Vàng da sau một tuần uống thuốc nam
Ông B.M.Đ (45 tuổi, ở Sông Lô, Phú Thọ) bị đái tháo đường. Mặc dù được bác sĩ tư vấn dùng thuốc và chế độ ăn phù hợp nhưng người đàn ông này lại tin lời hàng xóm dùng thuốc nam chữa bệnh.
Một tuần sau khi dùng sản phẩm thuốc nam bào chế, ông Đ. bắt đầu xuất hiện các dấu hiệu bất thường như da và mắt vàng rõ, cơ thể mệt mỏi, ăn uống kém, nước tiểu sẫm màu. Người nhà đưa ông đến Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ thăm khám.
Kết quả xét nghiệm cho thấy bilirubin toàn phần của người bệnh lên tới 712,4 µmol/L, cao khoảng 42 lần giới hạn bình thường. Men gan tăng hơn 6 lần, chức năng đông máu suy giảm.
Các bác sĩ chẩn đoán người bệnh bị đợt cấp suy gan mạn, nghi ngờ liên quan đến tổn thương gan do thuốc nam, trên nền xơ gan Child-Pugh C và đái tháo đường type 2. Đây là tình trạng nguy hiểm bởi chức năng gan của bệnh nhân vốn đã suy giảm nghiêm trọng, nay tiếp tục bị tổn thương cấp tính, làm tăng nguy cơ diễn biến nặng.
Sau 9 ngày điều trị, theo dõi sát chức năng gan, đông máu và tình trạng lâm sàng, sức khỏe người bệnh dần cải thiện. Ông ăn uống tốt hơn, tình trạng vàng da và mệt mỏi giảm, nước tiểu chỉ còn vàng nhẹ trước khi được xuất viện.
Trường hợp tương tự là anh N.M.K (37 tuổi, Hà Nội) phải cấp cứu tại Bệnh viện Đại học Y Hà Nội vì suy thận cấp, suy gan sau nhiều ngày tự điều trị bệnh gout bằng các loại thuốc được quảng cáo là thuốc nam “gia truyền”.
Mỗi khi xuất hiện cơn đau, thay vì đi khám và sử dụng thuốc theo chỉ định, anh K. được bạn giới thiệu thuốc nam giảm đau nhanh.
Thuốc có nguồn gốc thảo dược không đồng nghĩa an toàn
Bác sĩ nội trú Trần Văn Sơn, Khoa Nội Hô hấp - Tiêu hóa, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ, khuyến cáo người dân không tự ý sử dụng thuốc nam, thuốc Đông y hoặc các sản phẩm không rõ nguồn gốc để điều trị bệnh.
Dược liệu dùng làm thuốc cần được kiểm soát từ nguồn gốc, chủng loại, bộ phận sử dụng đến quy trình chế biến, bảo quản và kiểm nghiệm. Dược liệu không bảo đảm chất lượng có thể bị nhầm lẫn, nhiễm nấm mốc, vi sinh vật, kim loại nặng, tồn dư thuốc bảo vệ thực vật hoặc lẫn tạp chất có thể dẫn tới các biến chứng nguy hiểm lên gan, thận.
PGS.TS.BS Nguyễn Thị Bay, Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM - cơ sở 3, cũng cảnh báo người dân không nên mặc định các sản phẩm có nguồn gốc cây cỏ, thảo dược là an toàn.
Đáng lo ngại, một số loại thuốc hoàn, thuốc tán, thuốc viên không rõ nguồn gốc có nguy cơ bị pha trộn tân dược nhưng không công bố thành phần. Người sử dụng có thể gặp tác dụng phụ nghiêm trọng như tổn thương gan, thận, xuất huyết tiêu hóa, giữ nước, tăng huyết áp hoặc rối loạn đường huyết.
Với người mắc đái tháo đường, gout, bệnh gan hoặc bệnh thận, nguy cơ càng cần được lưu ý do việc sử dụng thuốc không phù hợp có thể làm bệnh nền khó kiểm soát hoặc gây thêm tổn thương cho các cơ quan vốn đã suy yếu.
Bên cạnh đó, việc tự dùng thuốc có thể khiến người bệnh nhầm tưởng triệu chứng giảm là bệnh đã khỏi. Chẳng hạn, cơn đau gout có thể tạm thời thuyên giảm nhưng tình trạng tăng axit uric máu vẫn tồn tại nếu không được theo dõi và điều trị phù hợp.
Người mắc bệnh mạn tính cần tuân thủ phác đồ điều trị, thông báo với bác sĩ về tất cả các loại thuốc, dược liệu và thực phẩm bổ sung đang sử dụng; không tự ý ngừng thuốc điều trị đã được kê đơn để thay bằng thuốc nam, thuốc gia truyền không rõ thành phần.
Đặc biệt, khi xuất hiện vàng da, vàng mắt, nước tiểu sẫm màu, mệt mỏi kéo dài, chán ăn, buồn nôn hoặc đau tức vùng hạ sườn phải, người bệnh cần đi khám sớm. Nếu có biểu hiện lơ mơ, nôn nhiều, tiểu ít hoặc tình trạng sức khỏe xấu đi nhanh chóng, họ cần đến cơ sở y tế cấp cứu.