Mới đây, giám đốc (người đại diện pháp luật của công ty) bị bắt để điều tra về hành vi sản xuất, buôn bán thuốc, mỹ phẩm giả. Tôi hoàn toàn không biết công ty có những hoạt động vi phạm pháp luật này.
Khi góp vốn, tôi chỉ nhằm mục đích đầu tư, hưởng lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh hợp pháp của công ty. Vậy nếu giám đốc bị xử lý hình sự, tôi có bị truy cứu trách nhiệm hình sự với tư cách là người góp vốn hay không?
Độc giả Đức Hợp
Luật sư tư vấn:
Về nguyên tắc, việc góp vốn vào công ty không đồng nghĩa với việc người góp vốn đương nhiên phải chịu trách nhiệm hình sự về hành vi phạm tội do giám đốc hoặc người khác thực hiện.
Theo Điều 17 Bộ luật Hình sự năm 2015, đồng phạm là trường hợp có hai người trở lên cố ý cùng thực hiện một tội phạm. Vì vậy, để một người góp vốn bị truy cứu trách nhiệm hình sự với vai trò đồng phạm, cơ quan tiến hành tố tụng phải có căn cứ chứng minh người đó biết và cố ý tham gia vào việc thực hiện tội phạm, chẳng hạn như cùng chỉ đạo, tổ chức, giúp sức hoặc thực hiện hành vi phạm tội.
Do đó, nếu thực tế người góp vốn chỉ đầu tư vốn, không biết công ty sản xuất, kinh doanh hàng giả và không tham gia, hỗ trợ hay chỉ đạo hoạt động phạm tội, thì không thể chỉ dựa vào tư cách cổ đông/thành viên góp vốn để quy kết trách nhiệm hình sự.
Tuy nhiên, nếu cơ quan điều tra chứng minh được người góp vốn biết rõ sai phạm nhưng vẫn cố ý cung cấp tiền, phương tiện, chỉ đạo hoặc hỗ trợ cho hoạt động phạm tội thì trách nhiệm hình sự có thể được đặt ra tùy theo vai trò và mức độ tham gia.
Lưu ý: Ngay cả trường hợp có góp vốn rồi sau đó rút hết vốn góp, thậm chí là không góp vốn nhưng tổ chức, hoặc thực hành, hoặc xúi giục, hoặc giúp sức người khác phạm tội thì vẫn phải chịu trách nhiệm hình sự theo quy định.
Luật sư Phạm Thanh Hữu
Đoàn luật sư TP HCM