Phát biểu tại Hội nghị Khoa học Kỹ thuật thường niên Bệnh viện Thống Nhất ngày 31/10, ông Tuyên cho biết Việt Nam thuộc nhóm quốc gia có tốc độ già hóa dân số nhanh trên thế giới. Nếu không có giải pháp kịp thời, hệ thống y tế sẽ chịu áp lực lớn hơn khi số người cao tuổi và các bệnh mạn tính gia tăng.
"Thích ứng với già hóa dân số không thể chỉ dựa vào mở rộng bệnh viện hay tăng số giường điều trị", Thứ trưởng Tuyên nói. Cần phát triển mạng lưới chăm sóc ở nhiều cấp độ, từ cơ sở y tế đến gia đình và cộng đồng. Nghị quyết 20 đặt mục tiêu mỗi tỉnh có bệnh viện lão khoa, mỗi bệnh viện đa khoa có khoa lão khoa; đồng thời khuyến khích các mô hình chăm sóc ban ngày, câu lạc bộ và dịch vụ hỗ trợ tại nhà.
"Kinh tế bạc" là hệ sinh thái hoạt động kinh tế đáp ứng nhu cầu, sở thích và hành vi tiêu dùng của nhóm dân số từ 50 tuổi trở lên. Lĩnh vực này bao gồm dịch vụ y tế, phục hồi chức năng, chăm sóc dài hạn, dinh dưỡng, nhà ở, thiết bị hỗ trợ sinh hoạt, vận chuyển và các hoạt động văn hóa, giải trí.
Ông Tuyên cho rằng chăm sóc người cao tuổi tại nhà và cộng đồng là một hướng phát triển của kinh tế bạc. Các trung tâm chăm sóc ban ngày có thể tiếp nhận người cao tuổi vào buổi sáng, tổ chức hoạt động chăm sóc sức khỏe, giao lưu, sinh hoạt rồi đưa họ về nhà vào buổi chiều. Mô hình này giúp người cao tuổi duy trì kết nối xã hội, đồng thời giảm gánh nặng cho gia đình.
Thứ trưởng Y tế Đỗ Xuân Tuyên tại Hội nghị Khoa học Kỹ thuật thường niên Bệnh viện Thống Nhất. Ảnh: Bệnh viện cung cấp
Về nhân lực, Thứ trưởng nhận định nhiều gia đình hiện thuê người giúp việc chăm sóc cha mẹ già, song người làm công việc này thường chưa được đào tạo kiến thức y tế. Ông đề xuất các trường y và cơ sở đào tạo phối hợp trung tâm dịch vụ việc làm mở khóa huấn luyện ngắn hạn về chăm sóc người cao tuổi tại nhà, vừa nâng chất lượng dịch vụ, vừa tạo thêm việc làm.
Người cao tuổi thường mắc nhiều bệnh mạn tính cùng lúc như tăng huyết áp, đái tháo đường, thoái hóa khớp, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính. Vì vậy, điều trị cần sự phối hợp giữa nhiều chuyên ngành, từ nội khoa, điều dưỡng, dinh dưỡng đến sức khỏe tâm thần và phục hồi chức năng. Mục tiêu không chỉ kiểm soát bệnh mà còn duy trì khả năng vận động, tự chăm sóc, hạn chế tương tác thuốc và biến cố điều trị.
Thứ trưởng cũng nhấn mạnh việc chăm sóc cần được duy trì sau khi người bệnh xuất viện, với sự phối hợp giữa bệnh viện, y tế cơ sở và gia đình. Các cơ sở y tế cần xây dựng kế hoạch theo dõi phù hợp, đồng thời phát triển chuyên ngành lão khoa, đào tạo nhân lực và đẩy mạnh nghiên cứu ứng dụng, chuyển đổi số.
Bác sĩ Bệnh viện Thống Nhất tư vấn bệnh cho người cao tuổi. Ảnh: Bệnh viện cung cấp
PGS.TS.BS Lê Đình Thanh, Giám đốc Bệnh viện Thống Nhất, cho biết bệnh viện định hướng phát triển thành bệnh viện lão khoa toàn diện, chuyên sâu, kỹ thuật cao, đóng vai trò tuyến cuối khu vực phía Nam trong điều trị, đào tạo và nghiên cứu về lão khoa.
Theo ông Thanh, mục tiêu của y học hiện nay không chỉ dừng lại ở điều trị bệnh, kéo dài tuổi thọ mà còn hướng đến duy trì khả năng hoạt động độc lập, kéo dài thời gian sống khỏe mạnh và nâng cao chất lượng cuộc sống. Điều này đòi hỏi cách tiếp cận tích hợp, phối hợp đa chuyên khoa, lấy người bệnh làm trung tâm, kết hợp giữa điều trị và chăm sóc sức khỏe lâu dài.
Lê Phương