Kiến ba khoang “ghé thăm” cả căn hộ tầng cao
Vài ngày trước, chị Thanh Na (31 tuổi, sống tại chung cư Splus Riverview, phường Lái Thiêu, TPHCM), hốt hoảng khi nhìn thấy trên tay con gái 5 tuổi xuất hiện một vệt đỏ kéo dài.
Ban đầu, chị không nghĩ vết tổn thương trên da của con có liên quan đến kiến ba khoang. Đến khi tra thông tin trên mạng và phát hiện trong nhà có loại côn trùng này, chị mới lo lắng, vội mua thuốc bôi cho con.
“Tôi không ngờ nhà ở tầng cao lại có kiến ba khoang. Tôi vào nhóm cư dân thì mới biết cũng có nhiều người gặp tình trạng tương tự. Có con nhỏ, tôi càng lo cho sức khỏe của cả gia đình vì mùa mưa đang đến”, chị Na nói.
Nhiều trẻ nhỏ bị kiến ba khoang "tấn công". Ảnh: Anh Nhàn
Không chỉ trẻ nhỏ, nhiều người lớn cũng có thể vô tình tiếp xúc với độc chất của loài côn trùng này khi sinh hoạt trong nhà.
Chị Thanh Hằng, một cư dân tại chung cư ở phường Tân Thuận, cho biết sau một đêm ngủ dậy, chị phát hiện vùng đùi và cánh tay trái xuất hiện những vệt đỏ, kèm cảm giác rát.
Ban đầu, chị chỉ nghĩ mình có thể bị côn trùng cắn. Tuy nhiên, chỉ sau vài giờ, vùng da tổn thương nhanh chóng sưng đỏ rõ rệt, kéo thành từng dải. Sau đó, các mụn nước, mụn mủ nhỏ li ti tiếp tục xuất hiện dọc theo vệt đỏ. Cảm giác nóng rát ngày càng rõ, thậm chí khó chịu hơn khi vùng da này tiếp xúc với nước. Lúc này, chị Hằng mới nghĩ nhiều khả năng mình đã vô tình tiếp xúc với kiến ba khoang.
“Mấy hôm trước tôi có mở cửa sổ phòng ngủ, lại bật đèn. Tôi nghĩ đó là lý do thu hút kiến và chúng đã vô tình nằm đâu đó trong gối, mền, cạnh tủ quần áo”, chị Hằng nói.
Theo các cư dân, kiến ba khoang xuất hiện khiến nhiều gia đình có trẻ nhỏ đặc biệt lo lắng. Không ít người cho rằng sống ở căn hộ cao tầng có thể giúp hạn chế côn trùng, nhưng thực tế loại kiến này vẫn có thể bay theo ánh sáng vào nhà.
Những sai lầm dễ khiến da bỏng rát, để lại sẹo
Bác sĩ CKII Đoàn Văn Lợi Em, Trưởng khoa Khám bệnh, Bệnh viện Da Liễu TPHCM, cho biết khi da tiếp xúc với độc chất của kiến ba khoang, trong vài giờ đầu, người bệnh thường cảm thấy bỏng rát, châm chích. Sau đó, vùng da dính độc tố có thể đỏ lên, sưng nề, xuất hiện mụn nước hoặc bóng nước, thậm chí phồng rộp giống như một vết bỏng nhẹ.
Điểm dễ nhận biết là tổn thương do kiến ba khoang thường có hình dạng thành đường dài hoặc vệt dài trên da.
Theo bác sĩ, đây cũng là lý do nhiều người dễ nhầm viêm da tiếp xúc do kiến ba khoang với zona thần kinh hoặc một số dạng viêm da tiếp xúc khác. Khi không xác định đúng nguyên nhân, người bệnh có thể tự xử lý theo những cách không phù hợp khiến tình trạng da nặng hơn.
"Một sai lầm thường gặp là bôi kem đánh răng, dầu gió, các loại thuốc mỡ không rõ nguồn gốc, đắp tỏi hoặc sử dụng các mẹo dân gian để xử lý vết tổn thương. Những cách này không giúp trung hòa độc tố, mà còn có thể khiến da bị kích ứng, bỏng rát nhiều hơn, gây loét da”, bác sĩ Lợi Em cảnh báo.
Dịch độc của kiến ba khoang không nguy hiểm đến tính mạng, song nếu xử lý không đúng cách, vùng da tổn thương có thể lan rộng, viêm nặng hơn, chậm lành, thậm chí nhiễm trùng và để lại sẹo.
Điều khiến nhiều người chủ quan là lúc đầu vết tổn thương có thể khá nhỏ, nhưng chỉ sau vài giờ đã trở nên đỏ, rát và xuất hiện các mụn nước. Trong sinh hoạt hằng ngày, việc vô tình gãi, chà xát hoặc để vùng da tiếp xúc với các chất kích thích càng có thể làm tổn thương kéo dài.
Bác sĩ Lợi Em khuyến cáo, vào mùa mưa, người dân nên hạn chế ngồi làm việc trực tiếp dưới bóng đèn, nhất là tại khu vực gần cửa sổ hoặc ban công. Đây là những vị trí côn trùng dễ bị thu hút bởi ánh sáng và bay vào nhà.
Nhiều cư dân hốt hoảng khi thấy kiến ba khoang trong nhà
Tại nhà ở, chung cư hay ký túc xá, người dân có thể lắp lưới chắn côn trùng ở cửa sổ, cửa ra vào, hạn chế mở cửa khi bật đèn vào ban đêm. Việc dọn dẹp bụi rậm, cỏ dại, rác hữu cơ quanh khu vực sinh sống cũng giúp hạn chế nơi trú ngụ của côn trùng.
Buổi tối, những bóng đèn không cần thiết, đặc biệt là đèn gần cửa sổ, hành lang có thể được tắt bớt. Nhà cửa nên được quét dọn thường xuyên, đồng thời mắc màn khi ngủ để hạn chế côn trùng tiếp xúc trực tiếp với da.
Trong trường hợp làm việc ngoài đồng ruộng, nhất là vào mùa gặt, người dân nên mặc quần áo dài tay, đội nón, mang khẩu trang và găng tay để giảm nguy cơ tiếp xúc với kiến ba khoang.
Nếu phát hiện kiến ba khoang bò trên người, tuyệt đối không đập, bắt hoặc chà xát trực tiếp. Cách an toàn hơn là dùng một tờ giấy hoặc vật mềm nhẹ nhàng hất kiến ra khỏi cơ thể, hoặc thổi cho côn trùng bay đi.
"Khi xuất hiện các dấu hiệu bỏng rát, nổi mụn nước, phồng rộp hoặc loét da, người dân nên đến cơ sở y tế chuyên khoa Da liễu để được thăm khám và điều trị phù hợp, thay vì tự bôi thuốc hoặc sử dụng các mẹo dân gian", bác sĩ Lợi Em nói.
Theo Cục Y tế dự phòng (Bộ Y tế), kiến ba khoang thường xuất hiện nhiều vào thời điểm giao mùa, sau những trận mưa lớn, khi thời tiết ẩm ướt. Loài côn trùng này có đặc tính bị thu hút bởi ánh sáng, nhất là vào ban đêm, đồng thời có thể bay trên cao nên dễ di chuyển vào các căn hộ, đặc biệt những nhà mở cửa sổ, ban công và bật đèn.