Tăng huyết áp do u cận hạch

Chị Hoài tăng huyết áp từ năm 35 tuổi, uống thuốc theo đơn. Chị thường xuyên xuất hiện các cơn tăng huyết áp kịch phát với biểu hiện đau đầu dữ dội, hồi hộp, run tay, vã mồ hôi, khó thở.

ThS.BS Phùng Văn Thao, Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, ghi nhận huyết áp người bệnh 240/140 mmHg, siêu âm tim ghi nhận phì đại thất trái và rối loạn chức năng tâm trương. Xét nghiệm máu định lượng NT-proBNP tăng cao tới 4.200 pg/mL cảnh báo suy tim cấp. Động mạch vành cũng phát hiện tổn thương với một số vị trí hẹp khoảng 50-60%.

Chị Hoài được chẩn đoán suy tim phân suất tống máu bảo tồn trên nền tăng huyết áp kéo dài, nhiều bệnh lý tim mạch, chuyển hóa phối hợp. Tim của người bệnh xuất hiện những biến đổi về cấu trúc và chức năng, trong đó tăng huyết áp kéo dài nhiều năm không được kiểm soát là yếu tố quan trọng.

Bác sĩ nghi ngờ bệnh nhân tăng huyết áp thứ phát do một bệnh lý hoặc nguyên nhân cụ thể, thay vì nguyên phát do nhiều yếu tố kết hợp như tuổi tác, yếu tố di truyền, chế độ ăn uống... Do đó, bác sĩ chỉ định thêm các xét nghiệm tầm soát nội tiết chuyên sâu.

Kết quả xét nghiệm nội tiết cho thấy nồng độ catecholamine tăng cao, chủ yếu là noradrenaline, đạt 8.663 pg/mL, vượt xa giới hạn bình thường. Đây là dấu hiệu có thể cho thấy cơ thể đang sản xuất quá mức các hormone có tác dụng làm co mạch, tăng nhịp tim và gây tăng huyết áp kịch phát. Chụp cắt lớp phát xạ positron kết hợp cắt lớp vi tính, phát hiện một khối u lớn nằm sau phúc mạc, cạnh động mạch chủ bụng, có vùng trung tâm nghi ngờ hoại tử.

Bác sĩ chỉ định phẫu thuật cắt bỏ khối u, điều trị kiểm soát huyết áp. Kết quả giải phẫu bệnh sau phẫu thuật xác định u cận hạch - một loại u thần kinh nội tiết hình thành ngoài tuyến thượng thận, có thể phát triển dọc theo các cấu trúc của hệ thần kinh tự chủ.

Sau phẫu thuật, các chỉ số hormone của người bệnh trở về bình thường, huyết áp cân bằng. Người bệnh vẫn cần tiếp tục sử dụng thuốc điều trị và theo dõi tim mạch lâu dài.

Theo bác sĩ Thao, đa số trường hợp tăng huyết nguyên phát thường cần sử dụng thuốc kiểm soát huyết áp lâu dài. Trong khi đó, với tăng huyết áp thứ phát, nếu phát hiện sớm và điều trị đúng nguyên nhân, huyết áp có thể trở về mức bình thường. Trường hợp chị Hoài, tình trạng tăng catecholamine do u cận hạch kéo dài nhiều năm gây ra những thay đổi về cấu trúc và chức năng tim như phì đại thất trái, rối loạn chức năng tâm trương, suy tim.

Người bị tăng huyết áp khó kiểm soát, kèm đau đầu, hồi hộp, đánh trống ngực, vã mồ hôi, run tay cần được đánh giá khả năng tăng huyết áp thứ phát.

Ly Nguyễn

*Tên người bệnh đã được thay đổi.