Bỏ qua điều hướng

Đổi mới hình thức quảng bá di sản

Đổi mới hình thức quảng bá di sản
Nguồn ảnh: Nhân Dân

Thời gian gần đây, tận dụng ưu thế của mạng xã hội, nhiều địa phương của Thành phố Hà Nội đã tổ chức các buổi livestream để quảng bá di sản.

Điều này góp phần giúp người dân địa phương thêm hiểu, thêm yêu quê hương, lan tỏa nét đẹp văn hóa đến cộng đồng, du khách; qua đó thúc đẩy du lịch, nâng cao sức tiêu thụ sản phẩm địa phương.

Ủy ban nhân dân phường Thượng Cát vừa tổ chức một buổi livestream thú vị về ngôi đình Thượng Cát, với những vị cố vấn chính là các cụ cao niên gắn bó với ngôi đình. Buổi livestream khép lại sau hơn 120 phút, nhưng những lượt chia sẻ, bình luận vẫn tiếp tục. Nhiều cụ cao tuổi sử dụng điện thoại thông minh để xem lại, nghiền ngẫm về di sản quê hương mình.

Mở đầu chương trình, ống kính flycam ghi lại toàn cảnh làng quê ven sông Hồng cổ kính và bình yên trước khi đưa người xem đến với ngôi đình - nơi thờ những vị thánh có công với đất nước. Đáng chú ý, đình Thượng Cát là một trong những địa chỉ hiếm hoi trên địa bàn thành phố thờ cả Nho, Phật và Đạo giáo. Qua buổi livestream, nhiều người dân trên địa bàn mới được thấy những đạo sắc phong quý giá lưu giữ qua hàng trăm năm mà bình thường vốn được giữ kín nơi hậu cung. Buổi livestream còn có tọa đàm với chủ đề “Giữ hồn di sản - Trao cho tương lai”. Tại tọa đàm, lãnh đạo phường, đại diện Ban Quản lý di tích, các cụ cao tuổi và thế hệ trẻ cùng trao đổi về giải pháp bảo tồn nguyên gốc di sản gắn với ứng dụng công nghệ truyền thông hiện đại.

Cụ Đàm Văn Sách, thành viên Ban Quản lý di tích đình cho biết: “Chúng tôi rất vui khi thực hiện chương trình này bởi mong muốn trao truyền tình yêu di sản cho giới trẻ. Lớp trẻ cần phải biết ngôi đình thờ ai, những giá trị lịch sử, văn hóa mà Nhân dân địa phương đã gìn giữ để kế thừa”.

Trước đây, các phiên livestream chủ yếu để bán hàng hoặc giới thiệu sản phẩm làng nghề. Nhưng nay, nhận thức được sức lan tỏa của mạng xã hội, những người làm công tác bảo tồn di sản trên địa bàn thành phố đã nhanh chóng ứng dụng công nghệ vào quảng bá. Cùng với đình Thượng Cát, nhiều di sản văn hóa khác đã được giới thiệu một cách bài bản, khoa học đến công chúng.

Điển hình như phường Phú Diễn giới thiệu đình Mai Dịch, phường Ô Chợ Dừa giới thiệu di tích Bích Câu đạo quán hay xã Phù Đổng giới thiệu quần thể di tích đền Phù Đổng - chùa Kiến Sơ, xã Gia Lâm giới thiệu về di tích đền Bà Tấm thờ Hoàng Thái hậu Ỷ Lan... Tại nhiều phiên livestream, cán bộ cấp ủy, chính quyền trực tiếp tham gia ở nhiều vai trò khác nhau. Trong đó, có những chương trình, chủ tịch hay phó chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã là người trực tiếp dẫn dắt, điều phối chương trình. Ở những địa phương có sản phẩm làng nghề, sản phẩm OCOP, việc giới thiệu các di tích, di sản được lồng ghép với sản phẩm, từ đó quảng bá thương hiệu, nâng cao sức tiêu thụ hàng hóa.

Một trong những buổi livestream đem lại “hiệu quả kép” là chương trình với chủ đề “Cốm Mễ Trì - Hương sắc đất Từ Liêm” tổ chức đúng vào dịp kỷ niệm Quốc khánh 2/9 vừa qua tại đình Mễ Trì Thượng, Tổ dân phố 18 Mễ Trì (phường Từ Liêm). Hà Nội có hai làng cốm cổ truyền là làng Vòng và Mễ Trì, nhưng không phải ai cũng biết về những nét đặc sắc riêng của cốm Mễ Trì. Bởi thế, chương trình bắt đầu bằng việc giới thiệu không gian ngôi làng cổ, lịch sử, đời sống tinh thần của người dân Mễ Trì.

