Bác sĩ chuyên khoa I Nguyễn Minh Thuận, đơn vị Hô hấp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết nhiều bệnh phổi có biểu hiện ban đầu không rõ ràng, dễ bị nhầm với tình trạng mệt mỏi hoặc nhiễm trùng hô hấp thông thường. Người bệnh tự nhận biết những thay đổi bất thường về hô hấp, chủ động đi khám sớm giúp bác sĩ tìm ra nguyên nhân, điều trị bệnh từ giai đoạn sớm.
Ho kéo dài
Ho là phản xạ bảo vệ giúp cơ thể loại bỏ đờm, bụi và chất kích thích khỏi đường thở. Tuy nhiên, ho kéo dài, đặc biệt trên 8 tuần, không nên xem là bình thường. Đây có thể là biểu hiện của nhiều bệnh như hen phế quản, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), xơ phổi hoặc vấn đề khác ở đường hô hấp.
Người có tiền sử hút thuốc lá, thường xuyên tiếp xúc khói thuốc, bụi, hóa chất hoặc ô nhiễm không khí cần lưu ý khi ho dai dẳng, thay đổi tính chất hoặc chuyển nặng. Ho kèm khó thở, đau ngực, khạc đờm có máu, sụt cân không rõ nguyên nhân hoặc khàn tiếng cần được đánh giá y tế sớm.
Khó thở tăng dần
Khó thở sau vận động gắng sức có thể xuất hiện ở người khỏe mạnh, nhưng cảm giác hụt hơi khi thực hiện những hoạt động trước đây vẫn làm bình thường như đi bộ, leo cầu thang hoặc nghỉ ngơi là dấu hiệu cần chú ý.
Khó thở kéo dài có thể liên quan đến COPD, hen phế quản, xơ phổi, tăng áp phổi và nhiều bệnh khác. COPD thường gây khó thở thường tăng dần theo thời gian, có thể kèm ho kéo dài, nhiều đờm hoặc tiếng khò khè.
Bác sĩ Thuận tư vấn cho người đi khám sức khỏe tổng quát. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Khò khè hoặc tiếng thở bất thường
Khò khè là tiếng rít hoặc tiếng huýt sáo phát ra khi thở, thường rõ khi thở ra. Triệu chứng xuất hiện khi đường thở bị thu hẹp hoặc tắc nghẽn, có thể gặp trong hen phế quản, COPD và một số bệnh khác.
Nếu tiếng khò khè rõ, kéo dài, người bệnh nên đi khám để xác định nguyên nhân. Khò khè đi kèm khó thở, tức ngực hoặc ho kéo dài không nên chỉ tự điều trị bằng thuốc ho hay thuốc xịt mà chưa được chẩn đoán.
Đau hoặc tức ngực kéo dài
Đau ngực không phải lúc nào cũng bắt nguồn từ phổi, có thể liên quan đến tim, cơ xương, thần kinh hoặc hệ tiêu hóa. Tuy nhiên, đau hoặc tức ngực kéo dài, không rõ nguyên nhân, đặc biệt đau tăng khi hít sâu hoặc ho, có thể là biểu hiện của bệnh hô hấp.
Một số bệnh phổi có thể gây đau ngực như viêm phổi, viêm màng phổi hoặc các tổn thương khác trong lồng ngực. Đau ngực kèm khó thở xuất hiện đột ngột, chóng mặt, tím môi hoặc ngất cần được cấp cứu vì có thể liên quan đến những tình trạng nguy hiểm như thuyên tắc phổi hoặc bệnh tim mạch.
Ho ra máu hoặc đờm có máu
Ho ra máu là dấu hiệu bất thường cần được kiểm tra, dù lượng máu ít. Máu có thể xuất phát từ đường hô hấp và liên quan đến nhiều nguyên nhân, từ nhiễm trùng, giãn phế quản đến bệnh nghiêm trọng.
Nếu ho ra máu tái diễn hoặc đi kèm ho kéo dài, khó thở, đau ngực, sụt cân không rõ nguyên nhân, người bệnh cần được khám sớm. Ho ra máu có thể là một trong những dấu hiệu của ung thư phổi.
Bác sĩ Thuận cho biết các triệu chứng hô hấp có thể có nhiều nguyên nhân. Tùy trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định chụp X-quang hoặc CT ngực, đo chức năng hô hấp và các xét nghiệm khác để tìm nguyên nhân.
Người hút thuốc lá hoặc từng hút thuốc, người thường xuyên tiếp xúc với khói bụi, hóa chất, người có bệnh hô hấp mạn tính hoặc tiền sử gia đình mắc bệnh phổi cần chú ý hơn khi xuất hiện những thay đổi về hô hấp. Phát hiện và điều trị sớm nguyên nhân giúp hạn chế bệnh tiến triển và biến chứng về sau.
Nhật Thành
Độc giả gửi câu hỏi về bệnh hô hấp tại đây để bác sĩ giải đáp