Giám đốc Sở Y tế TP HCM Tăng Chí Thượng, tại Hội nghị Khoa học Kinh tế Y tế với chủ đề "Trí tuệ nhân tạo cho chăm sóc sức khỏe" ngày 2/10, cho biết việc thành phố có một nguồn dữ liệu tập trung về sức khỏe người dân là điều "cách đây vài năm còn không tưởng". Qua chương trình khám sức khỏe toàn dân, TP HCM đã bước đầu thu thập và tích hợp dữ liệu sức khỏe của người dân.
Từ nguồn dữ liệu này, ngành y tế có thể phân tích để nhận diện các mô hình nguy cơ bệnh tật. Đặc biệt, từ cuối năm nay, dữ liệu khám chữa bệnh của các bệnh viện sẽ được liên thông về kho dữ liệu lớn (Big Data), sau đó tích hợp vào hồ sơ sức khỏe điện tử của từng người. Từ tháng 7, hồ sơ sức khỏe điện tử của người dân đã bắt đầu được tích hợp trên ứng dụng Công dân số.
Khi hoàn thiện, hồ sơ sức khỏe sẽ không chỉ có thông tin khám sức khỏe mà còn tích lũy lịch sử bệnh tật, điều trị trong suốt cuộc đời. Người bệnh khi chuyển cơ sở điều trị có thể được khai thác lại những dữ liệu đã có, qua đó giảm việc phải cung cấp lại bệnh sử hoặc làm lại các xét nghiệm không cần thiết. Người dân cũng có thể tra cứu các thông tin về cơ sở khám chữa bệnh, bác sĩ và giấy phép hành nghề trên các nền tảng số của ngành y tế.
Lấy máu xét nghiệm tại bệnh viện ở TP HCM. Ảnh: Quỳnh Trần
Tuy nhiên, ông Thượng nhấn mạnh để kho dữ liệu lớn phát huy hiệu quả, dữ liệu phải "sạch, đúng và kịp thời". Một yêu cầu quan trọng là thống nhất mã định danh đầu vào để dữ liệu của cùng một người có thể được nhận diện và kết nối giữa các hệ thống. Theo ông, nền tảng VNeID sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc này.
Bảo mật cũng là yêu cầu được đặt ra khi liên thông dữ liệu y tế. Sở Y tế đang phối hợp với lực lượng công an để triển khai các giải pháp bảo vệ thông tin cá nhân và an toàn dữ liệu.
Bác sĩ Nguyễn Thế Dũng, Phó chủ tịch Hội Khoa học Kinh tế Y tế Việt Nam, Trưởng ban tổ chức hội nghị, cho rằng chuyển đổi số y tế không chỉ là câu chuyện của công nghệ mà phải hướng đến mục tiêu chăm sóc sức khỏe người dân. Theo ông, người dân không muốn phải đến bệnh viện nếu không cần thiết, vì vậy bên cạnh hệ thống bệnh viện, mạng lưới bác sĩ gia đình và các cơ sở chăm sóc sức khỏe ban đầu đóng vai trò quan trọng trong quản lý sức khỏe lâu dài.
Chuyển đổi số cũng cần thu hẹp khoảng cách giữa nhân viên y tế và công nghệ thông tin. Tại một số bệnh viện, bác sĩ, điều dưỡng phải dành nhiều thời gian thao tác trên máy tính để nhập liệu. "Bác sĩ, điều dưỡng đi làm nhưng cứ ôm khư khư cái máy tính, gõ cạch cạch liên tục để nhập liệu, vậy thì thời gian đâu để chăm sóc người bệnh", ông nói.
Từ thực tế này, ông cho rằng ngành y tế cần đào tạo nguồn nhân lực chuyên về tin học y tế (Health Informatics), có khả năng hiểu đồng thời chuyên môn y tế, quy trình nghiệp vụ và công nghệ.
Các chuyên gia trong và ngoài nước thảo luận tại Hội nghị Khoa học Kinh tế Y tế với chủ đề "Trí tuệ nhân tạo cho chăm sóc sức khỏe", ngày 2/10. Ảnh: Ngọc Ánh
Cùng quan điểm, GS.TS Đào Văn Dũng cho rằng công nghệ được kỳ vọng giảm tải nhưng nếu hệ thống thiết kế không phù hợp, bác sĩ và điều dưỡng lại phải nhập cùng một thông tin nhiều lần, dẫn đến "kiệt sức số". Nguyên tắc cần hướng tới là "một dữ liệu - một lần nhập - nhiều lần sử dụng". Khi dữ liệu được chuẩn hóa và liên thông, Big Data có thể được khai thác để nhận diện nguy cơ bệnh tật, dự báo dịch bệnh, hỗ trợ bác sĩ trong quyết định lâm sàng và phục vụ quản lý, phân bổ nguồn lực y tế.
Lê Phương