Bánh trung thu chứa lượng đường, chất béo và năng lượng rất cao; các nhóm mắc bệnh mạn tính hoặc đang kiểm soát cân nặng nếu ăn uống thiếu kiểm soát rất dễ khiến bệnh tình trở nặng.
Nhiều người thường có tâm lý chủ quan: "Chỉ ăn một chiếc bánh trung thu chắc không sao đâu nhỉ?". Tuy nhiên, chuyên gia dinh dưỡng Shi Shumei thuộc Khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Far Eastern Memorial (Bệnh viện Á Đông, Đài Loan, Trung Quốc) cảnh báo, bánh trung thu có thể nhanh chóng trở thành gánh nặng lớn cho cơ thể nếu không được kiểm soát chặt chẽ.
Đặc biệt, chuyên gia điểm danh 5 nhóm người dưới đây cần hết sức lưu ý:
Người bệnh đái tháo đường
Hàm lượng đường trong bánh rất cao, dễ khiến đường huyết tăng vọt mất kiểm soát. Người bệnh bắt buộc phải kiểm soát nghiêm ngặt khẩu phần và tính toán kỹ vào kế hoạch dinh dưỡng hằng ngày.
Người mỡ máu cao
Một số dòng bánh trung thu sử dụng lượng lớn dầu mỡ và chất béo bão hòa, tuyệt đối không nên ăn quá mức để tránh làm tăng mỡ máu xấu.
Người tăng huyết áp
Các loại nhân mặn quen thuộc như lòng đỏ trứng muối, thịt kho, chà bông thường chứa hàm lượng natri cao, chỉ nên ăn với lượng vừa phải để tránh gây áp lực lên huyết áp và tim mạch.
Người mắc bệnh thận mạn tính
Một số loại nhân bánh có hàm lượng kali, photpho hoặc natri cao. Nhóm này cần thận trọng lựa chọn loại bánh dựa trên chỉ số chức năng thận và tuân thủ hướng dẫn từ bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng.
Người đang kiểm soát cân nặng
Bánh trung thu có mật độ năng lượng rất lớn, tương đương một bữa ăn chính. Nếu xem như món ăn vặt hoặc bữa phụ, tổng calo nạp vào trong ngày sẽ nhanh chóng vượt ngưỡng.
Bánh trung thu có mật độ năng lượng rất lớn, tương đương một bữa ăn chính. Ảnh: Bùi Thủy
Bên cạnh 5 nhóm trên, chuyên gia Shi Shumei cũng lưu ý người cao tuổi cần cẩn trọng khi dùng bánh. Kết cấu bánh trung thu thường khô, dính, nhân lại ngọt đậm hoặc nhiều dầu mỡ; do đó người lớn tuổi nên căn cứ vào khả năng nhai nuốt và tình trạng tiêu hóa của bản thân để thưởng thức lượng phù hợp.
Theo chuyên gia Shi Shumei, người dân - kể cả những người thuộc nhóm nguy cơ - không nhất thiết phải kiêng khem tuyệt đối, bởi việc nhịn ăn quá mức đôi khi phản tác dụng, dẫn đến ăn bù quá đà trong các bữa tiệc sum họp gia đình. Thay vì kiêng hoàn toàn, bà khuyến nghị áp dụng nguyên tắc "Nhỏ - Chia - Thay":
Nhỏ: Ưu tiên các loại bánh kích cỡ nhỏ, ít đường, ít dầu để giảm thiểu calo nạp vào.
Chia: Cắt bánh thành từng phần nhỏ để chia sẻ cùng người thân và bạn bè, vừa kiểm soát được khẩu phần, vừa nếm được nhiều vị khác nhau mà không lo quá tải.
Thay: Linh hoạt thay thế thực phẩm trong bữa ăn. Nếu đã ăn bánh trung thu, cần chủ động giảm bớt lượng tinh bột từ cơm, bún, mì... và giảm dầu mỡ khi chế biến; đồng thời bổ sung thêm rau xanh cùng lượng đạm vừa phải để cân bằng dinh dưỡng.
Ngoài ra, vì bánh đã rất ngọt, chuyên gia Shi Shumei khuyên tuyệt đối không dùng chung với các loại đồ uống có đường như nước ngọt có gas, nước ép đóng hộp. Thay vào đó, nên kết hợp cùng nước lọc hoặc trà không đường để vừa thanh lọc vị giác, vừa tránh làm tổng lượng calo trong ngày tăng vọt.
Mỹ Ý (Theo Yahoo TW)
Một chiếc bánh trung thu tưởng như chỉ là món quà nhỏ trong dịp đoàn viên, nhưng lượng đường, chất béo, natri cùng năng lượng bên trong có thể tạo áp lực đáng kể cho cơ thể. Chuyên gia dinh dưỡng Shi Shumei, thuộc Khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Far Eastern Memorial, còn gọi là Bệnh viện Á Đông ở Đài Loan, Trung Quốc, cảnh báo người ăn không nên chủ quan. Theo nguồn VnExpress dẫn lại thông tin từ Yahoo TW, có năm nhóm người cần đặc biệt kiểm soát khẩu phần khi thưởng thức món bánh quen thuộc này.
