 đến tháng 9/2024, Phó Đức Nam, Lê Khắc Ngọ và các nhân viên bị cáo buộc đã thực hiện 919 vụ lừa đảo, chiếm đoạt tổng cộng hơn 1.559 tỷ đồng. Con số ấy không tự nhiên mà có. Theo cơ quan chức năng, nhóm bị cáo đã sử dụng nhiều phương thức để thu hút nhà đầu tư, từ xây dựng hình ảnh cá nhân trên mạng xã hội, quảng bá cơ hội kiếm tiền đến tổ chức đội ngũ tư vấn, chăm sóc khách hàng và vận hành các sàn giao dịch trực tuyến.

Trước đây, trên mạng xã hội, Phó Đức Nam và Lê Khắc Ngọ (tức Mr Hunter) thường xuất hiện với hình ảnh doanh nhân thành đạt, cuộc sống xa hoa, siêu xe, đồng hồ hàng hiệu cùng những chia sẻ về bí quyết kiếm tiền và kinh nghiệm đầu tư chứng khoán quốc tế.

Trên kênh TikTok, YouTube cá nhân, Phó Đức Nam tự giới thiệu mình là một "trader (người thực hiện các giao dịch mua bán cổ phiếu, trái phiếu, tiền điện tử, vàng...) bất bại với 10 năm kinh nghiệm trên thị trường đầu tư vàng và chứng khoán quốc tế", thu nhập chục tỷ đồng mỗi tháng và thường xuyên đăng ảnh khoe "gồng lãi" hàng chục nghìn USD.

Nam còn đăng tải nhiều video về làm giàu, đầu tư thực chiến trong lĩnh vực chứng khoán quốc tế, Forex, vàng... thu hút hàng chục, thậm chí hàng trăm nghìn lượt xem. Phó Đức Nam từng phát biểu: Thực tế lên, mở rộng đầu óc, trao đổi với người đã giàu và lắng nghe xem họ khác mình điểm gì thì mới tiến bộ được.

TikToker Mr Pips đã tạo dựng bản thân thành một chuyên gia tài chính thành công và giàu có, chia sẻ nhiều kiến thức làm giàu hướng tới "xây dựng cộng đồng đầu tư tài chính Việt Nam vững mạnh". Người này còn quảng bá, tặng miễn phí ebook về đầu tư thu hút sự quan tâm của những người muốn tìm hiểu thị trường tài chính. 

Trên nền tảng Facebook, Phó Đức Nam cũng thường nêu những triết lý, công thức làm giàu, nhận định về xu hướng giá vàng, tiền ảo... Những nội dung này góp phần xây dựng hình ảnh một người có kinh nghiệm đầu tư, am hiểu thị trường và sở hữu bí quyết làm giàu.

Theo thông tin từ cơ quan chức năng, nhóm của Nam còn tổ chức hội thảo, khóa học đầu tư trực tuyến và xây dựng các hội nhóm trên Zalo, Telegram để tiếp cận, lôi kéo người tham gia.

Các đối tượng quảng bá cơ hội kiếm tiền từ thị trường ngoại hối, chứng khoán quốc tế, hướng dẫn khách hàng mở tài khoản, cài đặt phần mềm giao dịch và chuyển tiền vào những tài khoản được chỉ định. Các sàn giao dịch được thiết kế với giao diện tiếng Anh, kết nối phần mềm giao dịch phổ biến, tạo cảm giác người chơi đang tham gia một thị trường tài chính quốc tế thực sự.

Tuy nhiên, theo cơ quan chức năng, các giao dịch trên những sàn này không được đưa ra thị trường quốc tế như khách hàng tưởng. Người chơi thực chất giao dịch với bộ phận quản trị sàn, còn hệ thống có thể được điều chỉnh để khiến tài khoản của họ thua lỗ.

Khi nhà đầu tư mất tiền, nhân viên tiếp tục đưa ra những lời khuyên nhằm thuyết phục họ nạp thêm để "gỡ vốn", tận dụng cơ hội mới hoặc nhận thưởng. Khi khách hàng muốn rút khoản tiền lớn, họ có thể bị trì hoãn, khuyên tiếp tục giao dịch hoặc chờ thêm để có lợi nhuận cao hơn. Cuối cùng, nhiều người mất toàn bộ số tiền đã nạp.

Chuyên gia: Cảnh giác với “phễu” học làm giàu

Từ vụ án Mr Pips cho thấy cần cảnh giác với những chiêu trò thu hút đầu tư có dấu hiệu vi phạm pháp luật, nhất là trong bối cảnh các khóa học dạy làm giàu, đầu tư tài chính, chứng khoán, tiền số và bất động sản xuất hiện ngày càng nhiều trên mạng xã hội.

