Khi căng thẳng, tim thường đập nhanh và mạnh hơn, mạch máu co lại khiến huyết áp tăng. Đây là phản ứng bình thường của cơ thể trước áp lực. Phản ứng huyết áp với stress có xu hướng rõ hơn ở người đã bị tăng huyết áp.
Bác sĩ Đoàn Vĩnh Bình, Trung tâm Thông tin Y khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh hướng dẫn cách kiểm soát huyết áp khi đang stress.
Nghỉ ngơi
Huyết áp cao khi vừa tức giận, lo lắng hoặc làm việc căng thẳng, không nên vội kết luận mức nguy hiểm chỉ từ một lần đo. Bạn hãy dừng công việc, ngồi nghỉ và thả lỏng thư giãn khoảng 5 phút. Sau đó, đo lại trong tư thế và thao tác đúng, không nói chuyện trong lúc đo.
Mỗi lần đo nên thực hiện hai lần cách nhau khoảng 1-2 phút và ghi lại kết quả. Nếu hai kết quả có chỉ số huyết áp chênh lệch đáng kể hoặc chưa ổn định, có thể nghỉ thêm 5-10 phút rồi đo lại. Việc theo dõi nhiều lần ở những thời điểm khác nhau giúp phân biệt cơn tăng huyết áp nhất thời do căng thẳng với tình trạng huyết áp thường xuyên cao.
Bác sĩ Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh đang khám cho bệnh nhân. Ảnh: Bệnh viện cung cấp
Hít thở chậm
Thay vì tiếp tục tranh luận hoặc xử lý công việc khi đang nóng giận, bạn có thể tạm dừng vài phút. Ngồi ở nơi yên tĩnh, thả lỏng vai và chủ động hít thở chậm, đều. Hít thở chậm có thể làm giảm phản ứng căng thẳng của cơ thể. Về lâu dài, duy trì vận động, ngủ đủ và dành thời gian cho những hoạt động giúp thư giãn, kiểm soát stress.
Không uống cà phê, rượu hay hút thuốc để giải tỏa
Khi áp lực, nhiều người có xu hướng uống thêm cà phê để tỉnh táo, hút thuốc hoặc uống rượu để thư giãn. Những thói quen này không giúp giải quyết phản ứng stress, mà có thể làm huyết áp tăng thêm và căng thẳng càng trầm trọng hơn.
Theo dõi huyết áp dù không stress
Nếu huyết áp chỉ tăng trong lúc căng thẳng nhưng trở về mức bình thường sau khi nghỉ, có thể tiếp tục theo dõi tại nhà. Ngược lại, nếu chỉ số thường xuyên cao ngay cả khi cơ thể đang thư giãn, hãy đi khám để được đánh giá.
Khi huyết áp trên 180/120 mmHg, nên nghỉ ít nhất một phút và đo lại. Nếu vẫn ở mức này, cần liên hệ cơ sở y tế để được hướng dẫn. Trường hợp đi kèm đau ngực, khó thở, yếu hoặc tê liệt, thay đổi thị lực, nói khó... cần cấp cứu ngay.
Theo bác sĩ Bình, stress có thể khiến huyết áp tăng nhưng thường chỉ là một phần của vấn đề. Điều quan trọng là xác định huyết áp có cao kéo dài hay chỉ tăng trong những thời điểm tâm trạng thay đổi. Nếu thường xuyên stress, cơ thể phải liên tục hoạt hóa hệ thần kinh giao cảm. Cùng với thiếu ngủ, chế độ ăn uống không hợp lý, ít vận động hoặc sử dụng chất kích thích, những yếu tố này có thể khiến huyết áp khó kiểm soát hơn.
Để kiểm soát huyết áp, mỗi người nên duy trì chế độ ăn uống hợp lý, vận động thường xuyên, ngủ đủ giấc và có thể bổ sung các tinh chất thiên nhiên như GDL-5 (Policosanol) được tinh chiết từ phấn mía Nam Mỹ. Khi gặp áp lực, bạn cần giữ bình tĩnh, nghỉ ngơi và thư giãn, tránh để căng thẳng kéo dài cũng giúp hạn chế những đợt huyết áp tăng do stress.
Huyết áp tăng trong lúc căng thẳng không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với bệnh tăng huyết áp. Tuy nhiên, cần theo dõi chỉ số huyết áp và kiểm tra sức khỏe định kỳ để có hướng kiểm soát phù hợp.
Đình Diệu
Độc giả gửi câu hỏi về bệnh tim mạch tại đây để bác sĩ giải đáp