Nhóm đầu tiên là người bệnh đái tháo đường, bởi hàm lượng đường cao trong nhiều loại bánh có thể khiến đường huyết tăng vọt và khó kiểm soát. Người mắc bệnh cần tính phần bánh vào kế hoạch dinh dưỡng hằng ngày, thay vì xem đó là món ăn thêm không đáng kể bên cạnh các bữa chính. Việc tự cho rằng chỉ ăn một chiếc chắc chắn an toàn có thể khiến tổng lượng carbohydrate và năng lượng nạp vào vượt quá mức phù hợp.
Người có mỡ máu cao cũng cần thận trọng, vì một số loại bánh sử dụng nhiều dầu mỡ cùng chất béo bão hòa trong phần vỏ hoặc nhân. Ăn quá mức có thể làm tăng lượng chất béo xấu, từ đó gây bất lợi cho việc kiểm soát mỡ máu vốn đã cần được theo dõi thường xuyên. Với nhóm này, chọn khẩu phần nhỏ và hạn chế những loại bánh nhiều dầu là cách giảm bớt gánh nặng trong dịp sum họp.
Nhóm thứ ba gồm người tăng huyết áp, đặc biệt khi yêu thích các loại nhân mặn như lòng đỏ trứng muối, thịt kho hoặc chà bông. Những thành phần này thường chứa nhiều natri, chất có thể gây thêm áp lực lên huyết áp và hệ tim mạch nếu được ăn quá nhiều. Vì vậy, người bệnh nên dùng lượng vừa phải, đồng thời tránh tâm lý ăn liên tục nhiều miếng chỉ vì bánh được chia sẻ trong gia đình.
Người mắc bệnh thận mạn tính cũng không nên chọn bánh theo khẩu vị đơn thuần, bởi một số loại nhân có thể chứa hàm lượng kali, photpho hoặc natri cao. Mức độ phù hợp còn phụ thuộc chỉ số chức năng thận, tình trạng sức khỏe cụ thể và chế độ ăn mà bác sĩ đã hướng dẫn. Do đó, nhóm này cần hỏi ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng khi chưa rõ thành phần, thay vì tự đánh giá rằng bánh nhỏ thì chắc chắn ít ảnh hưởng.
Nhóm cuối cùng trong danh sách năm nhóm cần chú ý là người đang kiểm soát cân nặng, bởi bánh trung thu có mật độ năng lượng rất lớn, tương đương một bữa ăn chính. Nếu ăn bánh như món ăn vặt hoặc bữa phụ mà vẫn dùng đủ cơm, bún, mì cùng các món khác, tổng calo trong ngày có thể nhanh chóng vượt ngưỡng. Một phần bánh được ăn trong vài phút vì thế vẫn có thể làm thay đổi đáng kể cân bằng năng lượng cả ngày.
Ngoài năm nhóm trên, chuyên gia Shi Shumei nhắc người cao tuổi cũng cần cân nhắc trước khi ăn, do bánh thường khô, dính, nhân ngọt đậm hoặc chứa nhiều dầu mỡ. Người lớn tuổi nên dựa vào khả năng nhai nuốt, tình trạng tiêu hóa và sức khỏe hiện tại để chọn loại bánh cùng lượng ăn phù hợp. Sự cẩn trọng này giúp hạn chế nguy cơ khó nuốt, đầy bụng hoặc khó chịu sau khi dùng bánh trong những buổi gặp gỡ gia đình.
Tuy vậy, chuyên gia cho rằng ngay cả người thuộc nhóm nguy cơ cũng không nhất thiết phải kiêng tuyệt đối, vì nhịn quá mức đôi khi dẫn đến ăn bù nhiều hơn trong các bữa tiệc. Thay cho việc cấm hoàn toàn, bà đề xuất nguyên tắc “Nhỏ, Chia, Thay”, giúp người ăn vẫn thưởng thức hương vị lễ hội mà dễ kiểm soát lượng nạp vào. “Nhỏ” là ưu tiên bánh kích cỡ nhỏ, ít đường, ít dầu, còn “Chia” là cắt bánh thành phần nhỏ để cùng người thân, bạn bè thưởng thức.
“Thay” nghĩa là nếu đã ăn bánh, người dùng nên giảm bớt tinh bột từ cơm, bún, mì trong bữa đó, đồng thời hạn chế dầu mỡ khi chế biến món ăn. Bữa ăn vẫn nên có thêm rau xanh và lượng đạm vừa phải để cân bằng dinh dưỡng, thay vì tiếp tục dùng nhiều món giàu năng lượng bên cạnh bánh. Cuối cùng, bánh vốn đã rất ngọt nên không nên ăn cùng nước ngọt có gas hoặc nước ép đóng hộp, mà nên chọn nước lọc hoặc trà không đường để tránh tổng calo tăng vọt.