Trong một số trường hợp, người đứng lớp thường tự giới thiệu là chuyên gia tài chính, nhà đầu tư thành công, doanh nhân hay “triệu phú tự thân”, kèm theo những thông điệp quen thuộc như “tự do tài chính”, “kiếm tiền thụ động”, “làm giàu từ con số 0”. Hình ảnh nhà cửa, xe sang, hàng hiệu, kết quả giao dịch hay câu chuyện thành công của học viên được dùng làm công cụ quảng bá.

Trao đổi với phóng viên, ông Tạ Thanh Tùng (Công ty Cổ phần Tư vấn đầu tư và Quản lý Tài sản FIDT) cho rằng chính thực tế này khiến kiến thức tài chính cá nhân ngày càng trở nên quan trọng để tránh trở thành nạn nhân, bị dẫn dụ mua sản phẩm tài chính theo kiểu "treo đầu dê bán thịt chó" hay "lùa gà" đầu tư...

Theo ông Tùng, nhu cầu tìm hiểu kiến thức tài chính, đầu tư, “học làm giàu” của nhiều người dân, đặc biệt là một bộ phận giới trẻ, hiện rất lớn và đây là nhu cầu chính đáng. “Người trẻ có lợi thế thích nghi nhanh, dễ tiếp cận được nhiều nguồn thông tin nhưng cũng rất dễ bị... "bội thực" hay thậm chí "ngộ độc" nếu không biết cách chọn lựa các nguồn kiến thức thực sự hữu ích, đáng tin cậy”, ông nhìn nhận.

Trong khi đó, thị trường lại có không ít người tự xưng “chuyên gia”, đưa ra lời khuyên làm giàu hoặc mở khóa học đầu tư. Lời khuyên đầu tiên của ông Tùng là kiểm tra năng lực người dạy: “Trước khi tham gia khóa học, nên tìm hiểu người dạy khóa học đầu tư tài chính, bất động sản... có chuyên môn, kinh nghiệm về lĩnh vực đó hay không”.

Ông cũng cho rằng một khóa học hay lời khuyên đầu tư cần được bảo chứng về chất lượng chuyên môn. “Một khóa học cung cấp kiến thức tổng quát về đầu tư không khó tìm trên thị trường hiện nay, nhưng điều quan trọng là phải tìm được đơn vị cung cấp các thông tin về đầu tư phù hợp với thị trường Việt Nam. Người có nhu cầu cũng cần phải có kiến thức để tìm kiếm các khóa học uy tín”, ông lưu ý.

Về dấu hiệu nhận biết khóa học “lùa gà”, vị chuyên gia chỉ ra một số yếu tố cần cảnh giác như: Cam kết lợi nhuận cực kỳ cao, hiệu suất đảm bảo. Đây là điều không ai có thể hứa hẹn trong đầu tư, bởi lợi nhuận thực tế phụ thuộc vào nhiều yếu tố, trong khi rủi ro thua lỗ luôn hiện hữu.

Với chiêu thức phổ biến là tặng video, tài liệu, ebook miễn phí để dẫn dụ người học, ông Tùng cho rằng thực chất đây là cách marketing “tạo phễu”. “Bản chất cách làm này không sai và không vi phạm pháp luật, tuy nhiên nó sẽ phụ thuộc vào hành động đằng sau cái phễu đó là gì. Có thể là đưa người nghe đến một khóa học cao cấp hơn hoặc huy động vốn với những hợp đồng, thỏa thuận rất lỏng lẻo mà những điều bất lợi luôn nằm ở phía người tiêu dùng”, ông phân tích.

Thực tế, việc mua khóa học nhiều khi chỉ là bước đầu. Sau khi đăng ký, học viên có thể được mời vào hội nhóm tư vấn, sử dụng nền tảng giao dịch, mua thêm chương trình chuyên sâu hoặc góp vốn vào các “cơ hội đầu tư” được giới thiệu...

Từ đó, câu hỏi đặt ra là chất lượng các khóa học dạy làm giàu, năng lực người đào tạo và cơ sở của những cam kết lợi nhuận cần được làm rõ đến đâu. Về phía người học, điều cần thiết là có đủ thông tin để phân biệt chương trình cung cấp kiến thức thực chất với những lời quảng cáo thiếu căn cứ, và nhận diện sớm nguy cơ bị dẫn dắt vào các mô hình đầu tư rủi ro.