Nguyên nhân gây khó thở khi nằm ngủ

Nguồn ảnh: VnExpress

Khó thở khi nằm có thể do tư thế, ăn quá no trước giờ đi ngủ hoặc các vấn đề sức khỏe như viêm phổi, hen suyễn.

Các bệnh phổi

Theo Very Well Health, ở người mắc bệnh tắc nghẽn phổi mạn tính (COPD), luồng khí ra vào phổi bị hạn chế. Trong khi, hen suyễn có thể gây co thắt đường thở, ho và khò khè, đặc biệt vào ban đêm. Viêm phổi cũng dễ khiến người bệnh hụt hơi do tình trạng viêm ảnh hưởng đến quá trình trao đổi oxy. Nếu khó thở khi nằm kèm ho kéo dài, khò khè, sốt hoặc tức ngực, người bệnh nên đi khám để xác định nguyên nhân và điều trị phù hợp.

Tư thế nằm

Nằm ngửa có thể khiến một số người cảm thấy khó thở, nhất là khi bụng to, tạo áp lực lên cơ hoành. Khi nằm xuống, các cơ quan trong ổ bụng có thể tạo áp lực lên cơ hoành, làm phổi khó giãn nở hơn so với khi đứng hoặc ngồi. Vì vậy, một số người có thể cảm thấy khó hít sâu hoặc hụt hơi. Nâng nhẹ phần thân trên hoặc nằm nghiêng có thể giúp một số người dễ chịu hơn.

Nằm nghiêng giúp đường thở thông thoáng hơn. Ảnh tạo bởi AI — Nằm nghiêng giúp đường thở thông thoáng hơn. *Ảnh tạo bởi AI*

Ăn quá no trước khi đi ngủ

Ăn tối quá no hoặc ăn sát giờ ngủ có thể khiến dạ dày căng đầy, gây cảm giác tức bụng và khó hít sâu. Khi nằm ngay sau ăn, axit và dịch dạ dày cũng dễ trào ngược lên thực quản, gây nóng rát sau xương ức, ợ chua, ho hoặc cảm giác nghẹn ở cổ. Những biểu hiện này đôi khi khiến người ăn cảm thấy khó thở dù không mắc bệnh hô hấp.

Thừa cân, béo phì

Mỡ tích tụ ở vùng bụng và thành ngực có thể hạn chế sự giãn nở của phổi. Khi nằm ngửa, áp lực từ ổ bụng lên cơ hoành tăng, khiến một số người cảm thấy khó hít sâu hoặc nặng ngực. Tình trạng này thường rõ hơn khi nằm thấp hoặc sau một ngày ít vận động.

Duy trì cân nặng phù hợp, vận động thường xuyên và điều chỉnh thói quen ăn uống góp phần giảm áp lực lên hệ hô hấp. Tuy nhiên, khó thở khi nằm ở người thừa cân vẫn cần được đánh giá nếu kéo dài.

Căng thẳng

Căng thẳng khiến nhịp thở trở nên nhanh hoặc nông hơn, đồng thời làm tăng cảm giác hồi hộp, tức ngực và thiếu không khí. Khi nằm trong không gian yên tĩnh, một số người chú ý nhiều hơn đến nhịp thở và nhịp tim, từ đó lo lắng, cảm thấy khó thở rõ. Thư giãn trước giờ ngủ, hạn chế sử dụng thiết bị điện tử và tập thở chậm, nhẹ nhàng giúp giảm cảm giác căng thẳng, theo Healthline.

Phòng ngủ nóng, bí và nhiều tác nhân kích ứng

Phòng ngủ nóng, thông gió kém hoặc có khói thuốc lá, bụi và mùi hóa chất có thể gây kích ứng đường hô hấp ở người nhạy cảm. Bụi nhà, lông vật nuôi và nấm mốc cũng có thể kích hoạt dị ứng, khiến người bệnh nghẹt mũi, ho, khò khè hoặc cảm thấy khó thở khi nằm xuống.

Lê Nguyễn (Tổng hợp)

Độc giả gửi câu hỏi về bệnh hô hấp tại đây để bác sĩ giải đáp

Khó thở khi nằm là hiện tượng phổ biến bắt nguồn từ nhiều yếu tố cơ học, thói quen sinh hoạt và bệnh lý hô hấp. Theo Very Well Health, các bệnh lý như bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), hen suyễn hay viêm phổi làm suy giảm khả năng trao đổi khí và co thắt đường thở vào ban đêm. Khi xuất hiện các dấu hiệu kèm theo như ho kéo dài, khò khè, sốt hoặc tức ngực, người bệnh cần đến cơ sở y tế để được thăm khám kịp thời. Về mặt giải phẫu, tư thế nằm ngửa khiến các cơ quan trong ổ bụng dồn lên cơ hoành, cản trở phổi giãn nở và gây cảm giác hụt hơi. Tình trạng này trở nên nghiêm trọng hơn ở người thừa cân, béo phì hoặc những người có thói quen ăn quá no sát giờ ngủ dẫn đến trào ngược axit dạ dày. Việc điều chỉnh bằng cách nâng nhẹ phần thân trên hoặc chuyển sang tư thế nằm nghiêng sẽ giúp giải phóng áp lực ổ bụng và duy trì đường thở thông thoáng. Ngoài ra, các yếu tố môi trường và tâm lý cũng đóng vai trò trực tiếp kích hoạt triệu chứng khó thở khi nghỉ ngơi. Không gian phòng ngủ bí bách, nhiều bụi mịn, nấm mốc hay lông thú cưng dễ gây dị ứng niêm mạc đường hô hấp. Theo Healthline, trạng thái căng thẳng thần kinh cũng khiến nhịp thở nông và tim đập nhanh hơn, do đó việc thư giãn và tập thở chậm trước khi ngủ là giải pháp hỗ trợ hiệu quả.