Bỏ qua điều hướng

Phát ngôn & suy ngâm

Phát ngôn & suy ngâm
Nguồn ảnh: Nhân Dân

Cuộc đua hiện nay nhằm tạo ra các hệ thống AI ngày càng mạnh mẽ hơn đang đẩy chúng ta đến gần hơn với những rủi ro hiện hữu lớn hơn, đe dọa mọi khía cạnh của cuộc sống.

Các dịch vụ thiết yếu đang được tự động hóa theo cách khiến những nhóm người yếu thế càng bị bỏ lại phía sau. Nhu cầu thu thập dữ liệu khổng lồ cùng các công cụ giám sát mới đầy mạnh mẽ đang làm xói mòn quyền riêng tư trên quy mô lớn - với nguy cơ gây ra những hậu quả không thể đảo ngược. Các chiến dịch tung tin giả sử dụng AI đang bóp méo các cuộc thảo luận công khai, làm suy yếu sự gắn kết xã hội và gây áp lực lên các thể chế dân chủ theo những phương thức mới đầy tinh vi.

Không một quốc gia nào có thể đơn phương quản lý công nghệ này. Không một doanh nghiệp nào được phép tự mình quyết định những rủi ro mà thế giới buộc phải chấp nhận. Không ai phải từ bỏ quyền con người của mình, chỉ để đổi lấy những tuyên bố về tiến bộ công nghệ".

Cao ủy Liên hợp quốc về Nhân quyền Volker Turk

pv

Cuộc đua phát triển các hệ thống trí tuệ nhân tạo ngày càng mạnh đang làm gia tăng những rủi ro có khả năng tác động đến mọi mặt đời sống. Cảnh báo của Cao ủy Liên hợp quốc về Nhân quyền Volker Turk đặt vấn đề AI trong khuôn khổ quyền con người, thay vì chỉ nhìn công nghệ này qua hiệu suất, lợi nhuận hay tốc độ đổi mới. Một nguy cơ nổi bật là việc tự động hóa các dịch vụ thiết yếu có thể khiến những nhóm yếu thế tiếp tục bị bỏ lại phía sau. Khi công nghệ tham gia sâu hơn vào các quyết định ảnh hưởng trực tiếp đến con người, yêu cầu về khả năng tiếp cận, tính minh bạch và trách nhiệm giải trình trở thành điều kiện cần thiết để tiến bộ không làm trầm trọng thêm bất bình đẳng. Cùng với đó, nhu cầu thu thập dữ liệu khổng lồ và sự xuất hiện của các công cụ giám sát mạnh đang bào mòn quyền riêng tư trên quy mô lớn, thậm chí có thể gây ra hậu quả không thể đảo ngược. Các chiến dịch tung tin giả sử dụng AI cũng có khả năng bóp méo thảo luận công khai, làm suy yếu sự gắn kết xã hội và tạo thêm áp lực đối với các thể chế dân chủ bằng những phương thức ngày càng tinh vi. Theo ông Volker Turk, không quốc gia nào có thể đơn phương quản lý một công nghệ có phạm vi ảnh hưởng rộng như AI, đồng thời không doanh nghiệp nào được quyền tự quyết định mức rủi ro mà toàn thế giới phải chấp nhận. Phát biểu này nhấn mạnh nhu cầu phối hợp quốc tế và xác lập các giới hạn rõ ràng đối với quá trình phát triển, triển khai AI. Tiến bộ công nghệ chỉ có ý nghĩa bền vững khi không buộc bất kỳ ai phải đánh đổi quyền con người để tiếp cận các lợi ích mà AI được kỳ vọng mang lại.