Đã từng có thời gian, trên khắp tất cả các trang mạng xã hội, những nội dung được tạo ra bởi trí tuệ nhân tạo (AI) tràn ngập, từ trend tạo ảnh bằng AI, dự báo hình ảnh về già bằng AI, đến nhạc chế nhanh bằng AI… Nhưng, gần đây, đã bắt đầu nhen nhóm một làn sóng mới, mang tên AntiAI (phản đối AI), do...
“AI slop” - thuật ngữ chỉ những nội dung AI chất lượng thấp, ít giá trị hoặc thiếu cá tính - đang lan tỏa nhanh trong các cuộc tranh luận trên mạng. Không chỉ các nhà sáng tạo nội dung, ngày càng nhiều người trẻ đặt câu hỏi: Nếu một hình ảnh có thể được tạo ra trong vài giây, một video có thể nhân bản thành hàng trăm phiên bản, thì điều gì khiến chúng đáng để xem?
Một khảo sát của Gallup công bố năm 2026 cho thấy: 69% Gen Z tin tưởng hơn vào công việc được thực hiện không có AI, trong khi chỉ 28% dành mức tin tưởng cao hơn cho công việc có AI hỗ trợ. Một nghiên cứu khác của Attest chỉ ra: 41% Gen Z chủ động không thích nội dung do AI tạo ra, và cho rằng “AI slop” đang làm giảm chất lượng nội dung. Điều đáng chú ý: Đây không phải một thế hệ quay lưng với công nghệ. Họ vẫn sử dụng AI, nhưng ngày càng muốn biết đâu là phần việc của máy và đâu là dấu ấn của con người.
Phản ứng ấy đang được các thương hiệu lớn tận dụng để đẩy mạnh các chiến dịch truyền thông. Ngay khi McDonald’s, Coca-Cola hay một số thương hiệu đưa hình ảnh AI vào các chiến dịch, nhận về nhiều những bình luận chỉ trích, các thương hiệu “nhanh nhạy” hơn bắt đầu khai thác chính nhu cầu “săn tìm cái thật”. Polaroid chọn nói về những trải nghiệm AI không thể thay thế bằng những khoảnh khắc rất đời thường; Heineken dùng hình ảnh một dụng cụ mở bia để “cà khịa” ý tưởng dùng thiết bị AI làm bạn đồng hành. Thông điệp họ đưa ra không đơn giản là “Đừng dùng AI!”, mà là hãy gặp nhau, chụp một bức ảnh, chia sẻ một khoảnh khắc và làm điều gì đó ngoài đời thực.
Xu hướng ấy cũng xuất hiện mạnh khi Gen Z “đua nhau” tìm lại những thứ chậm, cũ và không hoàn hảo. Financial Times gần đây ghi nhận sự trở lại của những thiết bị chụp ảnh đơn giản, phương tiện vật lý và các trải nghiệm mang màu sắc hoài niệm, như một cách để người trẻ thoát khỏi dòng nội dung số quá nhanh và quá dễ thay thế. Khi AI làm cho nội dung trở nên vô hạn, chính sự không hoàn hảo (nhưng lại đầy cảm xúc thật) của con người lại trở thành thứ khan hiếm. Một nét vẽ hơi lệch, một bức ảnh thiếu sáng, một câu chuyện có những khoảng ngập ngừng hay một món ăn được chụp đúng lúc vừa đặt xuống bàn..., nay lại mang một giá trị khác.
BA DUY
Từ chỗ từng gây háo hức với ảnh dự báo tuổi già, nhạc chế hay video được sản xuất tức thời, trí tuệ nhân tạo đang đối mặt một phản ứng ngược khi nội dung tổng hợp tràn ngập mạng xã hội. Khái niệm “AI slop”, chỉ những sản phẩm chất lượng thấp, ít giá trị và thiếu cá tính, ngày càng phổ biến trong các cuộc tranh luận về điều gì khiến một tác phẩm đáng xem giữa nguồn cung nội dung gần như vô hạn.
Sự hoài nghi thể hiện rõ nhất ở Gen Z, dù đây không phải thế hệ quay lưng với công nghệ. Khảo sát Gallup công bố năm 2026 cho thấy 69% Gen Z tin tưởng hơn vào công việc được thực hiện không có AI, trong khi chỉ 28% dành mức tin tưởng cao hơn cho công việc có AI hỗ trợ; nghiên cứu của Attest cũng ghi nhận 41% Gen Z chủ động không thích nội dung do AI tạo ra và cho rằng “AI slop” làm suy giảm chất lượng nội dung.
Phản ứng này đang buộc các thương hiệu xem lại cách sử dụng AI trong truyền thông, nhất là sau khi McDonald’s, Coca-Cola và một số nhãn hàng nhận nhiều bình luận chỉ trích vì đưa hình ảnh AI vào chiến dịch. Polaroid nhấn mạnh những khoảnh khắc đời thường mà máy móc không thể thay thế, còn Heineken dùng hình ảnh dụng cụ mở bia để chế giễu ý tưởng biến thiết bị AI thành bạn đồng hành, qua đó khuyến khích con người gặp gỡ và chia sẻ trải nghiệm ngoài đời thực.
Cùng lúc, Gen Z tìm về máy ảnh đơn giản, phương tiện vật lý và những trải nghiệm hoài niệm, được Financial Times ghi nhận như một cách thoát khỏi dòng nội dung số quá nhanh và dễ thay thế. Khi AI có thể sản xuất vô số phiên bản chỉ trong vài giây, nét vẽ hơi lệch, bức ảnh thiếu sáng, câu chuyện có khoảng ngập ngừng hay món ăn được chụp ngay lúc vừa đặt xuống bàn lại trở thành dấu hiệu của trải nghiệm thật. Sự không hoàn hảo vì thế không còn là khiếm khuyết cần che giấu, mà đang trở thành giá trị khan hiếm mang “tính người” trong môi trường số.
