Trả lời:
Việc thu thập các mẫu sinh học hoặc thao tác với mẫu đều tiềm ẩn nguy cơ nhiễm vi sinh vật. Vi sinh vật có ở khắp nơi, trong không khí, trên bề mặt của trang thiết bị, dụng cụ thao tác, kỹ thuật viên, bệnh nhân...
Để giảm nguy cơ nhiễm khuẩn, cần kiểm soát tốt môi trường và đào tạo nhân viên y tế thực hành tốt về thao tác vô khuẩn. Đối với mẫu dạng lỏng như máu dây rốn, khi đã nhiễm vi sinh vật, sẽ phải loại bỏ mẫu. Với mẫu dạng rắn như các loại mô, phải trải qua quá trình nuôi cấy phân lập tế bào. Mẫu tế bào sau khi thu hoạch sẽ được kiểm tra vô khuẩn trước khi cấp đông, trường hợp nhiễm khuẩn cũng bị hủy bỏ.
Ngay sau khi em bé chào đời, mẫu máu cuống rốn hoặc mô dây rốn được thu thập bằng dụng cụ vô khuẩn, dùng một lần và theo quy trình kiểm soát nhiễm khuẩn. Mẫu sau đó được chứa trong hệ thống chuyên dụng, đóng kín, định danh và vận chuyển về phòng thí nghiệm trong điều kiện được kiểm soát.
Tại phòng Lab, mẫu được tiếp nhận, kiểm tra tình trạng bao bì, thông tin định danh và điều kiện vận chuyển trước khi xử lý.
Sau khi thu thập, mẫu tế bào gốc được vận chuyển nhanh chóng về phòng lab và được xử lý trong thời gian tối đa 24 giờ. Đây là yếu tố quan trọng vì thời gian từ lúc thu thập đến xử lý ngắn thì tỷ lệ sống của tế bào càng cao. Mặc dù một số ngân hàng tế bào gốc trên thế giới cho phép thời gian này lên đến 48 giờ, nhưng quy trình ưu tiên xử lý sớm nhất có thể để tối ưu chất lượng mẫu.
Với tế bào gốc tạo máu từ máu cuống rốn, mẫu sẽ được xử lý bằng hệ thống tự động, bổ sung dung dịch bảo quản lạnh, sau đó đưa vào hệ thống hạ nhiệt theo chương trình chuẩn hóa. Quy trình hạ lạnh được nghiên cứu riêng cho từng loại tế bào nhằm đảm bảo tỷ lệ sống tối ưu sau khi rã đông.
Với tế bào gốc trung mô từ mô dây rốn, sau khi thu thập sẽ được nuôi cấy theo phương pháp nuôi cấy mảnh mô, sau đó thu hoạch và lưu trữ tương tự. Đặc biệt, tế bào được lưu trữ ở giai đoạn sớm (thường là P1) nhằm đảm bảo chất lượng tốt.
Nhân viên y tế kểm tra chất lượng quần thể tế bào gốc tại Trung tâm Tế bào gốc. Ảnh minh họa: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Tại Bệnh viện Tâm Anh, tất cả vật tư, sinh phẩm sử dụng trong quá trình xử lý đều tuân thủ theo hướng dẫn của Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) nhằm đảm bảo tế bào có thể sử dụng cho mục đích lâm sàng. Trước khi lưu trữ, mẫu được kiểm tra chất lượng với các tiêu chí như số lượng, định danh tế bào, tỷ lệ sống và độ vô khuẩn.
Đối với tế bào nuôi cấy, quy trình kiểm định còn bao gồm kiểm tra xét nghiệm Mycoplasma và phân tích nhiễm sắc thể đồ. Phương pháp kiểm tra vô khuẩn được thực hiện theo tiêu chuẩn Dược điển châu Âu, với thời gian nuôi cấy đến 14 ngày (dài hơn so với 3-5 ngày thông thường) nhằm phát hiện cả những vi sinh vật phát triển chậm hoặc có mật độ rất thấp.
Tiến sĩ Thẩm Thị Thu Nga
Trưởng Lab - Trung tâm Tế bào gốc
Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh