Bị sỏi tai lạc chỗ tái phát có nên tập phục hồi chức năng?

Nguồn ảnh: VnExpress

Tôi bị sỏi tai lạc chỗ tái phát thường xuyên, tập tại nhà không bớt. Tôi có nên tập phục hồi chức năng tiền đình với máy? (Đức Liên, 48 tuổi, TP HCM)

Trả lời:

Người bị sỏi tai lạc chỗ thực hiện các bài tập phục hồi chức năng tiền đình tại nhà thường cần sự hỗ trợ của người thân để dễ dàng đổi tư thế đầu, thân người đúng góc, đúng thời gian... Nếu thực hiện sai, sỏi tai không về đúng vị trí, bệnh không cải thiện.

Các trường hợp sỏi tai lạc chỗ tái phát nhiều lần có thể được chỉ định tập với hệ thống phục hồi chức năng tiền đình xoay 360 độ (ghế TRV). Thiết bị này được dùng cho người bị chóng mặt tư thế kịch phát lành tính (BPPV) tái phát, sỏi tai lạc chỗ, bám dính; người khó thực hiện tư thế bằng phương pháp thủ công.

Người bệnh ngồi trên ghế với dây đai khóa an toàn chắc chắn 5 điểm (vai, ngực, hông, chân, đầu), đeo kính nhãn cầu hồng ngoại vHIT. Nhân viên y tế giảm ánh sáng để mắt người bệnh mở hoàn toàn trong bóng tối.

Bác sĩ thực hiện các bài tập phục hồi chức năng tiền đình bằng các nghiệm pháp tái định vị (như Epley, Semont, Gufoni...) bằng cách quay ghế TRV theo chu kỳ chuẩn. Nếu sỏi tai bị kẹt dính, bác sĩ kết hợp tạo nhịp dừng xung động lực nhẹ để đưa sỏi về đúng vị trí.

Trong quá trình xoay, bác sĩ quan sát rung giật nhãn cầu của người bệnh hiển thị rõ nét qua màn hình. Từ hướng rung giật của máy (ngang, xoay, lên hay xuống), bác sĩ xác định chính xác vị trí sỏi, từ đó thực hiện nghiệm pháp chuẩn xác, đánh giá hiệu quả lúc thực hiện.

Bác sĩ quan sát rung giật nhãn cầu người bệnh khi tập phục hồi chức năng tiền đình. Ảnh minh họa: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh — Bác sĩ quan sát rung giật nhãn cầu người bệnh khi tập phục hồi chức năng tiền đình. Ảnh minh họa: *Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh*

Tùy mức độ và vị trí sỏi tai, số buổi tập của từng người sẽ khác nhau. Đa số người bệnh cải thiện rõ rệt sau 3-5 buổi, mỗi buổi khoảng 30-45 phút. Sau buổi tập, người bệnh được nghỉ tại chỗ 10-15 phút và kiểm tra lại độ thăng bằng trước khi ra về. Nếu chóng mặt chưa hết, bác sĩ sẽ hẹn người bệnh tập lại.

Trước khi tập, người bệnh cần được khám để loại trừ trường hợp chống chỉ định như chấn thương hoặc thoát vị đĩa đệm cột sống cổ nặng, mới phẫu thuật cột sống hoặc mắt, bệnh tim mạch nặng...

Bạn nên đến khám chuyên khoa Tai Mũi Họng, mang theo hồ sơ các lần điều trị trước để bác sĩ kiểm tra, đưa ra phác đồ điều trị phù hợp.

ThS.BS.CKII Trần Thị Thúy Hằng
Trung tâm Tai Mũi Họng
Trưởng khoa Tai Mũi Họng
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM

Độc giả gửi câu hỏi về bệnh tai mũi họng tại đây để bác sĩ giải đáp

Tình trạng sỏi tai lạc chỗ hay chóng mặt tư thế kịch phát lành tính tái phát nhiều lần thường khó cải thiện nếu bệnh nhân tự tập phục hồi chức năng sai tư thế tại nhà. Đối với các ca bệnh dai dẳng hoặc sỏi bám dính, can thiệp chuyên sâu bằng hệ thống phục hồi chức năng tiền đình xoay 360 độ (ghế TRV) là giải pháp kỹ thuật cao giúp giải quyết triệt để nguyên nhân. Trong quá trình điều trị, bệnh nhân được cố định bằng đai năm điểm và đeo kính nhãn cầu hồng ngoại vHIT trong phòng tối để bác sĩ theo dõi trực tiếp hiện tượng rung giật nhãn cầu qua màn hình. Thiết bị TRV xoay theo các chu kỳ chuẩn hóa của nghiệm pháp Epley, Semont hoặc Gufoni, kết hợp tạo xung động lực nhẹ nhằm giải phóng sỏi kẹt và đưa chúng về đúng vị trí giải phẫu. Theo ThS.BS.CKII Trần Thị Thúy Hằng, Trưởng khoa Tai Mũi Họng tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, phần lớn bệnh nhân ghi nhận tiến triển rõ rệt sau 3 đến 5 buổi tập, với thời lượng mỗi buổi từ 30 đến 45 phút. Người bệnh được nghỉ ngơi từ 10 đến 15 phút và kiểm tra thăng bằng kỹ lưỡng trước khi kết thúc phiên trị liệu. Tuy nhiên, phương pháp sử dụng ghế xoay TRV chống chỉ định đối với người có chấn thương hoặc thoát vị đĩa đệm cột sống cổ nặng, bệnh tim mạch nghiêm trọng hoặc vừa trải qua phẫu thuật cột sống và mắt. Bệnh nhân cần mang theo hồ sơ điều trị cũ đến cơ sở chuyên khoa để thăm khám sàng lọc, từ đó xây dựng phác đồ phục hồi an toàn và chính xác.