Ngày 29/9, lãnh đạo Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Gia Lai cho biết đã khởi tố vụ án Làm nhục người khác, theo khoản 2 Điều 155 Bộ luật Hình sự, sau nhiều tháng giải quyết đơn tố giác của bà Vũ Phương Thanh, 38 tuổi.
Thanh được biết đến với bút danh Gào, từng xuất bản nhiều tác phẩm văn học và có nhiều năm hoạt động, viết bài trên mạng xã hội.
Người bị chị trực tiếp tố giác là phụ nữ 37 tuổi, sử dụng tài khoản Facebook Tường KN (hiện đã bị đóng), tích cực tham gia một số hội nhóm antifan. Theo đơn, người này nhiều lần đăng bài, bình luận có nội dung xúc phạm nặng nề chị.
Việc cơ quan điều tra khởi tố vụ án là diễn biến mới nhất sau hành trình nhiều năm Thanh thu thập những bài đăng, bình luận, tin nhắn mà chị cho rằng không chỉ nhắm vào mình mà còn ảnh hưởng đến gia đình, các con và hoạt động kinh doanh.
8 năm 'trốn' các nhóm antifan
Theo Thanh, các nhóm antifan xuất hiện từ năm 2018 trên Facebook, Messenger, Zalo. Thời gian đầu, chị không biết người quản trị, thành viên là ai nên cho rằng rất khó xác định người chịu trách nhiệm về những nội dung được đăng tải. "Thời điểm đó, tôi đi khiếu nại hay làm đơn tố giác cũng rất khó chứng minh hành vi của những người này trên mạng xã hội", Thanh nói.
Cách chị lựa chọn trong nhiều năm sau đó là không đọc. "8 năm sống được như vậy là bởi vì tôi coi họ với mình là hai thế giới song song, hoàn toàn khác biệt", chị kể.
Đến ngày 29/9/2025, Thanh lập vi bằng đầu tiên, bản sao gồm 131 trang. Sau đó, chị tiếp tục lập và bổ sung nhiều vi bằng đến tháng 3/2026.
Theo ước tính của Thanh, tổng hồ sơ hiện gần 2.000 trang, gồm bài đăng, bình luận, tin nhắn và các tài liệu liên quan được lưu lại trong quá trình xác minh.
"Đầu tiên là một cuốn vi bằng chung mấy trăm trang gửi cho các cơ quan. Rồi từng địa phương sẽ có từng cuốn riêng về từng cá nhân", chị nói.
Thanh cho biết đã gửi hồ sơ đến Công an Gia Lai, Hải Phòng, Cần Thơ, TP HCM và một số địa phương khác; khoảng 6 lần trực tiếp làm việc với cơ quan chức năng.
Vũ Phương Thanh, nhà văn Gào, bên các tài liệu đã thu thập trong nhiều năm để tố giác những cá nhân đã công kích mình trên mạng xã hội, ngày 29/9. Ảnh: Phạm Hải
Từ mạng xã hội đến cuộc sống ngoài đời
Thanh cho rằng những nội dung trên mạng không chỉ ảnh hưởng đến bản thân mà còn tác động đến các mối quan hệ xung quanh.
"Tôi chỉ cần đi uống cà phê với ai, chụp hình với ai thì bạn bè tôi lại bị tấn công trên mạng. Người thân của họ cũng bị ảnh hưởng. Vì vậy, tôi tự tách mình khỏi các mối quan hệ khác", chị nói.
Hoạt động kinh doanh cũng bị ảnh hưởng, theo lời chị. Khi mở quán cà phê, có người phát tờ rơi, kêu gọi đánh giá thấp trên các nền tảng. Đến khi mở spa, chị cho rằng những thông tin liên quan hoạt động kinh doanh và nhân viên tiếp tục bị lan truyền.
Sau đó, Thanh đóng cửa các cơ sở kinh doanh, chuyển sang làm nông nghiệp tại Đăk Lăk. Chị chưa đưa ra con số thiệt hại được cơ quan có thẩm quyền xác định, cho biết luật sư đang tập hợp tài liệu để chứng minh. Nếu có căn cứ, chị sẽ yêu cầu giải quyết phần bồi thường theo quy định.
Về ảnh hưởng tinh thần, Thanh cho biết đã điều trị tâm lý trong nhiều năm và cung cấp hồ sơ liên quan cho cơ quan chức năng.
Những thiệt hại về kinh tế và tinh thần hiện là thông tin do Thanh cung cấp. Việc xác định mức độ thiệt hại và trách nhiệm của những người liên quan thuộc quá trình giải quyết vụ án.
'Tôi không biết làm thế nào để bảo vệ con'
Trong cuộc trao đổi, Thanh bật khóc khi nhắc đến những thông tin liên quan các con. Theo chị, đến năm 2025, những người mà chị cho là antifan bắt đầu đăng thông tin về các con, trong đó có trường học, tính cách riêng của từng người và những lời đe dọa gia đình.
"Con tôi bây giờ là tất cả mọi thứ đối với tôi. Tôi thực sự loay hoay, không biết phải làm thế nào để bảo vệ con mình", Thanh nói.
Theo chị, nếu bản thân có một bản án, bị kết tội hay phải chịu hình phạt thì đó cũng chỉ nên là câu chuyện của riêng mình. "Ngay cả những người phạm tội nguy hiểm, bị án tù chung thân hay tử hình, xã hội cũng không vì vậy mà nhắc đến hay tấn công con cái họ", Thanh nói.
Một người con của chị sau đó phải chuyển trường. Gia đình cũng đề nghị nhà trường hạn chế sử dụng hình ảnh của con trong các hoạt động tập thể vì lo những hình ảnh này tiếp tục bị đưa lên mạng. Theo Thanh, điều đó lại khiến con rơi vào tình trạng cô lập.
Chị cho biết chồng và gia đình bên nội cũng bị đưa vào các nhóm trên mạng. Có nhóm đăng những nội dung miệt thị, xúc phạm chị trong khi bên trong có cả tài khoản của người thân.
Việc các nội dung công kích lan sang con cái và người thân, theo Thanh, là một trong những lý do khiến chị quyết định thu thập chứng cứ và nhờ pháp luật can thiệp.
'Tôi cũng phải nhìn nhận những sai lầm của mình'
Thanh thừa nhận từng có những phát ngôn mà chị cho là chưa đúng mực khi còn trẻ. "Tiên trách kỷ, hậu trách nhân. Những sai lầm của tôi, tôi sẽ nhìn nhận một cách trung thực nhất và rút kinh nghiệm cho bản thân mình", chị nói.
Thanh xuất bản sách từ năm 19 tuổi và nổi tiếng khá sớm. Theo chị, sự tự tin cùng việc thiếu trải nghiệm khi đó có thể khiến mình có những phát ngôn bồng bột. "Tôi chắc chắn dù vô tình hay cố ý đã có những phát ngôn không đúng mực, có sự bồng bột của tuổi trẻ, nhưng đó là câu chuyện của hơn chục năm về trước", Thanh nói.
Tuy nhiên, chị cho rằng những thiếu sót trong phát ngôn hoặc đời sống cá nhân cần được tách biệt với việc đưa thông tin về con cái, gia đình hoặc sử dụng lời lẽ xúc phạm mình.
"Tôi muốn được trả lại danh tính của mình. Tôi không phải là 'chị X', không phải là một nhân vật do các bạn ấy tô vẽ lên", chị nói.
Thanh cho biết trong quá trình thu thập chứng cứ, chị không công khai hình ảnh hay thông tin cá nhân của những người mình tố giác lên mạng xã hội.
Những nội dung trong tố giác đối với tài khoản Tường KN
Trong số những người Thanh tố giác, người phụ nữ 37 tuổi sử dụng tài khoản Facebook Tường KN là trường hợp được Công an Gia Lai tiếp nhận giải quyết.
Thanh cho biết đã gửi đơn đến Công an Gia Lai vào tháng 6/2026. Các tài liệu cung cấp cho cơ quan điều tra gồm vi bằng ghi nhận nhiều bài viết được cho là của tài khoản Tường KN từ năm 2019 đến 2022, đề cập ngoại hình, đời tư, chuyện gia đình, quan hệ tình cảm và việc kinh doanh của chị.
Thanh còn tố người này tham gia quản trị các nhóm trò chuyện trên Messenger, nơi tài khoản của chị được đưa vào và liên tục bị gắn tên trong nhiều tin nhắn.
Theo nội dung tố giác, một số tin nhắn sử dụng ngôn từ thô tục, xúc phạm ngoại hình, đời sống cá nhân của Thanh và nhắm đến các con.
Ngoài nội dung cho rằng mình bị xúc phạm danh dự, nhân phẩm, Thanh còn tố giác người phụ nữ trên đăng, lan truyền nhiều thông tin sai sự thật về đời tư, tiền bạc và hoạt động kinh doanh.
Trước vụ việc tại Gia Lai, một phụ nữ ở Hải Phòng từng thừa nhận đăng những nội dung được ghi nhận trong vi bằng của Thanh và sau đó bị xử phạt hành chính. Thanh cho rằng việc xử lý vụ án cũng giúp người sử dụng mạng xã hội hiểu rõ hơn giới hạn của việc đăng tải, bình luận về người khác.
"Tôi muốn những người làm việc đó hiểu hậu quả hành vi của mình và để những người khác không tiếp tục làm như vậy với bất kì ai", chị nói.
Các tài liệu, vi bằng bà Vũ Phương Thanh thu thập được. Ảnh: Phạm Hải
Phạm Hải