Trả lời:
Việc trẻ từng tiếp xúc với bạn học mắc tay chân miệng không đồng nghĩa với việc trẻ chắc chắn đã nhiễm bệnh. Nếu hiện tại bé hoàn toàn khỏe mạnh, không sốt, niêm mạc miệng không có vết loét, da không phát ban hay nổi bóng nước và không có biểu hiện nghi ngờ mắc bệnh, trẻ hoàn toàn có thể được bác sĩ khám sàng lọc và chỉ định tiêm chủng nếu đáp ứng đủ điều kiện sức khỏe.
Khi đưa con đến cơ sở tiêm chủng, phụ huynh cần chủ động thông báo cụ thể với bác sĩ về thời điểm và mức độ tiếp xúc của trẻ với nguồn lây để được đánh giá cẩn trọng trước khi quyết định.
Về hiệu quả bảo vệ, phụ huynh không nên kỳ vọng vaccin sẽ có tác dụng phòng ngừa tức thì ngay sau khi tiêm. Hệ miễn dịch của cơ thể cần một khoảng thời gian nhất định để nhận diện kháng nguyên và sinh ra lượng kháng thể bảo vệ. Do đó, nếu bé đã không may nhiễm virus từ lần tiếp xúc ở lớp trước đó và đang trong giai đoạn ủ bệnh, mũi tiêm này có thể không kịp tạo ra miễn dịch để ngăn chặn đợt bệnh đang ủ phát tác.
Tuy nhiên, việc tiêm phòng lúc này vẫn mang giá trị bảo vệ rất lớn cho tương lai. Mũi tiêm sẽ giúp trẻ chủ động thiết lập lá chắn phòng ngừa chủng EV71 nguy hiểm cho những lần phơi nhiễm về sau theo đúng lịch tiêm khuyến cáo. Phụ huynh cũng có thể hoàn toàn yên tâm rằng vaccine không làm tình trạng bệnh nặng thêm nếu trẻ đang trong thời gian ủ bệnh. Vaccine phòng tay chân miệng EV71 là dòng vaccine bất hoạt toàn tế bào, virus đã được làm bất hoạt hoàn toàn bằng formaldehyde nên không còn khả năng nhân lên hay gây bệnh cho cơ thể.
Bé Minh An, 2 tuổi được ba mẹ đưa đi tiêm vaccine tay chân miệng tại VNVC Bình Thủy, Cần Thơ. Ảnh: Lâm Anh
Sau khi tiêm, gia đình vẫn cần tiếp tục theo dõi sát sao thể trạng của trẻ trong khoảng thời gian có thể xuất hiện triệu chứng của lần tiếp xúc trước. Nếu thấy con có dấu hiệu sốt, nổi bóng nước, phát ban hoặc quấy khóc, giật mình bất thường, cha mẹ cần đưa trẻ đi khám ngay tại các cơ sở y tế và thông báo rõ tiền sử tiếp xúc với ca bệnh.
Vaccine tay chân miệng được Hệ thống Tiêm chủng VNVC triển khai từ ngày 25/9. Vaccine dành cho trẻ từ 2 tháng đến dưới 6 tuổi gồm 2 hoặc 3 mũi tùy theo độ tuổi trẻ bắt đầu tiêm, trong đó hai mũi đầu tiên cách nhau khoảng 2 tháng.
Bên cạnh đó, do vaccine chỉ đặc hiệu phòng ngừa chủng EV71 mà không phòng được tất cả các tác nhân gây tay chân miệng khác như Coxsackie A16 hay A6, phụ huynh sau khi tiêm cho con vẫn cần duy trì các biện pháp phòng bệnh thường quy như rửa tay bằng xà phòng, khử khuẩn đồ chơi, vệ sinh bề mặt tiếp xúc và hạn chế tối đa việc tiếp xúc với các nguồn lây ngoài cộng đồng.
Bác sĩ Huỳnh Trần An Khương
Quản lý Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC
Độc giả đặt câu hỏi để bác sĩ tư vấn tại đây.