Nguyễn Thị Mai Anh đang bị truy tố 3 tội Đưa hối lộ, Môi giới hối lộ và Lừa đảo chiếm đoạt tài sản, là người cuối cùng trả lời xét hỏi trong phiên xử mở chiều 29/9 tại TAND Hà Nội. Mai Anh bị cách ly với 64 bị cáo còn lại.
"Hành hung để ép cán bộ nhận tiền"
Mai Anh bị xác định chi tiền theo tháng cho bác sĩ, điều dưỡng; bao chi phí hàng chục chuyến du lịch cho họ và người nhà, cũng như nhiều lần gửi quà. Mục đích là được tự do ra khỏi Viện Pháp y tâm thần Trung ương hay được mang chồng con, người giúp việc vào ở cùng.
Tại tòa, Mai Anh thừa nhận có hối lộ song không phải từ đòi hỏi của cán bộ. "Nói thật nhân viên Viện làm vậy không phải vì tiền. Bị cáo còn hành hung bảo vệ để buộc phải mở cho ra ngoài; "ép" từ gác cổng đến điều dưỡng nhận tiền", nữ bị cáo 7 tiền án nói liến thoắng.
Chủ tọa Nguyễn Xuân Văn ngạc nhiên hỏi lại: "Ép người ta mới nhận?", và sau đó thông báo cho bị cáo về lời khai của nhóm bị cáo là viện trưởng, bác sĩ và các điều dưỡng, bảo vệ trước đó. Tất cả đều khai "không bị ép buộc" khi nhận tiền hoặc lợi ích vật chất từ Mai Anh. Họ hiểu nhận tiền để bao che sai phạm, cho trốn viện hoặc làm sai lệch hồ sơ.
Chủ tọa phân tích, việc Mai Anh khai "ép nhân viên nhận tiền" không làm thay đổi bản chất của hành vi Đưa hối lộ. "Tiền đã nhận, việc trái công vụ đã làm là hành vi đưa hối lộ đã hoàn chỉnh".
Liên quan đưa hối lộ để được hưởng nhiều "đặc quyền", Mai Anh phủ nhận chi tới 400 triệu đồng mới được ở phòng riêng có điều hòa. "Trong viện có 4 phòng sẵn điều hòa, bị cáo có con nhỏ, được ưu tiên, chả việc gì phải bỏ cả đống tiền để được vào đấy", Mai Anh chối.
Một số các khoản khác như chi 20-50 triệu đồng cho bác sĩ, trưởng khoa để làm ngơ cho chồng là bị cáo Lê Văn Đông được trốn viện nhiều lần, Mai Anh cũng phủ nhận. Bị cáo nói giai đoạn đó Đông chưa vào viện thì "chạy tiền làm gì".
Bị cáo Mai Anh tại tòa. Ảnh: Danh Lam
Kết nối chạy án 2,5 tỷ đồng
Mai Anh bị cáo buộc có đội ngũ đàn em đông đảo, "chạy" việc vặt từ đưa quà biếu công an, đi quan hệ bác sĩ, gặp gỡ kiểm sát viên, người nhà bị can, bị cáo, luật sư... kết nối nhiều vụ "chạy giấy" giám định tâm thần, hoãn thi hành án.
Trong vụ án này, Mai Anh bị cáo buộc liên quan 2 vụ "chạy án" 2,5 tỷ đồng và 1,6 tỷ đồng.
Mai Anh chối cả 2, cho rằng có 3 nguyên nhân bị "oan".
Bị cáo trình bày, nhận lời giúp do người nhà họ khẳng định con em "bị nghiện, ảo giác, bị tâm thần thật", chỉ nhờ kết nối để giúp đỡ công việc thuận lợi. Bị cáo nhận lời giúp với điều kiện phải cung cấp được giấy tờ nhưng họ không có.
"Tôi liên tục gọi điện thoại bảo 'như thế thì không làm được', giục cầm tiền về mà họ cứ tha thiết, van vỉ cố giúp. Thế đâu phải lỗi của tôi", Mai Anh nói.
Theo lời khai của Mai Anh, mức giá do "phía cán bộ" ấn định - tức người tên "Trung", cán bộ Công an Hải Phòng. Mai Anh sau đó chỉ đạo đàn em mang thùng hoa quả bên trong có 2,5 tỷ đồng vào trụ sở Phòng Cảnh sát kinh tế, Công an Hải Phòng cho Trung.
"Tôi nghĩ bị oan vì không lấy đồng nào. Người cần nhờ đã nhờ", bị cáo thắc mắc và cho rằng "giả dụ có tội thì chỉ là môi giới hối lộ, không phải lừa đảo".
Song HĐXX phân tích, Mai Anh không có chức vụ, quyền hạn, không làm việc trong bất cứ lĩnh vực chuyên môn nào liên quan, bản thân còn là bị can, bị cáo trong các vụ án khác nhưng vẫn nói có khả năng "chạy" cho bị cáo khác.
Thông tin gian dối đó đã tạo lòng tin khiến bị hại chi tiền. Thực tế, việc không thành và tiền vẫn không trả lại. Điều này đã đủ cấu thành tội.
Về nội dung Mai Anh khai đưa tiền cho công an Trung, HĐXX cho hay Cơ quan điều tra đã tách tài liệu liên quan để làm rõ việc này.
Với tội danh Môi giới hối lộ để "chạy" giấy giám định tâm thần; xin cho một số người vào làm tại Viện, Mai Anh bị cáo buộc nhận 6 tỷ đồng, trong số này chia cho lãnh đạo viện 1,8 tỷ.
Trả lời, bị cáo nói: "VKS xem lại vì có vài người tôi còn chẳng biết là ai thì sao nhận tiền được của họ".
Nhiều giao dịch khác dù được thể hiện qua sao kê ngân hàng, Mai Anh cho rằng tiền đấy là giao dịch làm ăn, không liên quan vụ án. "Bị cáo làm ăn nhiều, thiếu gì lý do chuyển tiền, mua bán đất đai, hợp tác".
Một số trường hợp còn lại, bị cáo Mai Anh nói chỉ "cầm của người ta rồi đưa hộ cho viện phó và vợ viện trưởng", chứ không môi giới gì.
Chủ tọa liền nhắc "như thế là môi giới rồi đấy". Mai Anh đáp: "Nếu thế bị cáo không biết".
Phiên tòa hôm nay tiếp tục ngày làm việc thứ 3.
Phạm Dự - Thanh Lam