Nga lên tiếng về eo biển Hormuz giữa căng thăng Mỹ - Iran

Theo Al Jazeera, Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov ngày 26/9 tuyên bố Moscow sẵn sàng hỗ trợ ổn định tình hình tại eo biển Hormuz và toàn bộ khu vực Vùng Vịnh. Phát biểu được đưa ra trước Đại hội đồng Liên hợp quốc, trong bối cảnh căng thẳng giữa Mỹ và Iran tiếp tục phủ bóng lên tuyến hàng hải chiến lược này. Ông Lavrov nhấn mạnh nhu cầu xây dựng lòng tin giữa Iran, các quốc gia Vùng Vịnh và cộng đồng Ảrập, nhằm tạo nền tảng cho một cấu trúc khu vực ổn định hơn. Ngoại trưởng Nga cho biết Moscow sẵn sàng phối hợp cùng những quốc gia có trách nhiệm khác để đóng góp mang tính xây dựng vào quá trình ổn định khu vực. Theo lập trường được ông Lavrov nêu ra, eo biển Hormuz không chỉ liên quan đến các nước ven Vùng Vịnh mà còn giữ tầm quan trọng chiến lược đối với nhiều quốc gia. Vì vậy, bất kỳ biến động nào tại đây cũng có thể thu hút sự quan tâm rộng rãi, đặc biệt trong thời điểm quan hệ Mỹ và Iran đang căng thẳng. Tuyên bố của ông Lavrov xuất hiện ngay sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump chính thức bác bỏ đề xuất từ Iran liên quan đến việc mở cửa eo biển Hormuz. Theo đề xuất này, hai bên sẽ hướng tới một thỏa thuận để tuyến hàng hải mở cửa trở lại trong vòng 7 ngày, sau khi giao tranh trong khu vực chấm dứt. Iran đồng thời yêu cầu Mỹ dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân, giải phóng những tài sản đang bị đóng băng và miễn các lệnh trừng phạt dầu mỏ. Ông Trump nói Iran muốn đạt thỏa thuận mở lại eo biển Hormuz ngay lập tức vì Tehran đang chịu tổn thất rất nặng trong cuộc đối đầu hiện nay. Tổng thống Mỹ cho rằng Iran cần tuyến hàng hải này được mở cửa vì nước này không còn duy trì được nguồn tài chính, trong đó phần lớn thu nhập đến từ hoạt động hàng hải. Dù bác bỏ đề xuất, ông Trump vẫn nhận định việc Tehran muốn đạt một thỏa thuận có thể được xem là tín hiệu tích cực trong bối cảnh hiện tại. Trước đó, Wall Street Journal là tờ báo đầu tiên đưa tin Tổng thống Trump đã từ chối đề xuất của Iran về việc mở cửa eo biển Hormuz. Các quan chức Mỹ được dẫn lời cho biết ông Trump hoài nghi khả năng Tehran chấp nhận những điều kiện mà Washington đưa ra trong quá trình đàm phán. Sự hoài nghi này khiến triển vọng nhanh chóng đạt thỏa thuận giữa hai bên trở nên khó khăn, dù Iran đã đưa ra khung thời gian cụ thể kéo dài 7 ngày. Theo nội dung đề xuất, việc mở cửa eo biển Hormuz gắn với điều kiện giao tranh trong khu vực phải chấm dứt trong thời hạn một tuần. Iran cũng muốn Mỹ dỡ bỏ biện pháp phong tỏa hải quân, đồng thời trả lại những tài sản của Tehran đang bị phong tỏa hoặc đóng băng. Bên cạnh đó, yêu cầu miễn các lệnh trừng phạt dầu mỏ cho thấy Tehran muốn thỏa thuận bao quát cả vấn đề an ninh, tài chính và hoạt động xuất khẩu. Những yêu cầu của Iran được đưa ra trong lúc eo biển Hormuz trở thành điểm tập trung chú ý giữa cuộc đối đầu ngày càng gay gắt với Mỹ. Tuyến hàng hải này có ý nghĩa đặc biệt đối với khu vực Vùng Vịnh, nên khả năng bị đóng cửa hoặc hạn chế hoạt động dễ làm gia tăng lo ngại quốc tế. Trong bối cảnh đó, lời đề nghị hỗ trợ của Nga cho thấy Moscow muốn thúc đẩy đối thoại và xây dựng lòng tin giữa các bên liên quan. Dù đề xuất của Iran đã bị Tổng thống Trump bác bỏ, ông Lavrov vẫn kêu gọi hình thành một cấu trúc khu vực ổn định dựa trên lòng tin và trách nhiệm chung. Nga khẳng định sẵn sàng đóng góp cùng những quốc gia khác, trong khi các điều kiện cụ thể cho việc mở lại eo biển Hormuz vẫn chưa đạt được sự đồng thuận. Diễn biến tiếp theo sẽ phụ thuộc vào cách Mỹ và Iran xử lý những bất đồng về giao tranh, phong tỏa, tài sản bị đóng băng và lệnh trừng phạt dầu mỏ.