Dù gia đình gọi điện, đập cửa nhưng nam thanh niên không trả lời nên người thân phải phá cửa xông vào. Ở trong phòng, anh nằm bất động, gọi mãi không dậy, lay người cũng chẳng phản ứng khiến cả nhà hoảng loạn, người khóc người gọi cấp cứu. Bỗng nhiên, anh bất ngờ bật dậy.
Tình huống trên đặt ra câu hỏi: Trong giai đoạn giao mùa với những đợt nóng ẩm xen kẽ mưa, việc sử dụng điều hòa nhiệt độ thấp, trùm kín chăn khi ngủ có thực sự làm gia tăng nguy cơ đột quỵ và các bệnh lý tim mạch hay không?
Trả lời băn khoăn này, Tiến sĩ Tạ Quang Thành, Phó Giám đốc Bệnh viện Lão khoa Hà Nội cho biết, thời tiết giao mùa, nếu người dân sử dụng điều hòa không phù hợp có thể làm tăng gánh nặng lên hệ tim mạch, đặc biệt ở người cao tuổi, người tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh mạch vành, suy tim hoặc có tiền sử đột quỵ.
Tuy nhiên, Tiến sĩ Thành lưu ý cần phân biệt một điểm rất quan trọng là điều hòa không phải là nguyên nhân trực tiếp gây đột quỵ trong mọi trường hợp.
Nguy cơ chủ yếu liên quan đến nhiệt độ môi trường quá nóng hoặc quá lạnh, sự thay đổi nhiệt độ đột ngột, tình trạng mất nước, phản ứng co giãn mạch máu, thay đổi huyết áp và các bệnh nền sẵn có của người bệnh.
“Về cơ chế tác động, nhiệt độ lạnh khiến mạch máu co lại và làm tăng huyết áp. Khi cơ thể tiếp xúc với không khí lạnh, hệ thần kinh giao cảm được kích hoạt để giữ nhiệt. Các mạch máu ngoại vi co lại, làm tăng sức cản mạch máu, huyết áp tăng lên, buộc trái tim phải làm việc nhiều hơn nhằm duy trì lưu lượng máu”, Tiến sĩ Thành nói.
Ngược lại, thời tiết nóng, độ ẩm cao kết hợp với tình trạng mất nước lại gây gánh nặng khác cho hệ tuần hoàn. Lúc này, cơ thể phải tăng lưu lượng máu đến da và tăng tiết mồ hôi để thải nhiệt, khiến tim đập nhanh hơn.
Khi mất nhiều nước, thể tích máu tuần hoàn bị giảm, dẫn đến hậu quả chóng mặt, tụt huyết áp, tim đập nhanh và tăng độ cô đặc của máu. Bên cạnh đó, việc thay đổi nhiệt độ đột ngột khiến hệ thần kinh tự chủ phải điều chỉnh liên tục để điều hòa thân nhiệt, làm mạch máu ngoại vi co giãn bất thường, kéo theo sự biến động thất thường của huyết áp và nhịp tim.
Tiến sĩ Thành khuyến cáo các nhóm đối tượng cần đặc biệt thận trọng khi sử dụng điều hòa trong thời điểm giao mùa hiện nay gồm: người cao tuổi, người mắc bệnh tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, người có bệnh lý tim mạch hoặc tiền sử đột quỵ, người đang dùng các loại thuốc ảnh hưởng đến huyết áp và cân bằng dịch trong cơ thể.
Theo đó, để chủ động phòng ngừa biến cố y khoa nguy hiểm, người dân cần nắm rõ các dấu hiệu nhận biết sớm.
Bệnh nhân có thể xuất hiện tình trạng mất thăng bằng đột ngột, chóng mặt, đi đứng không vững hoặc mất phối hợp vận động. Về thị giác, người bệnh thường bị mờ mắt, nhìn đôi (song thị) hoặc giảm, mất thị lực đột ngột ở một hay cả hai mắt; khuôn mặt có biểu hiện méo miệng, lệch một bên mặt, nụ cười bị méo xệch.
Bên cạnh đó, tay chân người bệnh dễ rơi vào tình trạng yếu, tê liệt một bên và không thể giơ đều hai tay lên cao.
Về ngôn ngữ, người bệnh nói ngọng, khó nói, diễn đạt khó hiểu hoặc không hiểu được lời nói của người khác. Khi phát hiện các dấu hiệu này, cần lập tức gọi cấp cứu 115 hoặc đưa bệnh nhân đến cơ sở y tế gần nhất có điều trị đột quỵ càng nhanh càng tốt.
Với nguy cơ nhồi máu cơ tim, các triệu chứng cảnh báo bao gồm đau hoặc khó chịu ở ngực, khó thở, vã mồ hôi lạnh, buồn nôn hoặc nôn, mệt mỏi bất thường, cảm giác tim đập nhanh không đều.
Trường hợp ngừng tim thường xuất hiện biểu hiện đột ngột ngã quỵ, bất tỉnh, không đáp ứng khi gọi hoặc lay nhẹ, không thở bình thường hoặc chỉ thở ngáp cá.
Để sử dụng điều hòa nhiệt độ an toàn trong thời tiết giao mùa, Tiến sĩ Tạ Quang Thành cho rằng không có một mức nhiệt duy nhất phù hợp cho tất cả mọi người. Mục tiêu quan trọng là giữ phòng đủ mát để tránh sốc nhiệt nhưng không làm cơ thể bị lạnh quá mức, lý tưởng nhất là khoảng từ 26 đến 28 độ C và ưu tiên không gian phòng mát mẻ, dễ chịu, tránh làm lạnh sâu không cần thiết, không chênh lệch nhiệt độ trong nhà và ngoài trời quá lớn, không để luồng gió điều hòa thổi trực tiếp vào người.