Sự khác biệt giữa xác thực gương mặt trên iPhone và thiết bị Android

Mở khóa bằng gương mặt đang trở thành lựa chọn quen thuộc trên điện thoại, nhờ thao tác nhanh, tiện lợi và không cần chạm tay vào cảm biến hay nhập mật mã mỗi lần sử dụng. Tuy nhiên, Face ID trên iPhone và Face Unlock trên Android không đạt mức độ an toàn giống nhau, dù cùng hướng tới một trải nghiệm mở khóa rảnh tay. Theo nội dung được Thanh Niên đăng tải, khác biệt quan trọng nhất nằm ở nền tảng công nghệ, khi Apple dựa vào phần cứng chuyên biệt còn nhiều máy Android chủ yếu dùng thuật toán phần mềm. Face ID xuất hiện lần đầu trên iPhone X, thay thế Touch ID, với hệ thống camera TrueDepth được thiết kế riêng cho nhiệm vụ nhận diện khuôn mặt. Hệ thống này chiếu hàng loạt điểm sáng nhỏ lên gương mặt, lập bản đồ ba chiều, đồng thời chụp ảnh hồng ngoại để tạo thành một mô hình nhận diện riêng biệt. Dữ liệu sau đó được chuyển hóa thành mã số khuôn mặt độc nhất, lưu trữ an toàn trên thiết bị thay vì biến gương mặt người dùng thành một bức ảnh thông thường. Nhờ phân tích cấu trúc ba chiều, Face ID không chỉ nhìn vào các điểm ảnh phẳng mà còn nhận biết hình dạng thực của khuôn mặt trong nhiều điều kiện khác nhau. Công nghệ này vẫn có thể hoạt động chính xác khi người dùng ở nơi thiếu sáng, đội mũ hoặc đeo kính râm, những tình huống dễ gây khó khăn cho camera thông thường. Hệ thống còn có tính năng nhận biết sự chú ý, giúp hạn chế khả năng điện thoại tự mở khóa khi người dùng đang ngủ hoặc không thực sự nhìn vào màn hình. Apple cho biết Face ID có tỷ lệ nhận diện sai khoảng một trên một triệu, con số cho thấy mức độ tin cậy cao của cơ chế xác thực dựa trên dữ liệu chiều sâu. Ngược lại, nhiều mẫu Android giá rẻ và tầm trung chỉ dùng camera selfie thông thường để so sánh hình ảnh khuôn mặt hai chiều. Khi thiếu cảm biến hồng ngoại hoặc dữ liệu chiều sâu, những thiết bị này có thể nhận diện kém ổn định trong bóng tối, đồng thời khó phân biệt khuôn mặt thật với hình ảnh phẳng. Rủi ro ấy từng được tổ chức bảo vệ người tiêu dùng Which? tại Anh thể hiện qua một cuộc thử nghiệm năm 2022 trên 208 mẫu điện thoại Android. Kết quả cho thấy 133 thiết bị, tương đương 64 phần trăm, thuộc các thương hiệu phổ biến đã bị đánh lừa bằng một bức ảnh in hai chiều. Từ kết quả này, Which? khuyến nghị người dùng những mẫu máy nói trên nên chuyển sang cảm biến vân tay hoặc mật mã thay vì tiếp tục phụ thuộc vào nhận diện khuôn mặt cơ bản. Dù vậy, không phải toàn bộ thiết bị Android đều sử dụng công nghệ yếu hơn, bởi một số mẫu cao cấp gần đây đã được trang bị giải pháp xác thực đáng tin cậy hơn. Samsung Galaxy S26 và các dòng Google Pixel được nêu là những ngoại lệ hiếm hoi không bị ảnh hưởng trong thử nghiệm được đề cập. Đặc biệt, Face Unlock trên Pixel 8 trở lên đạt hạng sinh trắc học cấp 3, mức cao nhất trên Android, nhờ công nghệ học máy vận hành bởi chip Tensor. Khả năng bảo mật cao hơn giúp Face Unlock trên các mẫu Pixel nói trên được dùng để mở khóa cả những ứng dụng ngân hàng, thay vì chỉ mở màn hình thiết bị. Chi tiết này cho thấy điện thoại không chỉ cần nhận diện nhanh, mà còn phải chứng minh được người đang cầm máy chính là chủ sở hữu trong những thao tác nhạy cảm. Trên nhiều thiết bị Android khác, khuôn mặt hai chiều có thể đủ tiện dụng cho việc mở khóa thông thường nhưng chưa đáp ứng yêu cầu bảo vệ dữ liệu tài chính. Sự khác biệt giữa hệ thống phần cứng ba chiều của Apple và giải pháp phần mềm hai chiều trên nhiều điện thoại Android vì thế không nằm ở tên gọi, mà nằm ở cách thiết bị kiểm tra danh tính. Face ID vẫn được xem là chuẩn mực an toàn nổi bật, đồng thời được chấp nhận rộng rãi cho thanh toán và đăng nhập ứng dụng, nhờ khả năng kết hợp dữ liệu chiều sâu, ảnh hồng ngoại và nhận biết sự chú ý. Người dùng nên xem xét kỹ công nghệ cụ thể trên thiết bị của mình, ưu tiên vân tay hoặc mật mã khi hệ thống nhận diện khuôn mặt chỉ dựa trên camera thông thường.