Bỏ qua điều hướng
•

Vì sao nên tiêm trưởng thành phổi cho thai kỳ dọa sinh non?

Vì sao nên tiêm trưởng thành phổi cho thai kỳ dọa sinh non?
Nguồn ảnh: VnExpress

Tiêm trưởng thành phổi giúp thúc đẩy quá trình trưởng thành phổi thai nhi, giảm nguy cơ suy hô hấp và một số biến chứng do sinh non.

ThS.BS.CKII Hà Ngọc Đại, Trung tâm Sản Phụ khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, cho biết tiêm trưởng thành phổi được chỉ định ở thai phụ có nguy cơ sinh non trong thời gian gần. Theo Hội Sản phụ khoa Mỹ (ACOG), một liệu trình corticosteroid trước sinh được khuyến cáo cho thai phụ từ 24 tuần đến 34 tuần, có nguy cơ sinh trong vòng 7 ngày, khi tuổi thai được xác định chính xác, không có nhiễm trùng ở mẹ.

Đây là biện pháp sử dụng nhóm thuốc corticosteroid, giúp thúc đẩy quá trình trưởng thành phổi thai nhi. Thuốc sẽ đi qua nhau thai, thúc đẩy quá trình trưởng thành của phổi và sản xuất surfactant - chất hoạt động bề mặt giúp các phế nang duy trì độ mở, hỗ trợ trao đổi khí sau khi trẻ chào đời.

Bác sĩ Đại đang tư vấn về thời điểm dự kiến sinh cho sản phụ. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh

Bác sĩ Đại đang tư vấn về thời điểm dự kiến sinh cho sản phụ. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh

Corticosteroid không được sử dụng thường quy cho tất cả thai phụ. Bác sĩ dựa trên tuổi thai, khả năng sinh non trong thời gian gần và tình trạng của mẹ, thai để quyết định có cần tiêm hay không.

Thai phụ có dấu hiệu chuyển dạ sớm sẽ được khám để đánh giá khả năng sinh non. Nếu nguy cơ cao, bác sĩ có thể chỉ định corticosteroid nhằm tạo điều kiện để thuốc phát huy tác dụng trước khi trẻ chào đời.

Thuốc cũng được sử dụng khi thai phụ có thể phải chấm dứt thai kỳ sớm vì lý do sản khoa hoặc thái phụ bị vỡ ối non trước chuyển dạ. Với trường hợp vỡ ối non, bác sĩ cần đánh giá tình trạng mẹ và thai trước khi quyết định sử dụng corticosteroid. Tổ chức Y tế thế giới (WHO) khuyến cáo không sử dụng corticosteroid để trì hoãn việc sinh khi có tình trạng cần chấm dứt thai kỳ ngay.

Ngoài ra, thai đôi hoặc đa thai có nguy cơ sinh non cao hơn thai đơn, do đó có thể thuộc nhóm được chỉ định corticosteroid.

Người có tiền sử sinh non, bất thường cổ tử cung hoặc các yếu tố khác làm tăng nguy cơ sinh non là cơ sở để bác sĩ đánh giá. Thai phụ không được chỉ định corticosteroid chỉ dựa trên một yếu tố nguy cơ mà cần xem xét khả năng sinh trong thời gian gần.

Thai phụ có thể đau hoặc khó chịu tại vị trí tiêm. Tăng đường huyết tạm thời là tác dụng cần lưu ý, đặc biệt ở người mắc đái tháo đường trước hoặc trong thai kỳ. Nhóm này cần được theo dõi đường huyết và điều chỉnh điều trị nếu cần. Sau sinh, trẻ có thể bị hạ đường huyết, đặc biệt khi corticosteroid được sử dụng ở giai đoạn cuối thai kỳ. Do đó, trẻ cần được theo dõi và xử trí khi cần.

Bác sĩ Đại khuyến cáo thai phụ có các dấu hiệu như đau bụng từng cơn, gò tử cung đều, ra nước hoặc máu âm đạo, tăng áp lực vùng chậu cần đến cơ sở sản khoa để được khám.

Thúy Hạnh

Độc giả gửi câu hỏi về sản phụ khoa tại đây để bác sĩ giải đáp
Tiêm trưởng thành phổi bằng liệu trình corticosteroid trước sinh là giải pháp y khoa quan trọng dành cho thai phụ đối mặt với nguy cơ sinh non từ tuần 24 đến tuần 34. Theo ThS.BS.CKII Hà Ngọc Đại từ Trung tâm Sản Phụ khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, nhóm thuốc này khi truyền qua nhau thai sẽ thúc đẩy phổi thai nhi nhanh hoàn thiện và kích thích sản xuất surfactant. Chất hoạt động bề mặt này giữ vai trò then chốt giúp duy trì độ mở của các phế nang, hỗ trợ trẻ thực hiện quá trình trao đổi khí hiệu quả ngay sau khi chào đời. Hội Sản phụ khoa Mỹ (ACOG) khuyến cáo chỉ định này áp dụng khi thai phụ có khả năng chuyển dạ trong vòng 7 ngày, xác định chính xác tuổi thai và mẹ không bị nhiễm trùng. Bác sĩ sẽ đánh giá kỹ lưỡng các yếu tố lâm sàng như dọa sinh non, vỡ ối sớm, mang đa thai hoặc có tiền sử sản khoa đặc biệt trước khi đưa ra quyết định. Tuy nhiên, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) nhấn mạnh tuyệt đối không dùng corticosteroid để trì hoãn việc sinh đối với các trường hợp cấp cứu sản khoa cần chấm dứt thai kỳ ngay lập tức. Quá trình can thiệp này đòi hỏi sự kiểm soát nghiêm ngặt nhằm quản lý hiệu quả các tác dụng phụ phát sinh ở cả mẹ và bé. Thai phụ có thể chịu cảm giác đau tại chỗ tiêm hoặc gặp tình trạng tăng đường huyết tạm thời, đặc biệt nguy hiểm với người có tiền sử đái tháo đường. Mặt khác, trẻ sơ sinh sau khi chào đời có nguy cơ hạ đường huyết nếu tiếp xúc với thuốc ở giai đoạn muộn, do đó cần được các bác sĩ chuyên khoa theo dõi sát sao. Để phát hiện sớm nguy cơ và can thiệp kịp thời, thai phụ nên chủ động đến cơ sở y tế khi xuất hiện các triệu chứng báo động. Những dấu hiệu điển hình gồm đau bụng từng cơn, xuất hiện gò tử cung đều đặn, rỉ ối, ra máu âm đạo hoặc tăng áp lực vùng chậu. Việc thăm khám sớm giúp bác sĩ sản khoa đưa ra phác đồ điều trị tối ưu, tạo tiền đề an toàn nhất cho sự phát triển của trẻ.