Những câu chuyện về ngôi đình, nếp làng và sự gắn bó của người dân với nghề truyền thống thông qua cuộc trò chuyện với ông Nguyễn Tiến Hòa, Phó Trưởng Tiểu ban Quản lý di tích đình Mễ Trì Thượng đã giúp người xem hiểu thêm về chiều sâu văn hóa gắn với cốm Mễ Trì. Tiếp đó, chương trình giới thiệu chân thật về các công đoạn làm cốm truyền thống từ lựa chọn nguyên liệu, rang, giã đến sàng, sảy cốm... Chương trình nhận được ủng hộ của đông đảo người xem trong nước và quốc tế. Những đơn hàng nhờ đó nhanh chóng tăng lên khi người tiêu dùng cảm thấy tin cậy.

Chị Nguyễn Minh Thu (phố Pháo Đài Láng) cho biết: “Tôi vẫn biết Hà Nội có cốm Mễ Trì, nhưng khi xem chương trình tôi hiểu hơn giá trị của sản phẩm, những nét đẹp được gìn giữ qua hạt cốm. Bây giờ, tôi sẽ giới thiệu với bạn bè về đặc sản này của Hà Nội theo một cách khác. Khi tặng bạn bè phương xa sản phẩm cốm tôi còn gửi đường link về buổi livestream để khoe với mọi người”.

Những buổi livestream giới thiệu di sản là một sáng tạo trong ứng dụng số hóa vào bảo tồn, phát huy giá trị di sản. Cách làm này cần nhân rộng để quảng bá di sản và thúc đẩy du lịch, phát triển kinh tế, nhất là ở những địa phương có sản phẩm gắn với những nét văn hóa truyền thống trên địa bàn Thủ đô.

GIANG NAM

Việc nhiều địa phương Hà Nội đưa di sản lên sóng livestream cho thấy hoạt động quảng bá văn hóa đang chuyển từ cách giới thiệu một chiều sang tương tác trực tiếp với công chúng. Không chỉ mở rộng khả năng tiếp cận, hình thức này còn giúp người dân hiểu hơn về quê hương, thu hút du khách và hỗ trợ tiêu thụ sản phẩm địa phương. Tuy nhiên, hiệu quả lâu dài phụ thuộc vào chất lượng nội dung, độ chính xác của tư liệu và khả năng kết nối trải nghiệm trực tuyến với điểm đến thực tế. Buổi livestream hơn 120 phút về đình Thượng Cát là một trường hợp tiêu biểu, khi các cụ cao niên gắn bó với di tích đảm nhiệm vai trò cố vấn, còn flycam giúp tái hiện toàn cảnh làng quê ven sông Hồng. Công chúng được tiếp cận những đạo sắc phong quý giá thường lưu giữ kín trong hậu cung, đồng thời tìm hiểu nét đặc biệt của một địa chỉ hiếm hoi tại Hà Nội thờ cả Nho, Phật và Đạo giáo. Tọa đàm “Giữ hồn di sản - Trao cho tương lai” còn tạo diễn đàn để lãnh đạo phường, Ban Quản lý di tích, người cao tuổi và thế hệ trẻ trao đổi về bảo tồn nguyên gốc gắn với công nghệ truyền thông hiện đại. Mô hình này đang được mở rộng tại đình Mai Dịch ở phường Phú Diễn, Bích Câu đạo quán ở phường Ô Chợ Dừa, quần thể đền Phù Đổng, chùa Kiến Sơ tại xã Phù Đổng và đền Bà Tấm ở xã Gia Lâm. Việc cán bộ cấp ủy, chính quyền trực tiếp dẫn dắt hoặc điều phối chương trình góp phần tăng tính chính thống, nhưng cũng đặt ra yêu cầu chuẩn hóa kịch bản, thuyết minh và tư liệu lịch sử. Khi di sản được lồng ghép với sản phẩm làng nghề, OCOP, như chương trình “Cốm Mễ Trì - Hương sắc đất Từ Liêm” tại đình Mễ Trì Thượng dịp Quốc khánh 2/9, livestream có thể tạo “hiệu quả kép” giữa gìn giữ bản sắc, quảng bá điểm đến và nâng cao giá trị hàng hóa địa phương.