Thận yếu có nên ăn khoai lang?

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Nhiều người bị suy giảm chức năng thận cần phải kiểm soát lượng kali trong máu. Khoai lang là món giàu kali nên người bệnh thận, đặc biệt khi bác sĩ đã khuyến cáo hạn chế kali, cần chú ý đến lượng ăn.

Khoai lang là loại củ giàu chất dinh dưỡng, chứa tinh bột, chất xơ, vitamin và nhiều loại khoáng chất. Tuy nhiên, khoai lang cũng chứa khá nhiều kali, theo chuyên trang Eating Well (Mỹ).

Một củ khoai lang cỡ trung bình nặng khoảng 130 - 150 g, chứa khoảng 440 - 500 mg kali. Kali là một khoáng chất cần thiết cho cơ thể, tham gia vào hoạt động của cơ bắp, hệ thần kinh và duy trì nhịp tim bình thường. Ở người khỏe mạnh, thận có nhiệm vụ điều chỉnh lượng kali trong máu và đào thải phần dư thừa qua nước tiểu.

Người mắc bệnh thận mạn ở giai đoạn sớm, nếu xét nghiệm cho thấy nồng độ kali trong máu vẫn ở mức bình thường thì không cần hạn chế khoai lang.

Khi nào người thận yếu phải hạn chế khoai lang?

Khi chức năng thận suy giảm đáng kể, thận sẽ không còn khả năng loại bỏ kali khỏi cơ thể hiệu quả như trước. Khi đó, lượng kali dư thừa sẽ tích tụ trong máu.

Tình trạng kali máu tăng quá cao sẽ ảnh hưởng đến hoạt động điện của tim. Trong những trường hợp nghiêm trọng, hệ quả sẽ là gây rối loạn nhịp tim. Đây là lý do một số người mắc bệnh thận được yêu cầu hạn chế những thực phẩm chứa nhiều kali.

Ngoài kali, người mắc bệnh thận mạn còn phải chú ý đến natri, phốt pho, protein tùy theo giai đoạn bệnh, bác sĩ chuyên khoa thận Hernán Rincón-Choles tại trung tâm y tế phi lợi nhuận Cleveland Clinic (Mỹ) cho biết.

Những ai nên đặc biệt chú ý?

Những người cần chú ý nhất là người mắc bệnh thận mạn và đã được xét nghiệm cho thấy kali máu tăng. Trong trường hợp này, bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng sẽ yêu cầu hạn chế một số thực phẩm giàu kali, trong đó có khoai lang.

Người mắc bệnh thận mạn giai đoạn tiến triển cũng cần thận trọng hơn vì khả năng điều hòa kali của thận đã giảm đáng kể. Người đang chạy thận cũng cần kiểm soát lượng kali chế độ ăn.

Ăn bao nhiêu khoai lang là phù hợp?

Không có một khẩu phần khoai lang cố định dành cho tất cả người mắc bệnh thận. Nguyên nhân là vì nhu cầu kiểm soát kali mỗi người khác nhau.

Một điều cần lưu ý là lượng ăn rất quan trọng. Một củ khoai lang cỡ trung bình chứa 440 - 500 mg kali. Nếu ăn cả củ, lượng kali hấp thu sẽ cao hơn đáng kể so với chỉ ăn một phần nhỏ.

Vì vậy, nếu bác sĩ không yêu cầu phải hạn chế kali, người bệnh có thể ăn một lượng vừa phải khoai lang. Nếu cần kiểm soát kali, khẩu phần khoai lang nên được tính cùng với những món giàu kali khác trong ngày, theo Eating Well.

Khoai lang là nguồn thực phẩm giàu dinh dưỡng chứa tinh bột, chất xơ, vitamin và khoáng chất, tuy nhiên lượng kali cao trong loại củ này lại đòi hỏi người mắc bệnh thận phải cân nhắc kỹ lưỡng. Theo chuyên trang Eating Well của Mỹ, một củ khoai lang cỡ trung bình nặng từ 130 đến 150g có thể cung cấp tới 440 đến 500mg kali. Ở những người mắc bệnh thận mạn giai đoạn sớm với nồng độ kali máu ở mức bình thường, thận vẫn duy trì khả năng đào thải dư thừa hiệu quả nên bệnh nhân vẫn có thể tiêu thụ loại thực phẩm này với dung lượng vừa phải. Khi chức năng thận suy giảm đáng kể ở các giai đoạn tiến triển hoặc ở bệnh nhân đang chạy thận, khả năng loại bỏ khoáng chất này giảm mạnh dẫn đến nguy cơ tích tụ kali trong máu. Bác sĩ chuyên khoa thận Hernán Rincón-Choles tại trung tâm y tế Cleveland Clinic cảnh báo tình trạng tăng kali máu quá cao sẽ ảnh hưởng xấu đến hoạt động điện của tim, thậm chí gây rối loạn nhịp tim nghiêm trọng. Do đó, người bệnh thận mạn đã có chỉ số xét nghiệm kali máu tăng cao cần tuân thủ nghiêm ngặt khuyến cáo hạn chế thực phẩm chứa nhiều kali từ bác sĩ chuyên khoa hoặc chuyên gia dinh dưỡng. Việc tiêu thụ khoai lang đối với người bệnh thận phụ thuộc hoàn toàn vào nhu cầu kiểm soát kali riêng biệt của từng cá nhân chứ không có khẩu phần cố định chung. Việc ăn nguyên một củ khoai lang sẽ nạp vào cơ thể lượng kali cao hơn nhiều so với việc chỉ ăn một phần nhỏ trong bữa ăn. Nếu thuộc nhóm đối tượng phải kiểm soát kali, lượng khoai lang tiêu thụ bắt buộc phải được tính toán kết hợp cùng các món ăn giàu kali khác trong cùng một ngày nhằm đảm bảo an toàn cho sức khỏe.