Các yếu tố làm tăng nguy cơ sinh non

Bác sĩ Dương Việt Bắc, Trung tâm Sản phụ khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, cho biết sinh non là khi em bé chào đời trước 37 tuần. Một số trường hợp có thể nhận diện nguy cơ và theo dõi từ sớm, nhưng cũng có thai phụ sinh non dù không có yếu tố rõ ràng.

Tiền sử sinh non

Thai phụ từng sinh non có nguy cơ lặp lại tình trạng này ở những lần mang thai sau. Nguy cơ phụ thuộc vào tuổi thai khi sinh ở lần trước, nguyên nhân sinh non và tình trạng sức khỏe ở thai kỳ hiện tại.

Tiền sử sảy thai muộn, cổ tử cung mở sớm hoặc từng phải khâu cổ tử cung cũng cần được thông báo với bác sĩ ngay từ lần khám thai đầu tiên. Thai phụ có thể được theo dõi chiều dài cổ tử cung, tư vấn biện pháp dự phòng phù hợp.

Mẹ quá trẻ hoặc lớn tuổi

Thai phụ quá trẻ hoặc mang thai ở tuổi lớn có thể đối mặt với nhiều nguy cơ sản khoa hơn, tùy tình trạng sức khỏe và bệnh lý đi kèm. Tuổi mẹ không phải nguyên nhân duy nhất gây sinh non nhưng là một trong những yếu tố được bác sĩ xem xét khi đánh giá thai kỳ.

Khoảng cách giữa hai lần mang thai

Khoảng cách giữa hai lần mang thai quá ngắn khiến cơ thể người mẹ chưa có đủ thời gian hồi phục, đặc biệt sau sinh mổ hoặc thai kỳ có biến chứng. Thai phụ nên trao đổi với bác sĩ để được tư vấn thời điểm mang thai phù hợp với sức khỏe.

Mang đa thai

Thai đôi, thai ba khiến tử cung chịu áp lực lớn hơn, làm tăng nguy cơ cơn gò xuất hiện sớm, cổ tử cung ngắn hoặc mở trước ngày dự sinh.

Thai phụ mang đa thai thường được theo dõi sát sự phát triển của từng thai, lượng nước ối, tình trạng nhau thai và chiều dài cổ tử cung. Một số biến chứng của thai kỳ đa thai cũng có thể khiến bác sĩ phải cho thai chào đời sớm hơn để đảm bảo an toàn cho mẹ và bé.

Cổ tử cung ngắn hoặc bất thường ở tử cung

Cổ tử cung có vai trò giữ thai trong tử cung cho đến khi bắt đầu chuyển dạ. Cổ tử cung ngắn, suy cổ tử cung hoặc từng phẫu thuật ở cổ tử cung có thể làm tăng nguy cơ cổ tử cung mở sớm.

Một số bất thường cấu trúc tử cung như tử cung dị dạng, u xơ lớn hoặc dính buồng tử cung cũng có thể ảnh hưởng đến sự phát triển của thai. Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp có u xơ hoặc bất thường tử cung đều dẫn đến sinh non. Bác sĩ cần đánh giá vị trí, kích thước tổn thương và ảnh hưởng thực tế trong từng thai kỳ.

Nhiễm trùng và bệnh lý của mẹ

Nhiễm trùng đường tiểu, nhiễm trùng âm đạo hoặc một số nhiễm trùng khác có thể kích thích cơn gò và gây thay đổi ở cổ tử cung. Thai phụ cần đi khám khi có biểu hiện tiểu buốt, tiểu rắt, khí hư bất thường, ngứa rát, đau bụng dưới hoặc sốt.

Các bệnh lý như tăng huyết áp, tiền sản giật, đái tháo đường, bệnh tuyến giáp, bệnh thận hoặc bệnh tự miễn cũng có thể làm tăng nguy cơ sinh non. Một số trường hợp cần điều trị và theo dõi sát; trường hợp khác có thể phải kết thúc thai kỳ sớm để bảo vệ mẹ hoặc thai.

Bất thường của nhau thai và thai nhi

Nhau tiền đạo, nhau bong non, chảy máu âm đạo, đa ối hoặc thiểu ối có thể liên quan đến nguy cơ sinh sớm.

Thai chậm tăng trưởng, bất thường nhiễm sắc thể hoặc một số dị tật cũng cần được theo dõi đặc biệt. Tùy tình trạng của mẹ và thai, bác sĩ sẽ cân nhắc tiếp tục theo dõi hoặc cho thai chào đời sớm.

Bác sĩ Bắc lưu ý thai phụ cần đến cơ sở y tế khi trước 37 tuần xuất hiện cơn gò tử cung lặp lại, đau lưng hoặc đau bụng dưới, cảm giác nặng vùng chậu, ra máu âm đạo, rỉ nước hoặc vỡ ối, thai giảm cử động so với thường ngày. Bác sĩ khuyến cáo thai phụ nên khám thai đúng lịch, thông báo đầy đủ tiền sử sản khoa và đi khám ngay khi có dấu hiệu bất thường để được kiểm tra, xử trí kịp thời nếu có nguy cơ sinh non.

Vân Anh