Chị Thảo bị huyết khối tĩnh mạch sâu chi dưới, kèm đái tháo đường thai kỳ, rối loạn mỡ máu và u xơ tử cung. Bác sĩ dự kiến mổ lấy thai ở tuần 39, song tuần 38 chị chuyển dạ. Thai nhi được dự đoán nhỏ hơn mức trung bình, có dấu hiệu thiếu oxy, nguy cơ suy thai cần sinh mổ cấp cứu.
BS.CKI Lê Văn Tư, Trung tâm Sản Phụ khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, đánh giá tình trạng huyết khối khiến cuộc mổ phức tạp do thai phụ đang sử dụng thuốc chống đông máu, liều gần nhất cách 16 giờ.
Bác sĩ Tư (ở giữa) vừa thực hiện xong ca mổ lấy thai cho sản phụ. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Bác sĩ Tư giải thích thuốc chống đông ngăn hình thành và phát triển cục máu đông, nhưng nếu thuốc còn tác dụng trong thời điểm phẫu thuật sẽ làm tăng nguy cơ chảy máu. Trong mổ lấy thai, chảy máu nhiều có thể dẫn đến sản phụ đờ tử cung, băng huyết sau sinh. Mặt khác, gây tê tủy sống khi có thuốc chống đông có thể hình thành tụ máu chèn ép tủy sống.
Với thai phụ này, kết quả xét nghiệm đông máu trong giới hạn bình thường nhưng không đủ để khẳng định thuốc chống đông đã hết tác dụng trong cơ thể. Nếu chờ đủ thời gian để thuốc giảm tác dụng, thai nhi có thể nguy hiểm.
Thay vì gây tê tủy sống như bình thường mổ lấy thai, êkíp gây mê toàn thân bệnh nhân và chuẩn bị trước các phương án kiểm soát chảy máu. Ca mổ diễn ra thuận lợi, bé gái nặng 2,7 kg chào đời với chỉ số sinh tồn tốt. Chị Thảo dùng thuốc chống đông trở lại sau 24 giờ mổ theo kế hoạch điều trị, xuất viện sau 5 ngày.
Huyết khối tĩnh mạch sâu là tình trạng cục máu đông hình thành trong các tĩnh mạch sâu, thường ở chân hoặc vùng chậu. Người bệnh có thể sưng, đau, cảm giác nặng hoặc căng tức ở một bên chân. Nguy hiểm hơn, một phần cục máu đông có thể bong ra, theo dòng máu lên phổi gây tắc mạch phổi.
Theo bác sĩ Tư, phụ nữ mang thai có nguy cơ hình thành huyết khối cao hơn khoảng 4-6 lần so với người không mang thai. Trong thai kỳ, cơ thể có những thay đổi sinh lý làm tăng khả năng đông máu. Một số yếu tố tiếp tục làm nguy cơ tăng cao như từng bị huyết khối tĩnh mạch, thừa cân, phải nằm lâu, mang đa thai, đái tháo đường thai kỳ, thụ tinh ống nghiệm hoặc tiền sản giật.
Bác sĩ Tư khuyến cáo thai phụ đang dùng thuốc chống đông cần trao đổi với bác sĩ từ trước về kế hoạch sinh, thời điểm điều chỉnh thuốc. Người bệnh không nên tự ý ngừng thuốc vì ngưng điều trị đột ngột có thể làm tăng nguy cơ hình thành huyết khối.
Khi có dấu hiệu chuyển dạ, thai phụ cần đến cơ sở y tế và thông báo rõ loại thuốc chống đông đang sử dụng. Đây là thông tin quan trọng giúp bác sĩ lựa chọn phương pháp gây mê, gây tê và chuẩn bị phương án kiểm soát chảy máu phù hợp.
Thúy Hạnh
Độc giả gửi câu hỏi về sản phụ khoa tại đây để bác sĩ giải đáp