Bỏ qua điều hướng
•

3 không khi uống nước lá tía tô

3 không khi uống nước lá tía tô
Nguồn ảnh: VietnamNet

Nước lá tía tô được nhiều người sử dụng để giải cảm, hỗ trợ tiêu hóa. Tuy nhiên, uống nước đậm đặc kéo dài, tự ý dùng khi sốt cao hoặc chủ quan với nguy cơ dị ứng có thể gây hại, đặc biệt ở những người có bệnh nền.

Tôi muốn uống nước lá tía tô mỗi ngày để thanh lọc cơ thể. Xin bác sĩ tư vấn nên uống bao nhiêu là vừa đủ và lưu ý cần tránh? Tôi xin cảm ơn! (Lê Hằng - TPHCM).

Bác sĩ chuyên khoa I Bùi Thị Yến Nhi - Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM - Cơ sở 3 tư vấn:

Tía tô là loại rau gia vị quen thuộc, đồng thời được sử dụng trong Y học cổ truyền để hỗ trợ giải cảm, giảm đầy bụng, buồn nôn. Tuy nhiên, uống nước lá tía tô không đúng cách, dùng quá nhiều hoặc kéo dài có thể tiềm ẩn rủi ro, nhất là với những nhóm người cần thận trọng.

Không uống nước tía tô đậm đặc, kéo dài nhiều tuần

Lá tía tô có vị cay, tính ôn, thường được dùng trong Y học cổ truyền với mục đích giải biểu tán hàn, hành khí, hòa vị. Tuy nhiên, sử dụng tía tô làm rau gia vị hằng ngày khác với việc uống nước sắc, nước ép đậm đặc hoặc dùng chế phẩm với lượng lớn trong thời gian dài.

Dữ liệu lâm sàng về độ an toàn của việc sử dụng lá tía tô liều cao kéo dài ở người còn hạn chế. Vì vậy, người dân không nên tự ý uống nước tía tô liên tục nhiều tuần, nhiều tháng với mục đích phòng bệnh, giảm cân hoặc điều trị bệnh.

00 la tia to.png
Nước lá tía tô được nhiều người ưa thích. Ảnh: Hoa Linh.

Hiện nay, dù một số nghiên cứu đã khảo sát các thành phần và hoạt tính sinh học của tía tô, phần lớn bằng chứng vẫn ở mức tiền lâm sàng; chưa đủ cơ sở để khẳng định uống nước lá tía tô có thể điều trị cảm lạnh, cúm hay phòng ngừa bệnh tật.

Không tự ý dùng để giải cảm khi sốt cao, mất nước

Theo Y học cổ truyền, tía tô có tính ôn, thường được sử dụng trong những trường hợp cảm mạo phong hàn với các biểu hiện như sợ lạnh, nghẹt mũi, chảy nước mũi trong, đau đầu, ho nhẹ.

Tuy nhiên, không phải trường hợp cảm sốt nào cũng phù hợp với cách sử dụng này. Người đang sốt cao, khát nhiều, họng đỏ đau rõ, ra nhiều mồ hôi hoặc có dấu hiệu mất nước không nên tự ý uống nhiều nước tía tô kết hợp gừng, hành với mục đích làm ra thêm mồ hôi.

Việc sử dụng các biện pháp giải cảm không phù hợp có thể khiến tình trạng mất nước trầm trọng hơn. Nếu sốt cao, khó thở, đau ngực, mệt nhiều hoặc triệu chứng kéo dài, người bệnh cần đi khám thay vì chỉ dựa vào các loại nước lá tại nhà.

Người có cơ địa dị ứng, phụ nữ mang thai không nên sử dụng

Người từng có phản ứng dị ứng với tía tô hoặc các sản phẩm từ loại cây này cần tránh sử dụng. Với phụ nữ mang thai, người đang cho con bú, trẻ nhỏ, người mắc bệnh gan, thận hoặc đang dùng thuốc điều trị, cần thận trọng nếu muốn uống nước tía tô với lượng lớn, kéo dài hoặc sử dụng chế phẩm cô đặc.

Những nhóm này không nhất thiết phải kiêng tía tô khi dùng với lượng thông thường như rau gia vị nhưng dữ liệu về độ an toàn khi sử dụng liều cao và nguy cơ tương tác thuốc hiện còn hạn chế. Tốt nhất, người bệnh nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi dùng thường xuyên với mục đích điều trị.

Nước lá tía tô từ lâu được xem như bài thuốc dân gian hỗ trợ giải cảm, giảm đầy bụng và buồn nôn nhờ đặc tính cay ấm trong Y học cổ truyền. Dù vậy, theo bác sĩ chuyên khoa I Bùi Thị Yến Nhi từ Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM cơ sở 3, việc lạm dụng loại thức uống này tiềm ẩn nhiều nguy cơ sức khỏe khó lường. Độc giả cần nhìn nhận rõ giới hạn y khoa của dược liệu này để tránh các ngộ nhận đáng tiếc khi sử dụng tại gia đình. Sai lầm phổ biến nhất là thói quen sắc nước đậm đặc hoặc sử dụng chế phẩm liều cao liên tục nhiều tuần nhằm thanh lọc cơ thể hay giảm cân. Hiện nay các dữ liệu lâm sàng về mức độ an toàn khi dùng kéo dài trên người vẫn còn rất hạn chế, phần lớn hoạt tính sinh học mới dừng ở nghiên cứu tiền lâm sàng. Do đó, người dân không thể thay thế nước lọc thường nhật bằng nước lá tía tô hay kỳ vọng điều trị triệt để các chứng bệnh cảm cúm. Bên cạnh đó, việc tự ý uống nước tía tô khi đang sốt cao, khát nước, đau họng hoặc đổ mồ hôi nhiều có thể khiến tình trạng mất nước thêm trầm trọng. Tía tô vốn mang tính ôn tán hàn, chỉ thích hợp cho cảm mạo phong hàn và hoàn toàn phản tác dụng trước các ca nhiễm trùng nhiệt chứng. Khi cơ thể xuất hiện triệu chứng mệt lả, khó thở hay đau ngực, bệnh nhân bắt buộc phải tới cơ sở y tế thăm khám thay vì cố gắng tự giải cảm. Cuối cùng, phụ nữ mang thai, người nuôi con bú, trẻ nhỏ cùng bệnh nhân mắc bệnh gan thận hoặc đang dùng thuốc điều trị cần đặc biệt cẩn trọng. Dù việc nêm nếm tía tô như rau gia vị hàng ngày không bị cấm đoán, nguy cơ tương tác thuốc từ các dung dịch cô đặc liều cao vẫn chưa được kiểm chứng đầy đủ. Nhóm đối tượng nhạy cảm này nhất thiết phải tham vấn ý kiến chuyên gia y tế trước khi đưa nước tía tô vào thực đơn trị liệu dài hạn.
amung