Bộ Y tế đang hoàn thiện Thông tư hướng dẫn đào tạo bác sĩ nội trú, bác sĩ chuyên khoa, dự kiến thực hiện từ năm 2027 nhằm thực hiện Luật Giáo dục đại học sửa đổi.
Mục tiêu của thông tư là chuẩn hóa chương trình đào tạo bác sĩ nội trú/chuyên khoa nhằm đáp ứng yêu cầu chuyên môn và hội nhập quốc tế; Chương trình đào tạo gắn với năng lực hành nghề từ cơ bản đến chuyên sâu, thống nhất một chương trình đào tạo trên toàn quốc.
Không còn đào tạo chuyên khoa 1, 2
Ở Việt Nam, sau khi tốt nghiệp đại học y khoa 6 năm, các bác sĩ có thể lựa chọn học tiếp luôn chuyên khoa (cấp độ 1, 2) hoặc nội trú, nhưng không phải ai cũng học ngay, tỷ lệ này thường chiếm khoảng 10%. Số còn lại, các bác sĩ sẽ tham gia kỳ thực hành khoảng 3 tháng và kỳ thi chứng chỉ hành nghề. Một số khác, sau khi có giấy phép hành nghề, sau một vài năm đi làm, các bác sĩ có thể học tiếp chuyên khoa 1 và 2 (mỗi cấp độ mất khoảng 2 năm).
Trong dự thảo Thông tư hướng dẫn đào tạo bác sĩ nội trú, bác sĩ chuyên khoa đang được Bộ Y tế xây dựng, lấy ý kiến và hoàn thiện, cơ quan soạn thảo đề xuất chuyển hình thức đào tạo chuyên khoa 1 và 2 sang chuyên khoa và chuyên khoa sâu.
TS Nguyễn Ngô Quang, Cục trưởng Cục Khoa học, Đào tạo – Công nghệ, Bộ Y tế, đơn vị chủ trì soạn dự thảo, cho biết sang chương trình đào tạo chuyên khoa có thời gian linh hoạt, phù hợp đặc thù từng chuyên ngành, phù hợp với mô hình đào tạo của quốc tế.
“Điểm thay đổi lớn nhất là chương trình đào tạo chuyên khoa phải xác định rõ những năng lực cụ thể mà bác sĩ cần đạt được sau khi tốt nghiệp. Các cơ sở đào tạo có trách nhiệm xây dựng chương trình và tổ chức đào tạo nhằm giúp người học đáp ứng các yêu cầu trên”, ông Quang cho biết khi trao đổi với báo chí ngày 9/10.
Ví dụ, hiện nay Bộ Y tế đã ban hành các chuẩn năng lực của bác sĩ chuyên khoa ngoại, nội, sản, nhi, chương trình đào tạo của các cơ sở đào tạo phải đáp ứng được yêu cầu của Bộ Y tế.
Chuyên khoa sâu được hiểu là sau khi tốt nghiệp đại học, bác sĩ có thể học chuyên khoa Ngoại, sau đó học sâu hơn về chuyên khoa Ngoại tim mạch, Ngoại tiêu hóa, Ngoại thần kinh sọ não…
“Thời gian đào tạo bác sĩ chuyên khoa tối thiểu là 3 năm. Cơ quan quản lý sẽ không quy định về thời gian đào tạo cho từng chuyên ngành mà căn cứ theo nhu cầu thực tế, yêu cầu của công việc và chuẩn năng lực”, ông Quang cho biết.
Thời gian tối thiểu để một bác sĩ hành nghề chuyên khoa là 10 năm
Cục trưởng Ngô Quang Quang cũng cho biết thời gian tối thiểu để một bác sĩ hành nghề chuyên khoa là 10 năm (6+1+3). Trong đó có 6 năm (đại học) + 1 năm (12 tháng thực hành để được cấp chứng chỉ hành nghề) và 3 năm (chuyên khoa).
Theo ông Quang, một bác sĩ tốt nghiệp y khoa sau thời gian 12 tháng thực hành, thi để lấy giấy phép hành nghề, bác sĩ có thể thi chuyên khoa hoặc không thi.
Tuy nhiên, bác sĩ nếu chưa thi chuyên khoa chỉ có thể được thực hiện danh mục quy trình chuyên môn kỹ thuật ở cấp độ bác sĩ y khoa. Thông thường, danh mục này chủ yếu là ở cấp cơ sở. Nếu muốn làm ở các cấp chuyên môn cao hơn, bắt buộc phải học chuyên khoa.
Ngoài ra, việc lựa chọn học chuyên khoa hay chuyên khoa sâu căn cứ vào nhu cầu và yêu cầu công việc. Ví dụ, nếu làm ở bệnh viện cấp tỉnh, bác sĩ chỉ cần học chuyên khoa Ngoại (chuyên khoa cơ bản) là có thể đáp ứng yêu cầu theo quy trình kỹ thuật của cấp bệnh viện, nhưng khi chuyển công tác lên cao hơn (ví dụ Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức), vào khoa Ngoại chấn thương, thì bác sĩ phải dành thêm thời gian học thêm chuyên khoa sâu về Chấn thương chỉnh hình để đáp ứng yêu cầu công việc.