Nông dân "dở khóc dở cười", mất tiền triệu vì... quả cau tròn

Những vườn cau ở tỉnh Quảng Ngãi đang cho thu hoạch rộ. Nhiều nhà vườn bán được 400-600kg cau mỗi đợt thu hoạch. Tuy nhiên, thương lái chỉ mua loại cau trái dài với giá 18.000-20.000 đồng/kg, loại trái tròn hầu như bị loại bỏ. Việc này khiến nhiều nhà vườn mất một khoản tiền lớn.

Ông Nguyễn Sáu, trú tại xã Phước Giang, Quảng Ngãi có 300 cây cau trồng từ 9 năm trước. Khoảng 20 ngày thương lái sẽ đến thu mua một lần. Thời điểm này cau cho thu hoạch đồng loạt nên mỗi đợt ông Sáu bán được 300-400kg. Tuy giá cả đang ở mức khá nhưng ông Sáu cho biết: “Thương lái chỉ mua loại cau trái dài, loại trái tròn bị loại bỏ hết”.

Theo ông Sáu, việc thương lái lựa chọn cau để mua chỉ bắt đầu trong 2 năm qua. Trong khi vườn cau của ông đã được trồng từ 9 năm trước. Thời điểm đó ông chỉ lựa chọn những buồng cau đẹp nhất để làm giống mà không nghĩ đến loại cau cho trái tròn hay trái dài. Chính vì vậy, trong vườn hiện có khoảng 1/3 số cây cho loại trái tròn. 

“Vừa rồi tôi bán hơn 300kg cau nhưng có đến 80kg là loại trái tròn. Loại trái dài có giá 19.000 đồng/kg, riêng 80kg còn lại họ chỉ trả 100.000 đồng, cũng có đợt không thu mua”, ông Sáu nói thêm.

Bà Trần Thị Mai, trú tại xã Nghĩa Hành, Quảng Ngãi cũng cảm thấy tiếc nuối vì giá cau khá cao nhưng mỗi lần bán phải loại bỏ một lượng khá lớn. Theo bà Mai, vài năm trước những buồng cau có trái tròn, to được xem là “cau đẹp” nên được ưa chuộng. Riêng từ năm ngoái đến năm nay loại này bị thương lái loại bỏ hoặc mua với giá rất rẻ. Điều này khiến bà và nhiều người khác mất một khoản tiền khá lớn.

“Ở đây ai cũng trồng cau trái dài và trái tròn lẫn lộn. Lúc trước thương lái đâu có lựa chọn, nên khi trồng tôi không chọn giống. Với cái đà này thì chắc phải chặt bỏ số cây cho trái tròn để trồng lại loại cau trái dài”, bà Mai chia sẻ.

Theo ông Nguyễn Tấn Thảo, người thu mua cau, phần lớn lượng cau sẽ được mua xuất sang thị trường Trung Quốc. Khoảng 2 năm qua, các thương lái Trung Quốc chỉ nhập loại cau trái dài, phần đít quả phải có núm.

“Tôi cũng chỉ nghe là loại trái dài khi chế biến thành kẹo sẽ đẹp hơn. Do đó chúng tôi chỉ mua cau loại này để xuất khẩu, riêng cau trái tròn chỉ thu mua để bán cho người tiêu dùng ở các điểm chợ”, ông Thảo cho biết.

Theo ông Trần Ngọc Tuấn, Chủ tịch UBND xã Nghĩa Hành, cau là loại cây trồng truyền thống của người dân địa phương. Trên địa bàn xã hiện có 70-80ha cau. Nhiều năm qua, cây cau mang lại nguồn thu khá cao cho người nông dân. Tuy nhiên, giá cau thường xuyên biến động do phụ thuộc vào thị trường nước ngoài.

“Hiện giá cau đang ở mức khá giúp người nông dân có thêm nguồn thu nhập. Tuy nhiên, thương lái không mua loại cau trái tròn nên người dân cũng lo lắng”, ông Tuấn cho biết thêm.

Tỉnh Quảng Ngãi có khoảng 2.500ha đất trồng cau phân bố tại nhiều xã. Phần lớn cau được thương lái thu mua xuất khẩu nên giá cả biến động thất thường.

Nhiều năm qua, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Ngãi liên tục đưa ra khuyến cáo đối với người dân về việc trồng cau. Nếu giá cả ổn định và đầu ra thuận lợi, cây cau sẽ giúp người dân có thêm nguồn thu nhập khá. Tuy nhiên, đây là mặt hàng phụ thuộc nhiều vào thị trường nước ngoài nên tiềm ẩn không ít rủi ro.

Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Ngãi khuyến cáo người dân nên trồng cau xen kẽ với các loại cây trồng khác hoặc tận dụng diện tích bờ rào, đất trống để trồng thay vì chuyển đổi toàn bộ diện tích sang cây cau.